Γ
I en el sistema gráfico y fonológico
1 gamma tercera letra del alfabeto griego, Sch.D.T.486.8, 10
• en un ejercicio de escritura
Α Β Γ ...
• considerada consonante
σύμφωνα δὲ τὰ λοιπὰ ἑπτακαίδεκα· β, γ, δ ...
• oclusiva
ἄφωνα δέ ἐστιν ἐννέα· β, γ, δ, κ, π, τ, θ, φ, χ
• sonora
μέσα δὲ τούτων τρία, β, γ, δ. μέσα δὲ εἴρεται, ὅτι τῶν μὲν ψιλῶν ἐστι δασύτερα, τῶν δὲ δασέων ψιλότερα. καὶ ... τὸ δὲ γ μέσον τοῦ κ καὶ χ
2 para representar el resultado de labiovelar sonora en ciertas formas dorias sobre todo en Creta y dial. del noroeste πρεῖγυς, πρειγεύω, πρεσγέα, etc. por jón.-át. πρέσβυς, πρεσβεύω, πρεσβεία, etc.
• más dud. en otras formas γλέφαρον, γλήχων, etc. frente a βλέφαρον, βλήχων, etc.
3 por regla ortográfica como representación del alófono nasal velar ante γ, κ, χ, ξ: ἄγγελος, ἀγκών, ἄγχω, φάραγξ Sch.D.T.465.8, EM 315.13G., Eust.40.7
• de donde por error ortográfico frec. en inscr. y pap. como graf. por el alófono nasal velar ante principio de palabra en γ, κ, χ, ξ:
μὲγ γάρ
γλῶτταγ καί
4 como representación de la velar ante consonante sonora, frec. en inscr. y pap.
ἐγβ[άλν
ἐνδειγνύμενος
ἐγλογιστής
ἔγδικος
• menos frec. entre vocales
κάτογος (l. κάτοχος)
Μαίγιον (l. Μαίκιον)
• en el grupo inicial γν- alternando con κν- Γνίδος/ Κνίδος, Γνωσσός/ Κνωσσός, γναφεύς/ κναφεύς, etc.
5 esporádicamente como representación de ζ:
Γύζυφος por Ζύζυφος
• de π ante ρ:
Ὑγρίδο (l. Ὑπ<ε>ρίδο<υ>)
6 graf. por Ϝ frec. en formas prob. de origen lesbio
γανδάνειν· ἀρέσκειν
γέμματα· ἱμάτια
γοίδημι· ἐπίσταμαι
7 gamma expresiva antepuesta a alguna palabra γδοῦπος, γδουπέω formas poét. por δοῦπος, δουπέω Eust.633.50.
8 característica junto con κ, χ y κτ de la 2a clase de verbos barítonos λέγω, πλέκω, τρέχω, τίκτω D.T.639.1.
II en el sistema alfabético de numeración
1 distinguiéndose de la letra por signos diacríticos (Γʹ, γʹ, γ̅) tres
δρα(χμαί) γ'
πόδες γ̅
εἰσὶ γάρ τινες ὁρίζοντες ἐν οἷς γ̅ μόνοι παράλληλοι κύκλοι γίνονται
hay algunos horizontes en los que sólo hay tres círculos paralelosἡμιωβελίων γ̅
γενομένη δὲ τέκνων μήτηρ γʹ
llegando a ser madre de tres hijosἀρχιερεὺς μῆνας γʹ
sumo sacerdote durante tres meses
2 tercero
ἔτους γʹ
en el tercer añoἐὰν δὲ ἐν τῷ β' ἢ γʹ κύκλῳ Κρόνος καὶ Ζεὺς ἐπικρατῶνται τὸ ἔτος
si en el segundo o tercer ciclo Saturno y Júpiter gobiernan el añoχαῖρε ἡ γʹ, μέχραν
¡te saludo en tercer lugar, mecran!
• tb. c. n. pr.
Βάσσος γʹ
Baso III, e.e. hijo y nieto de Baso
• tb. escrito γος y declinado
ἐν τῷ γῳ ἔτει
en el tercer año
• adv. τὸ γʹ por tercera vez frec. en inscr. ref. a cargos desempeñados
ἀγων]οθετήσας τὸ γʹ
ὕπατος τὸ γʹ
3 γʹ como abreviación de τὸ γʹ μέρος un tercio
ἐν ἡμέραις κ̅ζ̅ γʹ διαπορευομένη (ἡ σελήνη) τὸν ζῳδιακὸν κύκλον
describiendo (la luna) el círculo zodiacal en 27 días y 1/3
4 adv. tres veces
λέγων ἅπαξ ἢ ʹγ τὸν λόγον
diciendo el conjuro una o tres vecesχαῖρε γ̅, e.e. χαῖρε χαῖρε χαῖρε
Ἡράκλεια Ὀλύμπια ἐν Θήβαις ἑξῆς Γ
(habiendo ganado) los juegos Heracleos Olímpicos en Tebas tres veces seguidas
5 menos frec. ͵γ tres mil
πλάτος καὶ μῆκος ὀργυιῶν ͵γ ποιοῦσι λίτρας χ̅
el largo y el ancho de tres mil brazas hacen 600 litrosτάπης Καππαδοκικὸς ἢ Ποντικός (δηναρίων) ͵γ
tapete capadocio o del Ponto, tres mil denarios
III en diversas cien.
1 z
τρεῖς ἀνάλογον ἔστωσαν ὅροι οἱ Α Β Γ
sean xyz tres términos en proporción geométrica
2 c
• un punto geométrico
δύο πάλιν δοθεισῶν εὐθειῶν τῶν Α Β Γ
habiendo sido dadas dos líneas rectas, abcἔστω τρίγωνον ὀρθογώνιον τὸ Α Β Γ ὀρθὴν ἔχων τὴν ὑπὸ Β Α Γ γωνίαν
sea abc un triángulo rectángulo que tiene el ángulo recto bacἁ Α Β (εὐθεῖα) τετμάσθω δίχα κατὰ τὸ Γ
sea cortada en dos la línea ab en el punto c
3 fil. para simbolizar una proposición, Arist.APr.25a16.
4 medic. para sintetizar en una fórmula casos típicos de enfermedad
τὸ μὲν α δοκεῖ δηλοῦν ἀποφθοράν ... τὸ δὲ γ γόνον ἢ γονοειδὲς οὖρον
5 en esticomitías,
γ̅
escrita al margen para indicar cambios de personaje
6 táct. para marcar filas de soldados, Ascl.Tact.7.6.
7 mús. junto con la ν la nota más grave de la escala disjunta del tetracordio en el modo dórico según el género diatónico, Alyp.p.381.