carmen
carmen, a song, poem, verse, oracular response, prophecy, form of incantation, tune, air, lay, strain, note, sound
carmen2, a card, for wool or flax
BWL
he ordered the Salii to go through the city singing songs
Frieze-Dennison Vergil
Could not find Carminibus in Logeion dictionaries.
Carminibus Noun: neuter dative plural, Noun: neuter ablative plural of carmen
- I In gen., a tune, song, air, lay, strain, note, sound, both vocal and instrumental (mostly poet.; in prose, instead of it, cantus; cf. also versus, numeri, modi): carmen tuba ista peregit ( = sonus), Enn. Ann. 508 Vahl.: carmine vocali clarus citharāque Philammon, Ov. M. 11, 317; cf. vocum, id. ib. 12, 157: per me (sc. Apollinem) concordant carmina nervis, id. ib. 1, 518; cf. id. ib. 11, 5; 5, 340: solaque culminibus ferali carmine bubo Saepe queri, Verg. A. 4, 462; so id. G. 4, 514; Ov. M. 10, 453: cygnorum, id. ib. 5, 387; cf. id. ib. 14, 430; Mart. 13, 77: citharae liquidum carmen, Lucr. 4, 981; cf. id. 2, 506; Hor. C. 1, 15, 15: lyrae carmen, Prop. 2, 1, 9 Hertzb.: canere miserabile carmen, Ov. M. 5, 118: harundineum, id. Tr. 4, 1, 12: socialia carmina, id. H. 12, 139: barbaricum, id. M. 11, 163.—With allusion to playing on the cithara: hoc carmen hic tribunus plebis non vobis sed sibi intus canit, Cic. Agr. 2, 26, 68; cf. Aspendius.—Also the sound of waves, Claud. Cons. Mall. Th. 319; cf. Auct. Aetn. 295.—
- II Esp., a composition in verse, a poem; poetry, verse, song, whether in a broader sense, of every kind of poetic production, epic, dramatic, lyric (opp. to prose and to cantus, the melody), or, in a more restricted sense, for lyric poetry.
- A Cum hanc felicitatem non prosa modo multi sint consecuti sed etiam carmine, Quint. 10, 7, 19; cf. id. 1, 8, 2; 8, 6, 27; 10, 1, 95: perspicuum est, et cantus (melodies) tum fuisse rescriptos vocum sonis et carmina (words), Cic. Tusc. 4, 2, 3; id. de Or. 2, 8, 34; 3, 51, 197: carminibus cum res gestas coepere poetae Tradere, Lucr. 5, 1444: Maeonii carminis alite, Hor. C. 1, 6, 2: epicum carmen, Quint. 10, 1, 62: heroici sublimitas, id. 1, 8, 5; cf. Prop. 3 (4), 3, 16: Iliacum, Hor. A. P. 129: historia quodammodo carmen solutum, Quint. 10, 1, 31: Pierium, Lucr. 1, 946; 4, 21: tragicum, Hor. A. P. 220: carmina Livi, id. Ep. 2, 1, 69; cf. Tac. A. 11, 13: Saliorum carmina, Varr. L. L. 3, 26; 9, 61; Quint. 1, 6, 40; Hor. Ep. 2, 1, 86 Schmid.; cf. Liv. 1, 20, 4 al.: lyricorum carmina, Quint. 9, 4, 53; Prop. 4 (5), 6, 32: Aeolium, Hor. C. 3, 30, 13: Lydis remixto carmine tibiis, id. ib. 4, 15, 30; cf. id. Epod. 9, 5: carmen funebre proprie Naenia, Quint. 8, 2, 8: carmina quae in Phaeacum epulis canuntur, Cic. Brut. 18, 71; cf. id. ib. 19, 75: lascivum, Quint. 9, 4, 108: obscena, satirical, abusive poems, libels, Prop. 1, 16, 10; the same: famosum, Hor. Ep. 1, 19, 31 Schmid.: malum, id. ib. 2, 1, 153; id. S. 2, 1, 82 Heind.: obliquum, Stat. S. 1, 2, 27: probrosum, Tac. A. 4, 31; cf.: si quis carmen condidisset quod infamiam faceret flagitiumve alteri, Cic. Rep. 4, 10, 12; and Fragm. XII. Tab. 8, 1, ap. Wordsw. Fragm. and Spec. p. 259 sq.; Fischer ad Cic. Tusc. 4, 2, 4.—Phrases: canere, Cic. Brut. 18, 71; Liv. 1, 20, 4 al.: cantare cui, Hor. C. 3, 1, 4: cantitare, Cic. Brut. 19, 75: CONDERE, XII. Tab. ap. Cic. Rep. 4, 10, 12; Lucr. 5, 1; Hor. S. 2, 1, 82; id. A. P. 436: contexere, Cic. Cael. 8, 18: disponere, Lucr. 3, 420: pangere, id. 1, 934; 4, 9: fingere, Hor. C. 4, 2, 32; id. Ep. 2, 1, 227; id. A. P. 331: dicere, id. C. 4, 12, 10; id. C. S. 8: dictare, id. S. 1, 10, 75; id. Ep. 2, 1, 110: docere, id. C. 2, 19, 1: ad umbilicum adducere, id. Epod. 14, 7: deducere ad sua tempora, Ov. M. 1, 4: fundere, Cic. Tusc. 1, 26, 64: componere ad lyram, Quint. 1, 10, 29; cf. id. 11, 2, 11.—
- B Esp.
- 1 In a restricted sense for lyric or epic poetry: carmine tu gaudes, hic delectatur iambis, Hor. Ep. 2, 2, 59 Schmid.; cf.: carmina compono, hic elegos, id. ib. 2, 2, 91: amabile carmen, i. e. a love poem or song, id. ib. 1, 3, 24.—And opp. to the drama for an epic or lyric poem: fabula, quae versatur in tragoediis atque carminibus, Quint. 2, 4, 2.—
- 2 A part of a great epic poem, a book, canto: in primo carmine, Lucr. 6, 937. —
- 3 A poetic inscription: et tumulum facite et tumulo superaddite carmen: Daphnis ego, etc., Verg. E. 5, 42; id. A. 3, 287; Ov. M. 14, 442; id. F. 3, 547 al.—
- 4 A response of an oracle, a prophecy, prediction: ultima Cumaei venit jam carminis aetas, Verg. E. 4, 4; so Ov. M. 6, 582; Liv. 1, 45, 5; 23, 11, 4; 25, 12, 4; 29, 10, 6; 38, 45, 3; Tac. A. 3, 63; 4, 43; 6, 12 al.—
- 5 A magic formula, an incantation: MALVM, Fragm. XII. Tab. ap. Plin. 28, 2, 4, § 17; cf. Fragm. XII. Tab. 8, 1, a. ap. Wordsw. Fragm. and Spec. p. 260: polleantne aliquid verba et incantamenta carminum, Plin. 28, 2, 3, § 10: carmina vel caelo possunt deducere lunam; Carminibus Circe socios mutavit Ulixi, Verg. E. 8, 69 sq.; so id. A. 4, 487; Hor. Epod. 5, 72; 17, 4; id. S. 1, 8, 19; Prop. 2 (3), 28, 35; Ov. M. 7, 137; 14, 58; Quint. 7, 3, 7; Tac. A. 2, 69; 4, 22 al.—
- 6 On account of the very ancient practice of composing forms of religion and law in Saturnian verse, also a formula in religion or law, a form: diro quodam carmine jurare, Liv. 10, 38, 10; 10, 41, 3; 31, 17, 9; 1, 24, 6 and 9; Plin. 28, 2, 3, § 12: cruciatus carmina, Cic. Rab. Perd. 4, 13; cf. id. Mur. 12, 26: lex horrendi carminis erat: duumviri perduellionem judicent, etc., of a dreadful form, Liv. 1, 26, 6: rogationis carmen, id. 3, 64, 10.—
- 7 Moral sentences composed in verses: Appii Caeci carmen, Cic. Tusc. 4, 2, 4; cf.: liber Catonis qui inscriptus est Carmen de moribus, Gell. 11, 2, 2: ut totum illud, VTI. LINGVA. NVNCVPASSIT., non in XII. tabulis, sed in magistri carmine scriptum videretur, Cic. de Or. 1, 57, 245: necessarium, id. Leg. 2, 23, 59.
- a card, for wool or flax, Venant. Ep. Praem. Carm. 6, 5.
mihi versificum poterit Deus addere carmen
neque possunt ~ina, quamvis optime conposita, ex alia in aliam linguam ad verbum ‥ transferri
~ine rithmico,smicere leoðe
[(W. episcopus Elyensis ] ad augmentum et famam sui nominis emendicata ~ina et rhythmos adulatorios comparabat
subsunt judicio carmina nostra tuo
nec mulieres ibidem [in cimiteriis ] coreas, luxuriosa ~ina canendo, lascive ducere presumant
ut quondam cecinit psalmorum carmine vates
dum ‥ conclamant carmina Christo / agnum sectantes
[Caedmon ] ~ina religioni et pietati apta facere solebat
volucres geminae ‥ / ‥ modulantes carmina rostris
carmine finito, leta recedit avis
eum appositis herbis et violentia ~inis absolvit
matematici falsi ‥ desiderant adjutoria demonum et faciunt ~ina et karacteres et sacrificia secundum quod quidam libri eorum pessimi docent
magici ‥ rerum concursum naturalem attribuunt ~inum et caracterum potestati
- 1. lied, gezang;
- 2. (a) gedicht, dichtwerk [epicum; tragicum]; (b) (poët.) lyrisch gedicht, ode; (c) (Lucr.) als deel v.e. groter dichtwerk: zang; (d) vers (v.e. gedicht);
- 3. (v. instrumenten) klank, spel, muziek [lyrae; citharae];
- 4. (poët.; postklass.) voorspelling, orakelspreuk;
- 5. toverspreuk;
- 6. spreuk, formule, ihb. eed-, gebeds-, wetsformule;
- 7. poët. inscriptie of opschrift;
- 8. (Prop.) spotgedicht [obscoena carmina; famosum].
Venefici qui magicis susurris, seu Carminibus homines occidunt.Virgilius Æn. lib. 4. vers. 487 :
Hæc se Carminibus promittit solvere mentes.
Carmina dira, in leg. 7. Cod. Th. (16, 10.) de Paganis. Vindicianus Medicus :
Decretum Tassilonis Ducis Bajwar. de popularibus legib. § 5 :Gramine seu malis ægro præstare medelam, Carmine seu potius, namque est res certa saluti Carmen, ab occultis tribuens miracula rebus.
Ne forte Carminibus vel machinis diabolicis vel magicis artibus insidiantur.Cæsarius Heisterb. lib. 1. cap. 34 :
Diabolum aliquando per Carmina vocare consuevi.Aimoin. lib. 3. Hist. Franc. cap. 52 :
Rapi meretrices ad supplicia jubet, quæ se fatebantur Carminibus multos interemisse innocentes.Vide Guill. Abbatem S. Theoderici in Vita S. Bernardi lib. 1. cap. 2. Miracula S. Wlfranni Episc. num. 28. etc.
Carmina incantare, dixit etiam Lampridius in Juliano. Marcellus Empiricus cap. 8 :
Ipso oculo clauso, qui Carminatus erit.Et cap. 15 :
Glandulas mane Carminabis.Hincmarus Remensis de Divort. Lotharii et Tetbergæ :
Quidam etiam vestibus carminatis induebantur, vel cooperiebantur.Raymundus
de Agilesin Hist. Hieros. :
Dum duæ mulieres petraviam unam de nostris fascinare vellent, lapis viriliter excussus, mulieres Carminantes cum tribus pueris allisit.
Le suppliant fery ledit Nepveu un seul coup,..... et ledit coup Charmé de paroles seulement, sanz autre medecine ou garison, ledit Nepveu ala de vie à trespassement.Aliæ ann. 1444. ex Reg. 176. ch. 233 :
Tous guerirent, excepté icellui Estienne, qui fit Charmer sa plaie qu'il avoit sur la teste sans autre remede y querir.Denique aliæ ann. 1457. in Reg. 189. ch. 157 :
Lequel Anglois se fist, comme l'en dit, Charmer par un franc archier, etc. Charmegneresse,Saga, in Lit. remiss. ann. 1402. ex Reg. 157. ch. 254 :
Ledit Henry appella ladite femme putain, larronnesse et Charmegneresse.Vide infra Conjurium.
Cum adhuc puerulus gravi capitis dolore vexaretur, decidit in lectulum. Adducta autem ad eum est muliercula, quasi dolorem mitigatura carminibus : quam cum ille appropinquantem sentiret cum quibusdam Carminalibus Instrumentis, cum indignatione magna exclamans, a se repulit et abjecit.
rythmus. Stat. ann. 1446. in Suppl. ad Miræum pag. 191. col. 2 :
Item insistere vel interesse probationibus Carminum vel motetorum, seu alterius cujuscumque, dum discuntur in choro tempore divini servitii, nemini liceat.
Item pro cargua de Carmen, iij. sol. Turon.Ubi versio Gallica ann. 1544 :
D'une charge de Carde, qui semble fenouil, etc.
- 1 CAS-, a song, poem, verse, oracular response, prophecy, form of incantation, tune, air, lay, strain, note, sound(vocal or instrumental): canentes carmina, L.: Carmine vocali clarus, O.: lyrae, Pr.: per me concordant carmina nervis, O.: ferale, V.: cygnorum, O.: citharā carmina divides, H.: barbaricum, O.— Esp., a composition in verse, poem, poetry, verse, song: cantūs et carmina, melodies and words: Maeonii carminis alite, H.: tragicum, H.: carmina Livi, H.: Lydis remixto carmine tibiis, H.: famosum, abusive, H.: canere, to compose: pueris canto, H.: condere, H.: contexere: fingere, H.: docere, H.: ad umbilicum adducere, H.— Lyric poetry: Carmine tu gaudes, hic delectatur iambis, H.: Carmina compono, hic elegos, H.— A poetic inscription: carminibus templorum aditūs exornare: tumulo superaddite carmen, V.—A passage from a poem, poetical extract: audiens tam grande carmen: Euripideum illud.—An oracular response, prophecy, prediction: Cumaeum, V.: in libris Sibyllinis, L.—A charm, incantation: Carminibus Circe socios mutavit Ulixi, V.: veneficae Scientioris, H.: Auxiliare, O.—A form of speech, ceremonial phrase, formula(in religious or legal observances): quae (verba) longo effata carmine, L.: diro quodam carmine iurare, L.: cruciatūs carmina: lex horrendi carminis erat, of a dreadful form, L.: Appii Caeci carmen, a proverbial saying: magistri, a school-task for the memory: sacrum, L.
-
…turpes pendere corollae semper et exclusis signa iacere faces. nec possum infamis dominae defendere noctes, nobilis obscenis tradita carminibus ; nec tamen illa suae revocatur parcere famae, turpior et saecli vivere luxuria. has inter gravibus cogor deflere…
Propertius, Elegies
-
…; di, coeptis nam vos mutastis et illas adspirate meis primaque ab origine mundi ad mea perpetuum deducite tempora carmen. Ante mare et terras et quod tegit omnia caelum unus erat toto naturae vultus in orbe, quem dixere…
Ovid, Metamorphoses
-
…tamen illa meos fugit avara sinus. hanc ego non auro, non Indis flectere conchis, sed potui blandi carminis obsequio. sunt igitur Musae, neque amanti tardus Apollo, quis ego fretus amo Cynthia rara mea est nunc…
Propertius, Elegies
-
…miser agmina septem flebis in aeterno surda iacere situ ; et frustra cupies mollem componere versum, nec tibi subiciet carmina serus Amor. tum me non humilem mirabere saepe poetam, tunc ego Romanis praeferar ingeniis ; nec poterunt iuvenes…
Propertius, Elegies
-
…Tenedos Patareaque regia servit, Iuppiter est genitor ; per me quod eritque fuitque estque patet ; per me concordant carmina nervis. Certa quidem nostra est, nostra tamen una sagitta certior, in vacuo quae vulnera pectore fecit .…
Ovid, Metamorphoses
-
…qui modo felices inter numerabar amantis nunc in amore tuo cogor habere notam. quid tantum merui quae te mihi carmina mutant an nova tristitiae causa puella tuae sic mihi te referas, levis, ut non altera nostro limine formosos…
Propertius, Elegies
-
…quid tibi nunc misero prodest grave dicere carmen aut Amphioniae moenia flere lyrae plus in amore valet Mimnermi versus Homero carmina mansuetus lenia quaerit Amor. i quaeso et tristis istos compone libellos, et cane quod quaevis nosse puella velit…
Propertius, Elegies
-
…; nec poterunt iuvenes nostro reticere sepulcro Ardoris nostri magne poeta, iaces. tu cave nostra tuo contemnas carmina fastu saepe venit magno faenore tardus Amor. Tune igitur demens, nec te mea cura moratur an tibi sum…
Propertius, Elegies
-
…gravibus cogor deflere querelis, supplicis a longis tristior excubiis. ille meos numquam patitur requiescere postis, arguta referens carmina blanditia Ianua vel domina penitus crudelior ipsa, quid mihi tam duris clausa taces foribus cur numquam reserata meos admittis…
Propertius, Elegies
-
…noctes ecquis in extremo restat amore locus an te nescio quis simulatis ignibus hostis sustulit e nostris, Cynthia, carminibus atque utinam mage te remis confisa minutis parvula Lucrina cumba moretur aqua, aut teneat clausam tenui Teuthrantis in unda…
Propertius, Elegies
(1) De Figūris. An anonymous didactic poem on rhetorical figures discovered in a MS. at Paris, and published by Quicherat, and later by Schneidewin (Göttingen, 1841). It consists of 185 or 186 hexameters, and treats of the figures of speech in such a way that each figure has three lines of the text. The peculiarities of its diction lead one to place its date during the later Empire. See Teuffel, Hist. Roman Lit., Eng. trans., 451, 1.
(2) De Ponderĭbus et Mensūris. A poem found in some of the MSS. of Priscian, but undoubtedly earlier than his time, and probably of the fourth or fifth century A.D. It has 208 hexameters, the best edition of which is that of F. Hultsch in his Script. Metrolog. Rom. (1866).
(3) De Morĭbus. See Cato, Dionysius.
(4) De Philomēla. See Philomela.