About Report a problem

Menu

renovare

renovare [CL] 1 to restore to an original condition, renew; b (w. ref. to physical cure); c (w. ref. to spiritual renewal). d to revive or refresh (emotion or feeling). quatinus ‥ ea [sc. carmina] quae ‥ neglegentia inveterare coeperunt ‥ priscum ~arentur in statum Bede HE V 20 p. 331; per tot secula durant ‥ ~ate juventutis beneficio Gir. TH I 13 p. 40; cum ‥ ipsa luna in splendore de mense in mensem ~etur et de mense in mensem debilitetur Quaest. Salern. P 38; anima ‥ sic ‥ fit horrende monstruosa, que si puro amore Creatori adhereret ~ata ad ymaginem ejus inexplicabiliter esse formosa Gros. DM IX 10 p. 89; c1298 statuuntur judices, leges renovantur (Dunbar 99) Pol. Songs 168; 1395 in emendac’ unius inquidis [i. e. incudis] per fabrum nostrum ~atum [MS: ~at’] Ac. Durh. 599.  b qualiter ut medicus ‥ / morbida sanatis renovarit viscera fibris Aldh. VirgV 771.  c c710 primo mense anni ‥ pascha facere jubemur, quia ~ato ad amorem caelestium spiritu mentis nostrae sacramenta ‥ resurrectionis ‥ celebrare debemus (Lit. Ceolfridi) Bede HE V 21; quatenus abdicata vita vetere ~ari mererentur in Christo Id. Mark 136C; ex vetustate illa de die in diem se innovat, et de novitate itidem illa a claritate in claritatem se ~at J. Ford Serm. 92. 9; quia interior meus homo ~atur ‥ in agnitionem tui simul et dilectionem Ib. 93. 10; lacrime namque penitentiales post lapsum ~ant quos primo innovavit baptismus Gros. Hexaem. VI 16. 2; ut tuo noster sanguine renovatus / ad sacros spiritus aspiret odores J. Howd. Cant. 92.  d casus regalium a maligna manu hostilis gladii omnem amaritudinem ~avit V. Cuthb. III 6; dolor tuus ~abitur H. Bos. Thom. IV 26 p. 422; set spes renovabitur, / dum res adimplebitur P. Blois Carm. 23. 5. 1. 2 to make anew, remake; b (w. ref. to recoining money). c to rebuild, reconstruct (building or structure; some quots might also be construed with sense 1a supra). d (pass. in middle sense, of seed) to put forth new growth, grow; e (pr. ppl. in same sense). 640 repperimus quosdam provinciae vestrae ‥ novam ex veteri heresim ~are conantes (Lit. Papae) Bede HE II 19; istam ‥ diem ‥ / nativitate sua sacravit virgo Maria, / quam jugiter renovant Augusti tempora mensis Aldh. CE 3. 61; sed que passim scripta per antiquas paginas invenimus in unum colligentes stilo ~amus Gosc. Milb. 201n; et [gens] scit lucrari sed lucro deliciari / nescit et ad questum fervet avara novum. / hinc renovat scelerum spectacula seva suorum L. Durh. Dial. II 305; ave, qui cum profluxerit / rogus et renovaverit / orbem hunc vis incendii / ‥ / advenies J. Howd. Cyth. 90. 2.  b cum moneta ~atur, dat xx s. unusquisque monetarius DB I 26ra.  c ~ant ecclesias ad solum usque destructas Gildas EB 12 (= Bede HE I 8); c792 valde placet, quod domum Dei ~are coepisti Alcuin Ep. 14; cum vir Dei magno conamine veterem ~are decrevisset aecclesiam Wulf. Æthelwold 34 (= Ælf. Æthelwold 23); recondita est itaque terrae in sarcophago novo haec illustrissima margarita a formidine malorum donec transvecta est in ~atum Augustini domicilium Gosc. Lib. Mild. 19 p. 87; capellam ‥ prostravit et vendidit, sed capellam aliam decenciorem ‥ in eodem loco ~avit Meaux II 306.  d quod singulis annis semina nascantur et ~entur Alb. Lond. DG 7. 1.  e c1400 quieti de theloneo de omnibus rebus suis crescentibus et ~antibus in suis propriis terris et dominicis Gild Merch. II 377. 3 (leg.) to renew (contract, oath, or legal proceeding). b to renew the farm of, re-let. c1125 prohibeo ne homines S. Ædmundi exeant de soca sua pro plegiis suis et friborgis et teingis ~andis aliter quam facere solebant Doc. Bury 36 (= EHR XXIV 427); 1206 venient ‥ ad ~andum francum plegium Kal. Samson 105 p. 136; 1214 illuc ‥ G. et R. ~averunt appellum suum et B. qui fuit in custodia vice comitis ‥ ~avit appellum suum SelPlCrown 70; 12‥ statutum est ideo ut homines celerarii venirent ad domum thelonei et ibi ~arent plegios suos et scriberentur in rotula (Cust. Bury) Cust. Rents 171; c1320 prout patet in rentali ~ato anno ab Incarnacione millesimo ccmo nonogesimo tercio Reg. S. Aug. 182.  b s1237 statuimus ‥ ut [ecclesie ad firmam dande] nec laicis umquam, nec personis etiam ecclesiasticis ultra quinquennium ecclesie ulterius ad firmam concedantur, nec finito quinquennio ~entur eisdem M. Par. Maj. III 425. 4 ? to preserve (food in its original condition). 1330 onerant se de xxiiij s. j d. de quibus pro sale, ad ~andum venacionem domini regis, xij d. ExchScot 318.

Saved

Recent