alchimia

alchimia [Ar. al-kīmiyā’ < χῡμεία] , alchemy. b (?) philosophers’ stone. c alloy resembling gold (cf. alchiminum). scientia de alckimia, que est scientia de transformation metallorum in alias species D. Morley 34; hec ars ‥ / argento copiat et aurilegio / plus quam alkimie vana traditio (Palpo 24) Ps.-Map 107; in hac arte que alkimia nuncupatur M. Scot Lumen 240; supponunt doctores ~ie quod in unoquoque corpore naturali et complexionato inest quinta essentia Gros. 36; hec scientia est alkimia speculativa, que speculatur de omnibus inanimatis et tota generatione rerum ab elementis; est autem alkimia operativa et practica, que docet facere metalla nobilia et colores et alia multa melius et copiosius per artificium quam per naturam fiant Bacon Tert. 40; s1320 contigit eum [priorem de Bynham] familiaritatem contrahere cum quodam fratre de ordine Mendicantium, qui promisit se sibi pecunias inestimabiliter multiplicaturum per artem que alkomia vocatur G. S. Alb. II 132; 1329 per artem alkemonie sciunt metallum argenti conficere (Pat) Foed. IV 384a; 1351 recepit ‥ d scuta auri xx libras argenti ad comodum regis inde faciendum per artem alkemie SelCKB VI 73; 1373 fecit pecias predictas cum arte alconomie de auro et argento et aliis medicinis Ib. VI 165.  b quoniam quid sit alchymia ‥ nondum vestra cognovit Latinitas, in presenti sermone elucidabo. posui istud verbum, licet ignotum et admirabile, ut sub diffinitione claresceret; Hermes vero philosophus, et alii qui post ipsum fuere, hoc vocabulum diffiniunt ‥: alchymia est substantia corporea ex uno et per unum composita preciosiora ad invicem per cognationem et effectum conjungens et eadem naturali commixtione ingeniis melioribus naturaliter convertens Rob. Angl. (I) Alch. pref. p. 509.  c 1287 conscensiens fuit controfaccioni monete ‥ et misit alkemiam et falsum metallum ‥ usque A. Gaol Del. 36/1 r. 24d..