baccalarii
Baccalariastenebant, possidebant, excolebant. Usatici Barcinonenses cap. 46 :
Sacramenta rustici qui teneat mansum, et laboret cum pare boum, sunt credenda usque ad 7. solidos platæ. De aliis namque rusticis, qui dicuntur Bacallarii, credantur sacramenta usque ad 4. Mancusos, auri valentiæ, deinde quidquid jurent, per examen caldariæ demonstrent.Ex quibus primum eruitur
Baccalariumdici
rusticumqui
mansumexcolit : deinde
mansumrecte a quibusdam definiri
fundum qui duobus bobus ad arandumsufficit : denique
Baccallariosrusticis ipsis accenseri, licet rusticis mansorum cultoribus longe honoratiores.
Rusticisporro annumerari videntur Baccalarii, quod perinde ac rustici mansarii, si non operibus servilibus, certe aliis oneribus, verbi gratia, censui, essent obnoxii. Tabular. Belliloc. Charta 3 :
Hoc est curtem meam indominicatam, quæ vocatur Igeracus, cum Ecclesia S. Martini constructa, et Baccalariis et mansis servilibus.Et Charta 57 :
Dimitto... medietatem de Baccalaria de Monte Galfredo, in tali ratione, ut quamdiu vixero teneam, et per singulos annos 4. sestarios de tritico persolvam ad Missam SS. Primi et Feliciani.
una cum consilio et Consensu omnium Canonicorum suorum et Baccalariorum, et aliorum quamplurium utriusque sexusdonationem quamdam fecisse Monasterio Lerinensi. Præterea in Tabulario S. Hilarii Majoris Pictav. extat Charta Hugonis
de Surgeresann. 1211. quæ horum meminit, hocce verborum tenore :
Confirmo eleemosynam B. Hilarii Decani, quam fecit pro suo anniversario B. Hilario 15. sol. et Baccalariis ejusdem Ecclesiæ 6. sol... Canonicis B. Mariæ de Castro Airaudi 13. sol. et Baccalariis ejusdem Ecclesiæ 4. sol. etc.
Baccalariosde quibus ultimo hoc articulo, maxime distinguendos esse ab iis quorum paulo supra mentio fit. Ii quippe rustici erant qui
Baccalarii Ecclesiævocabantur quod Ecclesiæ
Baccalariastenebant atque excolebant ; isti vero viri erant Ecclesiastici, inferioris quidem gradus, inter Canonicos tamen non raro recensiti. Sic in Lugdunensi Ecclesia Canonici recentiores
Baccalariidicuntur, uti testatur Severtius de Episc. Lugdun. pag. 377. Eodem nomine monachos juniores donatos suscipor ex Ordinario Abbatiæ S. Laurentii Diœc. Autiss. ann. 1286. exarato in quo legitur :
Finita Missa in exitu Ecclesiæ incipitur Antiphona, O Martine ; sequitur Litania Salvator mundi, et debet dici a duobus Baccalariis.Sæpius attamen per
Baccalariosintelliguntur Ecclesiastici inferioris subsellii, ut etiamnum in Ecclesiastici inferioris subsellii, ut etiamnum in Ecclesia Macloviensi usus obtinet.
Si vero fuerit festum illud mutatum aliqua de causa et celebratum alia die, quam illa qua inveneritInfra :(evenerit) et ille dies fuerit feria2 tunc duo Bachalarii descendunt ad prædictum invitatorium dicendum sine almuciis, ut prius. In aliis feriis duo religiosi presbyteri, ut supra. Si vero fuerit festum duplex, tunc duo religiosi antiqui et officiarii, si sint, descendunt ad invitatorium prædictum dicendum cum cappis ciricis... Et si fuerit festum trium lectionum, tunc non descenditur ad invitatorium prædictum ; sed unus Bachalarius solus in suo stallo habebit dicere prædictum invitatorium cum cantua.consueto.
Pueri claustrales habent dicere tres primas lectiones. Cæteræ vero lectiones dicuntur per Bachallarios et per religiosos presbyteros et antiquos secundum dies et solemnitates.Ubi
Bachalariidici videntur juniores canonici professi, nondum presbyterio donati. Charta admortisat. ann. 1408. in Reg. 162. Chartoph. reg. ch. 272 :
Les chappellains et les Bacheliers de l'eglise collégial de Nostre Dame de Mirebeau.
Percipiunt canonici et vicarii ix. sol. capellani xvj. den. diaconus et subdiaconus quilibet iiij. den. Baquelarii xij. den. Pueri chori ejusdem ecclesiæ vi. den.Ubi clerici designantur.
Bachaleret
Bachareleodem sensu Lusitanis usurpata. Vide S
aRosa de Viterbo Elucidarii Supplemento pag. 16.
Banneretorumdicitur, nondum tamen præ ætate illud eduxerant, et ut nostro more loquar,
qui n'avoient pas encore levé Banniere. Atque ii vulgo
Castrum adolescentum, quod dicitur de Bakelers.Glaber Rodulphus lib. 5. Hist. cap. 1. de se adhuc adolescente, dum in Monasterio educaretur :
Incipiente diei aurora, currens exiit a domo latrinarum, taliter inclamando, ubi meus Baccalaureus est ?Neque fere aliter Scriptores nostri
Baccalariosdescribunt. . MS. :
Et alibi :Trestuit meschin, et Jane Bacheler.
:Janes hom estes, et encor Bacheler.
Un Bachelers jeune c'estoit, Pris à franchise lés à lés.
Et li joënes Bachelers li dit tout ensi qu'il avoit fait.
Ita passim cæteri Scriptores vernaculi, Froissartes 1. vol. cap. 29. 2. vol. cap. 43. 92. 4. vol. cap. 51. Chronicon. Flandr. cap. 30. 33. Alanus Charterius pag. 263. etc. Baccalarios istos Militares adolescentes indigitant ac repræsentant. Atque inde etiamnum in Picardia nostra adolescentes ac adolescentulas sive juvenculasBacheler fut, et de joene jouent.
Bachelierset
Bacheletesappellari observavit Fauchetus. :
Or avant Baisselettes, ce leur disoit Bertrand, La plus pauvre de vous arés assés vaillant.
Bachelierset
Bacheletesvulgo nuncupabantur, quod de Picardia tantum observavit Cangius : inter quos quolibet annoeligebatur unus, quem
Baccalariorum regemappellabant. Libert. Autiss. concessæ a Mathilde comit. Nivern. ann. 1223. in Reg. I. Chartoph. reg. chap. 10 :
Homo, qui non habuerit uxorem et est Bachelarius, quamdiu in illo statu erit et hospitium tenebit, reddet annuatim quinque solidos de censa,... et ad negotia communitatisCharta redituum prioratus S. Vincentiimittet sicut et uxorati.
de Naintréin diœc. Pictav. ex Tabul. S. Germ. Prat. :
Est à noter que les Bacheliers de ta paroisse dudit Naintré, qui sont les jeunes à marier, sont tenuz par chacun an apporter audit prieur èz octaves de Noel en foy et hommage, comme souverain en ladite église, ung oyselet, nommé le roy Berault, et le doivent prendre à la course, et celluy qui le prent, est nommé toute l'année le Roy des Bacheliers.Lit. remiss. ann. 1478. in Reg. 205. ch. 27 :
Par les parroisses du bas pays de Poictou les jeunes compaigons, que on appelle Bachelliers, à marier, ont acoustumé tous les ans à chacune feste de Penthecoustes eulx assembler joyeusement et faire entre eulx par élection, en chacune parroisse et assemblée, ung Roy des Bachelliers, qui a la charge, gouvernement et administration du cierge et luminaire desdits Bachelliers.Aliæ ann. 1480. ex Reg. 207. ch. 5 :
Les jeunes enfans à marier, autrement appellez les Bachelliers ou varletz à marier, etc.Charta ann. 1343. in Chartul. S. Vincent. Laudun. :
Les gens desdis religieus avoient pris certaines Baisseletes de nostre dite ville de Crespy, cueillans herbe ès avainnes de Bucy.Horum vero societas,
Bacheleriedicitur, in Lit. remiss. ann. 1392. ex Reg. 142. ch. 284 :
Icelle Heliete avoit oy dire que les compaignons de la Bachelerie de la Leu près de la Rochelle, etc.
Baccalare, quæ idem sonat : vel potius forte a Baccalariis Academicis : dicitur enim
bacalare, il quale mostrava dover essere un gran Bacalare, cioe gran dottore.
Baccalariospræterea ut minime divites, ne dicam pauperes, indigitant passim Scriptores : quod scilicet, non adeo amplæ essent eorum facultates, nec tantum vassallorum numerum haberent, ut vexilla in acie possent educere, ac proinde
Militum Banneretorumordini accenseri. Philippus
Mouskes, in Hist. Francor. MS. :
A un Chevalier Baceler, Ki par pauvreté vot aller Droit en Pulle à Robert Wiscart, etc.
Hoirs fu de la Conté de S. Paul, mais povres Bacelers estoit, tant con ses oncles vesqui.Chron. Flandriæ cap. 18 :
Ils remarierent cele Marguerite à un vaillant Bachelier des Marches de Bourgogne, qui fut appellez Guillaume de Dampierre, et n'estoit mie riche.Ita non semel Froissartes 1. vol. cap. 270. 290. 3. vol. cap. 3. 4. vol. cap. 86.
Bacheliersdicuntur apud Tentoriorum artifices, qui vulgo Jurati,
Jurez et Esgards.
Bacheliersin societatibus artificum, appellantur, qui sub iis, qui rebus artificii præfecti sunt, minora negotia curant, suoque ordine ad ejusdem præfecturam eliguntur ; iidem qui alibi
Junioresnuncupantur. Vide infra in Junior. Lit. ann. 1366. tom. 4. Ordinat. reg. Franc. pag. 709 :
Pierre Triel, Pierre la Postole jurez en la ville de Paris oudit mestier de boulengerie ; Girart de Breban et Jehan le Conte Bacheliers oudit mestier, etc.Aliæ ann. 1404. tom. 9. earumd. Ordinat. pag. 56 :
Toutes et quantefoiz... il a esté nécessité de pourveoir à l'officevacant d'aucun juré,... les autres jurez desdiz mestiers superestans, à grant et meure délibéracion nomment et eslisent entre eulx sans faveur, l'un des Bacheliers, etc.
Cingulum Militiæ accepit, una cum Edmundo de Arundel, et aliis trecentis Baccalariis.
Petebat dominus Abbas sibi restituixx. solidos regalium coronatorum, quos Bacchalarii comunis de Couxia Potestatis Massileæ extorsit a Priore S. Zachariæ.
Post decessum Comitis quemdam Bachalarium, nomine Dominum Radulphum de Monthermer, accepit in maritum.
In hastiludio multi Milites regni, qui se volunt Bachelarios appellari, sunt contriti.Infra :
Militem strenuum, qui Bachelariis annumerabatur.
Baccalarius. Ratherius Veronensis Episcop. in Qualitate conjectur. pag. 201 :
Forsitan in patria sua fuerat Bacularis, ideo illi tam honor omnis est vilis.Ordericus Vitalis lib. 10. pag. 785 :
Heliæ candidam jusserunt tunicam indui, pro qua Candidus Bacularis solitus est ab illis nuncupari.
Baccellariorum. :
Chronicon Bertrandi Guesclini :La flor de France, et la Bachelerie.
Jo. Villaneus lib. 8. cap. 55 :Et puis manda sa gent et sa Bachelerie.
Dov'era il fiore della Baronia e Baccelleria di Francia.
Outre les Seigneurs dessusdits y a audit pays aucuns autres Seigneurs, qui ne sont Comtes, Vicomtes, Barons, ne Chastellains, qui ont chasteaux, forteresses, grosses maisons, places, qui sont parties de Comtez, Vicomtez, Baronies, ou Chastellenies desdits pays : et tels s'appellent Bacheliers, et ont bien telle et semblable Justice, comme ont ceux, dont ils sont partis, etc.
de Clemengislib. de Studio Theolog. et aliis, qui
Bachellarii, Nic. Trivetto in Chr. ann. 1282.
BachalariiWalsinghamo pag. 51. et
Bacularii, pag. 309. qui in eo gradu sunt, ut ad Doctoratum aspirare possint, quemadmodum
BaccalariiMilitares adolescentes, qui ad
Banneretorumgradum perinde aspirant. Nam inde
BaccalaureosAcademicos dictos fere constat. Sacra autem theologiæ Parisiensis Facultas, ut observat alicubi Filesacus, in quatuor velut ordines distributa est,
Magistrorum, Licentiatorum, Baccalariorum Formatorum, et Baccalariorum Cursorum.
Magistriiidem sunt, qui Doctoris lauream consecuti sunt : de
Licentiatisdicetur suo loco,
Baccalaurei Formatidicuntur illi qui expleto Theologiæ cursu possunt ad superiores gradus provehi, atque inde alio nomine vocantur
Dispositi,
Baccalariidenique
Cursores, sunt theologiæ Candidati primi generis, qui ad
CursumTheologicum explicandum admittuntur, Bibliorum nempe, postea libri Sententiarum
Biblici, alii
Sententiariinuncupentur. Vetus Statutum Academiæ Parisiensis :
Quilibet CursorAlio loco :(Baccalarius) in Theologia inter primum Cursum et Sententias tenebitur respondere in Theologia, ad minus semel de Disputatione Tentativa sub Magistro.
Nisi talis volens admitti, tempus suum probaverit per schedulas Sententiariorum, ac etiam Bibliorum, etc.Vide Hist. Academiæ Paris. tom. 4. pag. 391. et Lambecium lib. 2. Comment. de Bibl. Cæsar. pag. 128. 129. 131. 134.
Baccalariatusvero, vel
Doctoratus, in Academiis Anglicis gradus non obtinent, ut observat Jo. Fortescutus de Laudib. Legum Angliæ cap. 50.
Ut Parisiensi Studio de sufficienti Bacellario provideret.
de la Croix, in Hist. Episcop. Cadurc. n. 231. in Statutis Academiæ Viennensis Austriæ in Facultate Artium tit. 9. 10. etc.
Baccalarii, in Compendio jurium et consuetudinum Universitatis Paris. fol. 8. per Rob.
Goulet.
Anno 1424. die 5. Maii. De cætero nullus recipiatur ad capellaniam, Bacchalariatum, etc. nisi sciat cantare.
Baccalariorumcum Militarium, tum Academicorum orta vox, non una est doctiorum sententia. Cujacius ad lib. 2. de Feud. tit. 17. a
Buccellariisveterum, de quibus mox agemus, appellatos putat.
BaccalariosAcademicos a
Bacca laureadictos contendit Alciatus ad lib. 57. de verbor. significat. Rhenanus a
Bacillis, quibus donantur, dum Baccalariatus gradum consequuntur. Nec abludit Wasius, qui perinde
Baccalariosmilitares a
baculovocatos opinatur, quod, ut ait, juvenes Milites postquam in equestribus decursionibus hastas fregissent, linea tantum armati, non gladiis, sed sudibus baculisque sese mutuo non surdis ictibus in torneamentis robustissime batuerent. Verum nobiles viros vel adolescentes baculis in arena decertasse nemo, opinor, nisi harum rerum prorsus ignarus, fatebitur : unde miror, virum eruditum huic sententiæ subscripsisse lib. 2. de Comitib. Provincial. cap. 8. Neque forte eorum, qui a
Baculis, quibus investiebantur feudatarii, probabilior fuerit opinio, aut Gregorii Tolosani in Syntag. et Antonii Gosselini in Hist. veterum Gallor. cap. 62. qui a
vassisdeducunt, ut
Baccellariidicti sint, quasi
Vassallarii, id est, minores Vassi.
Baccellariosa vocibus Gallicis,
Baccellariosnempe, seu
les Bacheliers, appellatos quasi
Et fut l'assiete telle, qu'il s'ensuit : L'Evesque de Paris premier, le Roy, le Roy des Romains, le Duc de Berry, le Duc de Brabant, le Duc de Bourgogne, le Duc de Bar : et pour ce que deux autres Ducs n'estoient pas Chevaliers ils mangerent en un autre table.Ita apud Longobardos
consuetudinemfuisse scribit Paulus Warnefridus lib. 1. cap. 23.
ut Regis cum patre filius non pranderet, nisi prius a Rege gentis extereæ arma suscepisset.Quod etiam in more fuisse apud Aragonios testatur Eximinus Petri Salanova Justitia Aragonum, lib.
de Privilegiis Baronum et Ricorum hominum:
In Aragonia,. Hujusce porro receptæ apud avos nostros consuetudinis rationem sic prosequitur vetus Poeta in Poemate MS. cui titulus : Le Romaninquit , nullus filius Militis in mensa Militis sedet, donec fuerit factus Miles
Li dit : Dame, fetes me sage, Pourquoi c'est que li Escuiers Ne s'ossent pas cointrier De droit que li Chevaliers font, Et le cause pourquoi ils sont Mis arriere et plus bas assis, Jaçoit-il que de moult haut prix Soient aucuns en leur Estat. La Dame n'y mit pas débat ; Ains dit, Je vous respondray Tout chou que j'en espoire et sçay : Ils sont bas et arriere mis, Et trop plus l'estoient jadis, Pour eux donner plus grand desir De tost Chevalier devenir.
Baccelariorumnomenclatura opinionem amplexus est præ cæteris Andreas Favinus : omnes vero pluribus expendit eruditus Seldenus in Tract. de Titulis honorariis 2. part. cap. 3. § 24. Sed nescio, an non potius
Baccellariioriginem suam debeant priscis illis
Baccellariis, de quibus egimus, qui scilicet
Baccellariasprædia sic nuncupata, tenebant et excolebant, adeo ut cum liberæ et ingenuæ essent conditionis, Baronibus tamen longe inferiores essent ; tametsi quæ fuerit eorum omnino conditio, ex præallatis locis vix planum et perspicuum sit. De
BaccellariisMilitaribus, quos
Bacelieri d'arme, ad Academicorum discrimen vocat Joannes Villaneus lib. 6. cap. 91. lib. 7. cap. 85. 102. alia quædam attigimus in Dissert. ad Joinvillam, in qua de
Banneretisegimus. De Bacculariis vero Academicis et eorum nomenclatura disputat pariter Cæsar Egassius Bulæus tom. 2. de Academia Parisiensi pag. 679.
Baccalariia baculo fuisse derivatam.