bancus
bancus, ī, m., ein unbekannter Fisch, Cael. Aur. acut. 2, 37, 210.
ex quo ‥ satisfecerint ei de †banco [(?) l. bauco; cf. ] et herbagio que ipsi consumpserunt in terra ‥ que pertinet ad warectum instantis autumpni [balcus ] Herts
unam acram ‥ terre super ~um in villa ‥ de Neuton ‥ et duas domos sub predicto ~o
cujus [lande ] una extremitas buttat usque ad bankam
tenetur servare cursum aque de Wythem Streme infra ~as ne aqua superabundet(
defendet dictos ~os fossati ‥ a bestiis nocivis
debent reddere ‥ de ~a et hoga xx sol. Turonenses
de incremento pro communa habenda in ~o maris(
recepit ~um et buffetum et ij mensas
unum †branchum tornatile
duo ~a tornatilia
pro ~o ad scaccarium tenendum
pro banceis emptis ad scaccarium baronum
forte sedens banco caveas pede tundere bancum
nondum a ~o surrexerat
sedit super ~um et cepit garrulare cum astantibus
quod nullus ‥ armarium sive banchum vel aliud cum serrura ‥ habeat
juxta quam parietem est superior ~us aule predicte
debet patiens jacere in ~o ‥ et ibidem debent brachia ligari ad ~um
~as et descas
defendent eam [(terram ] infra quatuor ~os hundredi
inter quatuor ~os regis(
fuerunt infra quatuor ~os et predicte loquele interfuerunt
personaliter infra ~um vocata coram justiciario Cestrie concessit hanc donationem
intravit infra ~um et cepit rotulos de essoniis(
cum ‥ securi fuerunt de itinere habendo ‥ ~um cum sedilibus in aula ‥ Turris ‥ construxerunt
primo dicant ipsi sedentes per quatuor ~os et postea omnes astantes
coram justitiis domini regis in ~o residentibus
dies fuit datus ei in ~o apud Radinge in itinere justiciariorum
justiciarii de ~o recordantur quod R . ‥ et R. ‥ venerunt in curiam domini regis coram justiciariis in ~o
eligantur ‥ duo justitiarii in ~o(
de placito de dote quod est coram bancho
custodi brevium et rotulorum regis de ~o
[rex ] habet etiam curiam et justitiarios in ~o residentes qui cognoscunt de omnibus placitis de quibus auctoritatem habent cognoscendi
habet eciam curiam suam et justiciarios suos residentes ‥ in ~o apud Westmonasterium
placita de ~o, que solebant deduci apud Westmonasterium
hoc esset contra formam Magne Carte, in qua continetur quod communia placita teneantur in certo loco, hoc est in ~o(
in ‥ bordis de quercu ‥ emptis ad communem ~um justiciariorum in magna aula predicti palacii [Westmonasterii ]
coram W. de B. et sociis suis de communi ~o
item in ~o Communi, que [sic ] est curia regis de placitis terrarum et tenementorum secundum leges Anglie placitatis
~us Communis quia communia placita inter subditos ex jure nostro quod commune vocant in hoc disceptantur nomen habet
rex assignavit magistrum R. ‥ ad residendum in ~o regis London’ una cum aliis justiciariis ibidem residentibus
constitutus est justiciarius ad sedendum ad ~um regis London’ et ad placitandum regi ibidem
visum fuit justiciariis de ~o r[(egis ] ‥ et similiter justiciariis de magno ~o
et in ~o Regis; et est curia principalis Anglie, in qua curia omnia placita transgressionum et felonie et conspiracie placitantur
introducendo ~um regis, ejus judicem vel placitum seculare in domum Domini
in banco regis qui librat pondera legis
~us regius et cancellaria translata fuerunt de Londoniis Eboracum
rex Edwardus ‥ in propria persona in bancho suo regali Westmonasterii ‥ proprium locum tenuit
~us Regius, ita dictus quod rex ipse in eo praesidere solebat, Coronae placita tractat
rex ‥ justiciariis suis de ~o Dublinie
quod uxores maritorum defunctorum habeant francum ~um suum de terris sokemannorum(
Burga que fuit uxor Petri ‥ petit ‥ medietatem manerii ‥ sicut francum ~um suum ‥ unde predictus Petrus ‥ eam dotavit(
salvo libero ~o ‥ matris sue(
Innocenta in libera viduitate et ligia potestate sua concessit ‥ liberum ~um suum sive dotem(
[nomine dotis ] vel liberi bangii
cum vir et uxor perquirunt tenementum aliquod in civitate predicta [Sar’ ] et vir moritur uxore superstite relicta, habeat ipsa uxor inde liberum quamdiu vixerit ~um suum
que habet francum ~um suum et edificium receperit in bono statu, in eodem statu illud sustinebit
comes de Moritonio habet ibi [apud Eboracum ] ‥ ii ~os in macello
literas ‥ per ~um de Boromeis traditas
in qua [sc. Roma ] ‥ quisque pecuniosus ‥ ad sue promocionis effectum pecunias suas in mercatorum habuerat ~o
transmisi ad te per banchum A. de A. Hispani quicquid hactenus ‥ corradere potui(
bancus ( -chus ), ī, m. , merlu (?) [poisson de mer] : C. Aur. Acut. 2, 210.
Banco, Florentinis
Panco, subsellium, sedile ligneum longius, quod plures una sessores capit : ex Saxonico Benc, abacus, scamnum, sedile. Uldaric. in Consuet. Cluniac. Monast. lib. 2. cap. 36 :
Duo sedilia, quæ vulgo Bancos vocant.Joan. Brompton. :
Imperator autem probitatem suam admirans, Bancos loco caparum in curia sua erexit.Speculum Saxon lib. 3. art. 38. § 4 :
Mensam ornabit mensali, et Bancum seu scamnum pulvinari, ac sedile cussino.Siffridus Presb. ann. 1025 :
Dum igitur pergens in quadam Ecclesia, et fessus super Bancum quiesceret. Wacces en son Roman de Rou,De Roberto Duce Normanniæ :
Par Constentinoble passa, Et à l'Empereur torna, En dementiers qu'à lui parla, A la coustume qui ert là,
Infra :Son mantel jus à terre mist, Tout deflubé desus s'asist. Au partir quant il s'en torna, Le mantel prendre ne daigna. Un des Grés le vit deflubé, Son mantel li a relevé, Dist lui que son mantel prist, E à son col le rependist. Et il respondi par nobloi, Je ne port pas mon Banc o moi, Chascun des Normans autresi Son mantel a terre guerpi.
Rursum :Par la noblesse des Normans, Qui de lor manteaus firent Bans.
Quidam vocem hanc exFist l'emperer en paleis fere Bans et sieges environ l'aire.
Abacus, alii ex
Scamnum, formatam volunt, alii a
BancGermanico deducunt. Vide Glos. Meursii in
Abacoet
Banco.
Bencvel
Bancapud Francos et Saxones semper significavit
scamnumvel
sedile ; Bancusergo Franco-Theotiscæ aut Saxonicæ originis est : alia non quærenda.
Item præcipimus vobis... quod ecclesias vestras per parochianos vestros... munire loco videlicet Banchis, libris et aliis necessariis ornamentis atque vestimentis et campanis faciatis.Acta SS. April. tom. 1. pag. 170 :
In cujus(triremis) Bancho seu transtro, etc.
Sedente eodem domino Abbate super quemdam Bancium fusteum.
Adoravit eos inclinando super unam Bancam sicut fuerat edocta.Ibidem pag. 224 :
Oravit cum eis flexis genibus inclinatus super Bancam secundum morem ipsorum,Albigensium scilicet et Valdensium. Compendium Jurium et Consuetud. Universit. Paris. per Rob.
Gouletfol. 8 :
Non tamen secundum litterarum merita, sed vel secundum antiquitatem bacchalariatus, vel ut nobilitatis Banca, more eorum loquendo, exposcit, præsentant licentiandos.Quo in loco
Juranobilitatis dicuntur
Banca, vel quod nobiles in
Bancaseu scamno singulari sederent in scholis, vel quod hic agatur de nobilibus baccalaureis ad gradus licentiatorum aspirantibus, de quibus vulgo dicimus :
Ils sont sur les Bancs.
Constituimus quod omnes draperii et eorum scolares jurent infra octo dies post festum omnium SS. pannos quando ipsos vendent extendere supra Bancam, etc.
Bancus, in Miraculis B. Ambrosii Senen. tom. 3. Martii. pag. 218. Instrum. ann. 1338. ex Archivis Massil. :
Quidam super una Bancha derrobavit de sachis, etc.
Scamnum, in Wichbild Magdeburd. art.
Bancus Regius, alterum
Bancus Communisappellatur.
Regiusdicitur ; sed vulgo
Clericus Coronæ, Protonotarius, Ministri inferiores sex. Vide Fortescutum de Laudib. Legum Angliæ cap. 51. et Joan. Cowellum lib. 1. Instit. tit. 2. lib. 4. tit. II. § 2.
Communevocant, parte inter privatos natæ, disceptantur : unde et nomen habet. In ea judicant capitalis Justitiarius, Justitiarii assessores 3. vel 4. Officiarii sunt,
Custos sigilli, Custos brevium, etc. Pertinet autem jus banci ad regios judices, qui supremo jure lites decidunt. Nam a Curiis Hundredorum et Baronum appellatur.
Rex habet Curiam suam... in Banco apud Westmonasterium consimiliter.Tho. Walsinghamus in Ricardo II. ann. 1393 :
Hoc anno Bancus Regius et Cancellaria translata sunt de Londiniis Eboracum.Knyghton lib. 3. cap. 13. ann. 1302 :
Rex fecit movere Bancum et Scacarium Regis apud Londonias, quæ apud Eboracum fuerant per 7. annos.
Advocati placitantes, Legulei et causarum patroni.
Consuetudo est in illis partibus, quod uxores maritorum defunctorum habeant Francum Bancum suum de terris Sokemannorum tenentium nomine dotis.Vetus Charta apud Somnerum in Tractatu de
Gavelkindpag. 178 :
Burga quæ fuit uxor Petri de Bendingue, petit versus priorem S. Trinitatis Cantuariensis medietatem manerii de Welles, sicut Francum Bancum suum, ad faciendum firmam 18. dierum, et unde prædictus Petrus quondam vir suus eam dotavit, etc.Infra :
Post mortem illius Mathildis, habuit nomine Franci Banci medietatem illius manerii, etc.Huc forte pertinet quod habet Speculum Saxon. lib. 3. art. 38. § 4.
Banco, seggio del Giudice,tribunal. Extant enim plures Sententiæ, seu Judicata aliquot judicum Cumarum et aliarum urbium in Italia, in veteri Regesto Cameræ Computorum Parisiens. quæ sic clauduntur :
Lecta, lata... et pronuntiata fuit hæc sententia... per D. potestatem... sedentem in Banco pro Tribunali,ann. 1386. Alia ann. 1365 :
Lata et in his scriptis sententialiter pronuntiata fuit ista sententia per Dom. Potestatem sedentem in Palatio Communis Novariæ ad Bancum juris solitum.Utitur etiam Bartholus in Tractatu 15. de Falcone, et Additio ad Bartholum in l.
Julianus, D. de integr. restitut. Vide Ughellum tom. 4. pag. 876. Charta Rogerii Siciliæ Comitis
Banco, e propriamente quella tavola alla quale riseggono Giudici, o i Magistrati a render ragione, i mercanti à contar denari, à scriver conti. Vide Joan. Villaneum lib. II. cap. 93. Charta Caroli IV. Imperat. ann. 1375. pro Coloniensibus, apud Maximilianum Henricum in Apologia part. 2. pag. 118 :
Et si tale judicium infra Civitatem Coloniensem, et quatuor Bancos judicii temporalis ibidem, etc.Sed et hæc leguntur in Statutis Communiæ Mechliniensis MSS. :
Villa Mechliniensis de cætero habeat... plenum Banchum, sive sedem 12. Scabinorum.
Bank, col. 91. Charta ann. 1421. in Harenberg. Antiquit. Gandersh. pag. 921 :
Nobis inibi super quodam Banco... pro tribunali sedentibus.Judicium plenum, sunt Haltausii verba, duodecim fere scabinorum, cujus figuram ita describit Gryphiander in Tract. de Weichbild. Saxon. cap. 65. n. 3 : Collocatum erat tribunal in loco editiore pro judice, cui in quatuor scamnis sive bancis quadrato ordine circumsedebant scabini. Statuta civit. Mechlin. ann. 1338 :
Villa Mechliniensis de cætero habeat in perpetuum Plenum Bancum sive sedem duodecim scabinorum.Hermann. Marchio Brandenb. in chart. Gorlic. s. a. apud Grosserum Memorab. Lausniac. vol. II. pag. 148 :
Quas.... causas in quatuor Banccis civitatis, præsentibus scabinis civibus nostris et non alibi nostrum advocatum volumus judicare.Mox :
In eadem civitate nostra coram quatuor Bauccis bannitis, etc.Henrici Illustr. Charta Altenburg. ann. 1256 :
Quicunque fecerit emendam extra figuram judicii, ita quod digitum non levat intra Quatuor Scampna, de emenda pollicita convici non potest.
Et dictus dominus judex existens in loco de Rupe-Maura.... et sedens more judiciali in quodam loco sive Banca, quem locum congruum pro tribunali quoad actum ejusmodi sibi elegit.
Ego sum Banchum rationis et veritatis ad ponendum animas in via honestatis.
Constitutiones Montis Oliveti præscribunt, ut cellerarii monasteriorum eligantur in Banchetto per vota secreta, de consensu majoris partis ipsius.Hic
Banchettusest vel Capitulum aut cella communis, quo Monachi conveniunt ad tractanda negotia : qui locus dicitur
Banchettus, quod in eo sint
banciplerique ad consedendum.
Bancus, stallum, ubi mercatores merces suas exponunt, in Charta ann. 1152. apud Catellum lib. 2. Hist. Comitum Tolosæ pag. 218.
Si quis Bancum tenens bovem vel vaccam vendiderit, ceram 11. sol. ad Calendas dabit.Hinc
Census et consuetudo macellorumpro tributo a
Macellariissolvendo ratione
Bancorum. Lobinellus
Dedi et concessi per unumquemque annum centum solidos de redditibus meis qui in prima ebdomada Quadragesimæ persolvi debent de censu et consuetudine Bancorum macelli in suburbio.
Banchia mercerii continens duos colonellos in ingressu alæ Calomontis.
Banchæ macellariorum ad vendendum,in Libertatibus Baugiaci ann. 1250. apud Guichenonum in Hist. Bress. pag. 64. 110. Stalla. Anonymus de Morimundensis in agro Mediolanensi Cœnobii desolatione :
Alius panem unum, alius medium, alius buccellam, unusque secundum quod subter Bancas et scrineos poterant invenire.
Item de quolibet macellario vendente in macello die fori, pro tota septimana capiuntur pro Banca duo denarii... de qualibet alia Banca seu platea infra forum, vel ibi circa, capitur unus denarius.
Fleischbank, Brodtbank.
banchis, in Charta Friderici I. Imp. ann. 1159. apud Ughellum in Episcopis Astensibus :
Hæc itaque regalia esse dicuntur:
moneta, viæ publicæ, aquatilia, flumina publica, molendina, furni, forestica, mensuræ, Banchatica, portus, etc.
Recepit avenam, quarterios carnium pro Banchagiis macelli, piper, ceram et aurum pro gardis.
Banchedicitur in Bressia. Acta SS. Maii tom. 6. pag. 176. B :
Prima Junii recepit ex Banco S. Jacobi xxj. sol. vij. denarios.Vide Banchus et Bancius.
bancus, insternitur. Glossæ MSS :
Paviot, Gall.Capitulare de Villis cap. 42 :Banchier , Lat. Banchale.
Ad discum, Bancales, vasa ærea, plumbea, etc.Durandus lib. 1. Ration. cap. 3. n. 23 :
Bancalia, sunt panni, quibus super sedes vel Bancas in Choro ponuntur.Vide lib. 6. cap. 81. num. 6. Hariulfus lib. 3. Chr. cap. 3 :
Tapeta 6. cortinæ 3. Bancales serici 4.Tabular. S. Eparchii Inculism. :
Cortinas quoque et dosallos sive Banchallos, et ex optimis palleiis 20. cappas Romanas, etc.Lib. Rames. sect. 148 : Alswara
dedit etiam unam crucem optimam, et pulvinar unum de palla,. Ubi perperam Spelmannus2. quoque pelves argenteas,2. cortinas, unum Bancale, et sellam suam cum omni apparatu equestri
Banealelegit. Vetus Charta in Auctario ad Matth. Paris pag. 158 :
Unum librum, et unam cortinam, et unum Bancale concedo consensu domini mei Regis.Monasticum Anglic. tom. 1. pag. 222 :
Quinque altaris pallia, et 7. stragulas, et 2. tapeta, et 7. scamnorum (vel sedilium) tegmina, vulgo Bancalia.Et pag. 130 :
Tria pallia, cortinas 2. Bancalia 2. candelabra duo.
Choro post dorsa fratrum in arcum aptant Bancalia, in formulis tapetia.Vide Martenium tom. 1. Anecd. col. 1525.
Comincio à spazzar le camere, et à far porre capoletti, e Pancali per le sale.Vide Bancal et Banchale.
Debet disponere... ut cameræ tapetis et Banqueriis ornentur.Cap. 7. § 3 :
Permissum est etiam, quod Camerarius ex antiqua consuetudine habeat omnia vetera Banqueria et tapetos, etc.Statuta MSS. Ordin. S. Joannis Hierosol. :
Linsseuls, drapilles, tapis, Banchiers, vestemens, barrettes, etc.
E converso dominus abbas promisit..... dare..... ante incœptum opus, si velint, usque ad summam centum florenorum, ita tamen quod dent eidem domino unum Bancum, seu ydoneum depositarium, qui teneatur dictam pecuniam restituere eidem domino seu ejus monasterio, in casu quo prædicta non servarent.Vide supra Banchus 1.
Quantum nos visi sumus habere ecclesiam et cimeterium, ita quomodo vadit Bancus de petra, et pergit via de Pertus.
Ac primaria fovea egesta, salis concreta moles ad quantitates BancorumVide Bancatus.(cum) partiretur, in ipsa salis durissimi campage, ille idem annulus aureus.... repertus est.