bretachiae
Bertesca, apud Joan. Villaneum lib. 9. cap. 46. lib. 10. cap. 10. Guill. Armoricus de Gestis Philippi Aug. ann. 1202 :
Fabricavit Brestachias duplices per 7. loca, castella videlicet lignea munitissima, a se proportionaliter distantia, circumdata fossis duplicibus quadrangulis, pontibus versatilibus interjectis, implevitque hominibus armatis non solum castella illa, immo interiorem omnem superficiem fossarum, et ita circumsepsit obsessos.:
PhilippusLa ville fit mult richement garnir, Les fossés fere, et les murs enforcir, Les Bretesches drecier, et esbaudir.
Mouskes:
Prisent galies et esnekes, Bien bataillies à Breteskes.
Infra :As Breteches monterent, et au mur quernelé.
Rursum :Les Breteches garnir, et les pertus garder.
GuillelmusEntour ont Bretesches levées, Bien planchiées et quernelées.
Guiartad ann. 1284. vers. 3475 :
Idem ann. 1304. vers. 8523 :Des haus creniaus, et des Breteches, Retraient quarriaus, cours et lons.
En l'estage ot une espringale, Là ou la Bretesche est haucie, Si joint au pont une chaucie.
Quand en haut en croix seriez, Pour prescher dessus la Bretesche.
Et avoient pardevant eux mis Breteches qui avoient grans broches de fer, et estoient couvertes de toiles, afin que on ne les peut appercevoir.
Cum a Regis Bellatoribus duæ testudines, quas Gallice Brutesches appellant, non sine multorum læsione subactæ essent, invaserunt castellum undique consequenter.
In subsequenti vero anno, mensibus Februario et Martio et Aprile, circumierunt civitatem castellis et turribus ligneis et Berteschiis pro timore Frederici Regis Romani venientis.
Atque portum intrans incendio concremavit omnia quæ ibidem erant, scilicet naves tres et taridas quatuor, de quibus una erat onerata caseo et lana. Combusserunt etiam Bertrescasix.
Altissimis castris quæ fecerant de arboribus navium, et frequentibus Betreschis et spatiosis spaltis et robustissimis ita per triduum munierant.Occurrit etiam in Chron. Parmensi ad ann. 1247. apud eumdem Murator. tom. 9. col. 773.
Super hoc quod idem Episcopus(Autissiodor.) dicebat dictum armigerum fecisse in domo sua quandam Bresteschiam ligneam et quædam alia ad fortensiam pertinentia.
Et Breteschiam quam Galtherus de Thoreta tenet de eodem Rege.
De domo quadam ... partem cujus firmaveram cum fossato duorum jactuum : hujus vero rei compositio tali pacto terminata est ita videlicet quatenus illud quod jam firmatum fuerat cum fossato duorum jactuum remaneret, reliquum vero cum uno jactu fossati tantum, et sepe sine Briteschia firmetur.
Baltresche. Charta Papiensis ann. 1179 :
Videlicet ad fossidandum et aspaldandum et faciendum Baldreschas.
Et plusquamv. millia usque ad temptoria eorum venerunt ; et quinque Baltreschas diruerunt.
Dein vallo munire student, fossisque profundis Omnem circuitum castrorum, nec minus alte Per loca Brisegæ Castellaque lignea surgunt.
Bretachiæacceptiones ; Bretescham quippe, et eorum lingua
Bretesque, Bretesche, etc. dixerunt, locum quemdam editum unde juridicæ promulgationes a præcone fiebant ; quo sensu interpretandæ Consuetudines supra a D. Cangio laudatæ :
Bretecquesetiam appellarunt, ædificiorum eminentias et projecturas sive ligneæ, sive lapideæ essent ; ita Consuetudo Scabinatus Atrebat. art. 15 :
Un possesseur d'un héritage, ou de plusieurs, ne peut faire Bretecques, boutures, saillies, ni autres choses sur la ruë à l'endroit desdits héritages, au préjudice de ses voisins.Ab hac ultima notione non longe aberraverunt, cum eadem appellatione donarunt quod nos hodie
Angaret
Apentisvocamus, quo significatu occurrit in Gestis Abb. S. Germani Autissiod. tom. 1. Bibl. Labb. pag. 585 :
Juxta domos inferiores fecit logias, BretanchiamEt in Literis Officialis Cenoman. pro Monast. S. Vincentii ann. 1209 :(MS. et cameram juxta in augmentum curtis ejusdem loci.Bretauchiam)
Insuper ipse Galterius tenetur reddere annuatim sex denarios censuales de sua grangia et Bretescha.
Bretachiæ, Castella lignea, quibus castra et oppida defendebantur aut oppugnabantur,
Bretagesetiam a nostris nuncupata. Reg. Phil. Aug. de feudis Norman. ex Cod. reg. 4653. A. fol. 157 :
Homines sui debent reparare unam perticatam de fossatis,... et facere hericiam supra illam perticatam, cum reparata fuerit, et auxiliari ad merennia Bretagiarum levanda, cum opus fuerit.Robert. Avesbur. in vita Eduardi III. reg. Angl. pag. 126 :
Noz gentz del ost saunz assent et saunz arraie assaillerent le pount qe fust mult bien afforcé des Bretages et barrers, etc.
IterumBretechiæ , vineæ S. Porchariæ ac exclusæ rippariæ de Senenna religiosis præfatis et eorum successoribus imperpetuum remanebunt.... Similes autem portas et Brethechias facere poterunt religiosi præfati in omnibus et singulis locis superius nominatis.
Le roy d'Angleterre, qui ne pouvoit conquester la ville de Calais fors par famine, fit charpenter... un chastel grand et haut de longs mesriens, tant fort et si bien Bretesché, qu'on ne l'eust peu grever.Eadem appellatione nuncupatum fuisse locum editum ; unde juridicæ promulgationes fiebant, jam observatum est supra, quod iterum probatur ex Lit. ann. 1390. in Reg. 138. Chartoph. reg. ch. 195 :
Les criées furent continuées par quatre Mercredis à la Bretesque à Lille.Sed et pro tribunali seu loco, ubi judices sedent, occurrit in Lit. remiss. ann. 1389. ex Reg. 138. ch. 100 :
Comme pour le souspeçon de l'omicide commis... eussions faitVide Berthesca.appeller icellui Jaqueme de Langle à la Bretesque de le maison de le pais ; ..... feust venu personelement par devant nous en ledite cambre lidis Jaquemes.