clypeus
Clupeum , Imago,Clypeus ,κόπις .
Merito igitur tibi, Constantine, et nuper Senatus signum Dei dedit, et paulo ante Italia scutum et coronam cuncta aurea dedicarunt, ut conscientiæ debitum aliqua ex parte revelarent. Debetur enim et divinitati simulachrum aureum, et virtuti scutum, et corona pietati.Atque in Clypeorum ejusmodi dedicationibus epulas datas civibus docent inscriptiones aliquot veteres, 441. 7. 496. 4. 6. Vide Salmasium ad Pollionem pag. 325. 326.
Et 15. solidos Paris. annui reditus, quos percipiebant, ut dicebant, pro Clypeo in Ecclesia B. Germani de Pratis.
in Scutum Raherii viri fortissimi:
Mox :A Domino viduata tuo jam Parma quiesce, Cui par Raherio nullus erat dominus.
Inscriptio Clarevallensis, in Notis Claudii Menardi ad Hist. Joannis Joinvillæ pag. 366. edit. postremæ, de Gaufredo Joinvillæ domino :Qui te conspicient pro tanto Milite plorent, Tuque diu valeas in titulo posita.
Et pour ce qu'il trespassaEx quibus colligitur scuta virorum nobilium tumulis jam olim appensa, ac proinde eorum, quibus illa decorari solebant, armorum insignia : quod etiamnum fieri passim novimus. Id olim pariter in usu fuisse, ut arma mortui sepulcro imponerentur, habet præ cæteris Quintilianus Declam. 369 :en la terre (sainte) sans hoirs de son cors, pour ce que renommée ne perisse, en apourta Jean cils de Joinville son escu, aprés ce qu'il demeura au service dou S. Roy Louys outremer l'espace de sept ans. Li dit Sires de Joinville mist son escu a S. Lorent, afin que on priast pour li.
Quidam arma de sepulchro viri fortis, suis consumptis sustulit, victor reposuit, reus est violati sepulchri.Notum istud Virgilii 6. Æneid. vers. 262 :
Morem etiam fuisse veteribus, cum militia se abdicarent, arma sua in Deorum templis suspendere, addita inscriptione, pridem observarunt Lipsius ad Tacitum, et Meursius ad Lycophron. pag. 251.At prius Æneas ingenti mole sepulchrum Imposuit suaque arma viro, etc.
Clypeus seu cingulus militaris in septimo terminatur : et primum habet Rex Romanorum, secundum Episcopi, Abbates et Abbatissæ, qui et Superillustres dicuntur : tertium laici Principes, ex quo facti sunt Episcoporum subditi et vassalli, qui illustres nuncupantur ; quartum nobiles et liberi Domini : quintum prædictorum Nobilium vassalli, et etiam Banniti : ipsorumque ulterius vassalli tenent sextum.Et lib. 3. art. 72 :
Legitima et ingenua proles Clypeum patris sui, et hæreditatem sui, matrisque obtinet, si sit æqualis generationis, vel melioris.
Idem ab Adelgoto Magdeburgensi Episcopo præfecturam mille Clypeis, et quingentis talentis præditam in beneficium suscepit.
Clypei prostratiapud Matthæum Paris. ann. 1245. pag. 463. i. familiæ nobiles extinctæ. Matthæus Westmonasteriensis eodem anno, de familia Pembrochiensi extincta :
Sic nobilis Clypeus ille Marescallorum tot et tantis hostibus Angliæ formidabilis evanuit.Albertus Argentin. de Gestis Bertoldi Episcopi Argent. :
Cujus progeniei Landgraviorum de Buchete nullus de masculino genere remansit, et vacat Clypeus aureus cum tribus rosis rubeis a summo deorsum de Buchete.Ita
Clypeo verso, ut mos nuntiorum belli est, cum solo milite venit ad urbem.
In omni terra Slavorum, quam ipse vel progenitores sui subjugaverint in Clypeo suo et jure belli.Lib. 2. cap. 9 :
In Slavorum provinciis, quas ipse jure belli in Clypeo suo et gladio possederat.
Clypeoimpositos, elatos, et proclamatos Imperatores, docent passim Scriptores, Libanius in Paneg. Juliani Imp.
elevatoset inauguratos, ex Gregorio Turonensi lib. 2. cap. 40. lib. 7. cap. 9. Aimoino lib. 3. Hist. cap. 61. et aliis Pithœus lib. 2. Advers. cap. 6. et Hotoman. in Francogall. cap. 6. ut Gothicos Reges Cassiodorus lib. 10. Epist. 31. prodidere.
sub Clypeofirmasse discimus ex Arest. ann. 1298. in Reg.
Olimparlam. Paris. fol. 121 :
Quia fratres deffuncti Alani Nuzi quondam militis, et procurator domini Hervei de Leonia super his, quæ sub Clypeo concordata fuisse, dicuntur inter eos apud Luparam, etc.
Ego Rogerius Dei gratia dux Apuliæ, Christianorum adjutor et Clypeus, etc.
vij. Cal. Oct. obiit bonæ memoriæ Matheus quondam abbas sancti Dionysii in Francia, principalis consiliarius regis et regni Franciæ Clipeus et defensor totius ecclesiæ Gallicanæ.
Duodecim denarios et unum denarium bonæ monetæ dicti homines... tenebuntur solvere et reddere eidem thesaurario... quolibet anno, in die nativitatis B. M. V. in ecclesia B. M. Laudunensis ad Clipeum, ubi ab antiquo solvi consueverunt capitagia.
Clipet, Clava,
tudicula, Gall.
Item pro reparando quatuor curerias ad pendendum quatuor Clipeos campanarum nuper renovatos.Alius ann. 1485 :
Item Petro Hazart pro una nova berleria ad pendendum Clipeum seu batellum novæ campanæ, etc.Hinc
Clipondictus baculus ejusdem formæ. Lit. remiss. ann. 1447. in Reg. 176. Chartoph. reg. ch. 556 :
Guillaume Robert tenant ung baston ou Clipon de bois en sa main, etc.