costa
costa, a rib
costa , ae, f.: a rib, 1.211; side.
costa, ae, f.,
- a rib, Cels. 8, 1; Plin. 11, 37, 82, § 207; Plaut. Ps. 1, 2, 4 (135); Lucr. 5, 1297; Verg. G. 1, 273; id. A. 1, 211; Ov. H. 9, 111; Stat. Th. 2, 9; Mart. 9, 48, 10.—
- II Transf., a side, a wall: aheni, Verg. A. 7, 463: ratis, Pers. 6, 31; cf. navium, Plin. 13, 9, 19, § 63: corbium, id. 16, 18, 30, § 75.— Absol., Verg. A. 2, 16 al.
costa, ae, f. (viell. zu altbulgar. kostĭ), I) die Rippe, c. ima, media, summa, Cels.: costae breves tenuioresque, Cels.: costae aselli, Verg.: costā diffractā, Amm.: ita plagis costae callent, Plaut.: quem Manlius ab iugulo, ita ut per costas ferrum emineret, terrae affixit, Liv.: quod esurigo findebat costas, Varro fr.: recorrexit costas illius prima vindemia, die erste W. half ihm auf die Beine, Petron. 43, 3. – II) übtr., costae, die Rippen = die rippenartigen Seitenwände, aëni, Verg.: navium, Plin.
~a,rib
Bier ‥, qui ideo ~a Ferrea vocabatur quia ‥ inermis in acie stans armorum vim ‥ sperneret illaesus
Goemagog Corineum ‥ astringens fregit ei tres ~as, duas in dextero latere, unam ‥ in sinistro
~e et pectus cor et cetera spiritualia protegunt ‥ in modum clipei anterius
passio sub costis indiget ejus [camomille ] opus
iij de ~ibus suis fregerunt
iij ~es
ymago [S. Oswaldi ] ‥ cum ~a ejus inclusa in pectore ymaginis
hec casta ‥, hic ~us,rybbe
de cujus dormientis latere cum subtractam ~am procreasset in feminam ‥
adde quod in costa protoplasti, respice tantum / partes corporeas, femina tota fuit
pyram ‥ succensam ‥ basiliscum ‥ scandere compellens, squamigeros [sic ] ~arum crates ‥ prunis ‥ extorruit
una pecia venacionis unius dame de ~a
[cervus ] habuit unam plagam in sinistra ~a
pro j ~a aprina vocatabrawne
de ~a caulis excorticati vel ~a malve ‥ potest fieri suppositorium
dewrek requisitus, dicit quod ‥ vidit ‥ applicare quamdam ~am unius navicule et gubernaculum
dominus sustentabit stagnum,le forbay [molendini ],faltrogh et ~asdel faltrogh
pro bordis attachiandis in ~isdel faltrogh
j rodam de(plaunchour ‥ attachiandam in ~is stagni ‥ pro petris in eodem retinendis ‥; petras cubandas prope ~as ‥ portarum [aquaticarum ] etslowes
pro xxj duzenna [sic ] ~arum deif ad balistas faciendas
precium trium ~arum ad balistas, sc. vj d.
in vij coustis de(tour , iiij de ij pedibus et viij unius pedis ‥; in predictis ~is vernandis, iij lib. vernice
quidam [Wallicorum ] arepta ~a sua ‥ in hostes ruit
ad faciendum balistas de xxiiij ~is pro arcubus balistarum aptis
vij ~as balist[arum ]
pro xl longishaspes cum iiijxx stapulis ad ~as spring[aldorum ]
in viij bendis ferreis ad petrarias ligandas; in ij ~is ferri; et in ij circulis ferri ad turnos mangonellorum
jbrandreth [= ] cum ~is ferreisgrid-iron
ciphi deaurati cum ~is ‥; ciphi deaurati plani operis ‥
dowrybbe , sarpa, ~a pastalis
~a, A.a ryb , et est instrumentum pistoris,a rybbere ; ~a pastalis, A.a doweryb ‥; hec ~a, A.a baksterys slomb ; ‘pars lateris costa, res pistoris quoque costa’
~am Britannie profunditatis dimensione saltem lxxv cubitorum et maris nigredine comperimus
concessisse ‥ lestagia sua per totam ~am maris quieta(
profecti sunt ad ~am maris
in possessione ~e maris ‥, que ~a olim domino de S. concessa fuerat
in ~is nostris Bogii, Borni et Memisani
per ~am Minoris Britannie versus Burdegalim remigarunt
usque ad quendam lapidem jacentem in ~a illius syketi versus austrum
unam ~am unius grangie
ad dexteram ~am ‥ aule tenebant principalem mensam barones V Portuum(
quodque est asimetra coste / in duo †quadratum [v. l. †quadranti; (?) l. quadrati ] partita diametrus aut est / par impar numerus
que secat oblique quadratum linea costam / vincit
in dictis disciplinabilibus, ut ‘diametrum esse ~e asymmetram’
contradiccionem includens, sicut chimera vel commensurabilitas diametri quadrati et ~e
in bosco Radulfi de A. una ~a succisa et carbonata
costa, (12) æ, f. , côte : Cels. Med. 8, 1 ; Plin. 11, 207 || [fig.] côté, flanc : Virg. En. 8, 463.
- 1. rib; ➤ -ae aselli; ensis trans abiit -as (Verg.);
- 2. (poët.; postklass.) (metaf.) plur.: (a) (ribachtige) zijwand, geraamte; ➤ equum aedificant sectāque intexunt abiete -as (v.h. paard v. Troje); (b) buik v.e. ketel; ➤ flamma subgeritur -is aëni onder de buik van de ketel.
costa , ae. f. et, v. costae
See an image
See an image
Donamus atque largimur Costam unam juris nostri, quæ Castaneto inferiore nuncupatur... una cum mansis, casis, terris, vineis,... ad ipsam Costam aspicientibus
Costis 2.Cangius ipse legit
Costempro
Costam.
Costam totam quæ est a muro inferius ex parte Abbatiæ, et domum confrariæ retinuimus nobis,
Item tenet..... quædam nemora et quosdam essartos sit. in Costis montis Allodii.Ibidem :
Item unam peciam nemoris.... sit. in Costis super montem Alodium. Costagium montis Alodii,ibid.
Nella quale assai presso a Salerno e una Costa supra il mare riguardante, la quale gli habitanti chiamano la Costa d'Amalfi.Dantes in Inferno cant. 19.
Vidi per le Coste et per lo fondo. Adde Ottonem Morenam in Hist. Rer. Laudens. pag. 30. 34. tom. 5. Ughelli pag. 1553. etc.
Fecit... Angelos 4. ex argento, qui sunt in pedibus quinis, Costas cum crucibus tenentes.Hinc forte
Reticulum de prasinis undecim, dextrocherium cum Costula de hyacinthis quatuor.Vide ibi Salmasium pag. 255.
Costé. Anonymus apud Acherium tom. 5. Spicil. pag. 146. de Craticula S. Laurentii :
Hæc vero fuerunt capita virgarum, quæ per transversum jacuerant Costis exterioribus infixa.Rymer. tom. 7. pag. 160. col. 1 :
Ad dexteram vero Costam dictæ aulæ tenebant principalem mensam Barones quinque portuum, et ad alias mensas inferiores, in eadem Costa... et ad mensas in sinistra parte ejusdem aulæ, Vicecomites, etc.Vide Costis et Ottonem Frisingensem Episc. lib. 1. de Gestis Friderici I. Imp. in Prologo.
in coxa, hoc est, in angulo, secundum Fabret. Unde
Costéer, ad latus positum esse, vulgo
Une petite place, que les religieux Carmes de Rouen ont, faisant le bout de leur église et Costéant leur dite église prez de la rue de grant pont.Ibid. ch. 217 :
Une vuide place.... Costéant d'un costé iceulx religieux, et d'autre costé en la rue de l'aumosne. Costéervero, Consanguineus, in Assis. cap. 273 :
Ma feme, laquel ne n'a heirs prochains ne Costéers, ne lontains, à qui le fiè puisse ne doie escher.
Vos rogamus et in amore requirimus, quatenus sitis plegii et debitores in manu Poncii de Chaponay, de quingentis libris Proveniensium et de Costis reddendis in instantibus nundinis Trecarum S. Joannis.Quæ subduntur, sequenti notione
Costæ 4.mihi videntur intelligenda.
Ipsis negantibus esse homines nostros, immo se esse liberos ex omni Costa.Charta ann. 1243. ex Archivo Communis Massil. :
Conqueri occasione lesdarum, usaticorum, Costarum, ribagiorum seu gabelarum et aliarum dacitarum.Sententia compromissoria anni 1339. mense Febr. ex Schedis Præsidis
de Mazaugues:
Possint immittere infra prædictam sylvam agnos et hœdos, qui nondum annum compleverint absque præstatione pecuniæ, seu rei alterius cujuscumque, quod alias vulgo dicitur sine Costa.Vide Custus 1.
Nos dictos fratres esse homines de corpore ecclesiæ nostræ dicebamus, ipsis fratribus e contrario dicentibus et negantibus se esse homines nostros, immo se esse liberos ex omni Costa asserentibus ; tandem post aliquas controversias de bonorum consilio super dicta discordia servagii seu homagii..... compromisimus.Nisi eo loci
ex omni costasignificet ex omni parte, omnino, Gall.
Item pro censibus in denariis et Costis annuis, quinquaginta solidos vel circa.
Cum nos singulis annis teneremur reddere excellentissimo domino nostro regi Francorum illustri unam Costam racemorum de vineis clausi nostri de Autiz, .... idem dominus rex dictam Costam racemorum... nobis quitavit.Alia ann. 1311. in Reg. 64. ch. 5 :
Modiationes quoque nostras de Vernone cum pertinentiis suis, quæ consistunt in vinis, minutis censibus,... quibusdam botis, quatuor Costis racemorum, et duobus sextariis musti... tradimus.Lit. remiss. ann. 1379. in Reg. 115. ch. 268 :
Icelle exposant ala en une vigne, où elle cuilli une Coste de raisins ou boissellée, que elle emporta en sa maison.Pluries ibi. Aliæ ann. 1358. in Reg. 85. ch. 68 :
Jaquinus et Robinus repererunt in dicta domo quandam Costam, similem illis in quibus pisces ponuntur, super quam dictus Jaquinus sedit et dictus Robinus se appodiavit, ignorantes penitus quod esset aliquid infra Costam.Arestum ann. 1382. 6. Dec. in vol. 7. arestor. parlam. Paris :
Gentes episcopi Parisiensis de dictis piscibus et alecibus plenos calathos seu Costas capiebant.Nec forte alio sensu accipienda
Costa 2.
Costæin vasis. Inventar. Ms. thes. Sedis Apostol. ann. 1295 :
Item unum urceum auri ad Costas, cum manico et rostro et coperculo.Vide Costilatus.
Et 5. sextarios avenæ, et 1. de fabis, et tascham, et dimidium decimum, et 2. boxias, et 3. Costas circulorum, et 4. pulzinos,Fol. 114 :etc.
Et 50. essendolas, obra et manobra, et per vindemias 2. Costas.Ch. 171 :
Præterea. 2.prædicti fratres promiserunt se reddituros omni anno prædictis Monachis mense Septembrio 30. Costas circulorum, et in Nativitate D
sol. et dimidium.
Brusselde Usu feud. tom. 2. pag. cxlvj :
Pro xxvij. Costis hif, xxiij. sol.
costa ae,
- f, a rib: per costas eminere, L.: Tergora deripiunt costis, V.: laterum costas verberat, O.—Plur, a side, wall: aheni, V.