costus

1 costus v. 1 costa

2 costus, ~um [CL < κόστος] , costmary (Chrysanthemum balsamita) or other aromatic herb. 745 (v. cozumber); nomina herbarum: ‥ ~us, cost Ælf. Gl.; narcissus, costum, violae, jacinctus, anethum / hortum condecorant R. Cant. Malch. V 522; pisces . ‥ sumantur cum viridi sapore, cujus materia sit salgia, petrosillium, ~us [gl.: coste], ditanum ‥ et allea cum pipere Neckam Ut. 102; hortus ornari debet ‥ petroselino et ~o Id. NR II 166; bulliat oleum ros’ cum ~o et mastice in testa ovi et inde unguatur stomachus Gilb. I 46. 1; idem facit radix arundinis ‥ et diptanus et ~us Gad. 124. 2; ~us est radix herbe in India nascentis. ~us vel ~um quando simpliciter amarum ‥; ~um aliud dicitur dulce SB 16; ~us duplex est maneries, viz. ~us Indicus, qui subrufus est, et ~us Arabicus, qui albus est, quo utimur Alph. 46 (cf. ib. 86: inicion i. †coscini [l. costum]); ~us, A. costmarye WW.

3 costus, ~um, ~a [OF cost, coste; cf. 2 costare] 1 cost, outlay, expense. b (w. ad, de, sub or abl.) at the expense (of). Cf. costagium. quidam dicunt quod non nisi custum et expensas et primum breve amittet Glanv. I 32; 1201 invenias custum ad illum cariandum Liberate RC 11; 1203 quod rationabile custum inveniatis ‥ Henrico ‥ ad locandas naves Pat 25b; 1219 salvo ‥ Roberto custo suo quod apposuit CurR VIII 132; 1221 sine magno custu et gravamine non potuerunt illa cariare in feriam PlCrGlouc 116; 1227 eadem debet respondere ‥ de vj li. ‥ pro ‥ custo posito in cc acris seminatis LTR Mem 9 r. 7d.; 1230 invenient medietatem †culti [l. custi] necessarii ad sustentacionem ejusdem molendini Fines (Suss) 233/8/13; 1242 custum quod ad hoc posueris computabitur tibi ad Scaccarium (Liberate 18 m. 3) RGasc I 30; 1269 dampnum, molestiam, custus aut gravamen incurrere Deeds Balliol 329; si res talis fuerit quod expensas aut ~um vel sumptus exigat necessarios RegiamM III 3. 3; 1345 in diversis expensis necessariis ‥, custibus autumpnalibus et stipendiis famulorum Pri. Cold. app. p. xvii; 1375 ~e Hugonis ‥ de firma pontis Arch. Bridgw. 222; 1391 pro custubus et expensis per ipsum habitis (IssueR) EHR XXI 19n; 1474 absque custubus excessivis Test. Ebor. III 265; 1556 ~us necessarii cum donis Ac. Coll. Wint. (Bursar).  b defendit terram suam per serjanteriam eundi in servitio regis infra Angliam ad custum suum RDomin 44 (cf. ib. 42: ad custum domini regis); a1190 M. habet v famulos ad custum suum (Cust.) Chr. Abingd. II 240; 1199 tenetur arare ‥ et sarculare ‥ et sterkilinia ecuriare ad custum suum CurR I 77; †1189 (14c) alter faciet murum ‥ proprio custu suo (Assis. Aedific.) MGL I 322 (cf. ib.: arcus de communi custu assideatur); 12‥ de proprio custo suo (Assis. Aedific., Mun. Lond.) EHR XVII 507; 12‥ sub communi custu Meaux II 65; 1274 quod ‥ recipiant annuatim suis propriis ~is et expensis ‥ magistrum H. Ch. Beauly 54; 1279 quod ‥ A. includat chaciam suam ad custos suos PQW 753a; juratores venerunt in societate ‥ Henrici et Nicholai ad eorum custus State Tri. Ed. I 36; s1380 fieri fecit novos stallos ad ~as et expensas cccl m. Mon. Francisc. I 518; R. [abbas, ob. 1418] partem grangie ‥ magnis custubus de novo edificari fecit Chr. Evesham 304. 2 a customary payment (Gasc.). Cf. 2 cotus. 1241 probi homines de Sabr’ [dép. Landes] ‥ reddent nobis ‥ viij li. x s. de ~u [CalPat 245: †costa] et questu Pat 49 m. 10.