estoverium
nativi ‥ sint quieti de theloneo ‥, viz‥. de omnibus rebus emptis pro suis propriis †estoviis
quod ‥ eis [sc. prisonibus ] rationabile estuverium suum usque Londinium habere faciatis
in estiverio Andree de Luches dum moram fecit in Kent xx s‥. et in stiverio xv minatorum apud Cant’ c s.
in stuverio ij militum
ballivi nostri spontanea voluntate hominum ‥ ville emant ab eis ~ium suum(
capellani ‥ habere debent ~ia duorum monachorum, quod minime sic est intelligendum quod cotidie pisces edant cum seculares sint, nec possunt ad hoc artari
ballivi civitatis Ebor’ impediunt omnes venientes ad emenda estaveria sua et victualia sua
tassator habebit de domino abbate ‥ stuveriam suam dum facit tassos pisarum, stipularum, et feni
molent bladum suum quantum molere voluerint ad astovaria sua
residuum catallorum suorum ultra ~ium suum predictum domino regi remaneat(
duo capellani ‥ singulis annis habeant sua ~ia in cibo et potu sicut conventus
provideatur ei [(sc. vidue ] domus competens in qua possit honeste morari ‥ et habeat rationabile estuverium suum interim de communi
idem Gaufridus invenit ei [Alicie ] ~ia sua per ix ebdomodas
uxori et filiis et filiabus et neccessarie familie [Willemi de C. ] de bladis que sunt in terra que fuit ipsius Willelmi rationabile ~ium suum ad victum inveniri faciant
capiat in manum regis ‥ tenementa que fuerunt Ricardi ‥, salvo ‥ ~io Egidie, que fuit uxor ‥ Ricardi, donec ‥ dos ei fuerit assignata
cum ‥ secundum tenorem magne carte nostre vidue post mortem maritorum ‥ †racionabilem [MS: racionabile ] ~ium suum de communi habere debeant usque ad quadraginta dies
retento ad opus nostrum de blado nostro de F ‥. rationabili ~io wainagii nostri ‥ una cum ~io autumpni instantis ‥
vendi faciat ‥ blada ‥ salvo rationabili ~io ad terras ‥ seminandas et excolendas(
communam habeat ad tot averia quot superannare possunt per ~ium suum proprium crescens in suis dominicis terris et pratis in Poulet(
concessi ‥ in bosco meo ‥ suum stuverium igni sepibus et domibus parandis et edificandis
super quibusdam pasturis, ~iis, aysiamentis et libertatibus infra villam et extra(
concessi ‥ eis rationabilem estovariam de bosco de K. ad illam terram ‥ edificandam
homines domini regis ‥ habeant in predicta foresta ~ia sua de mortobosco et sicco
ballivus hundredi habuit preceptum ‥ quod agistaret omnes ‥ ad auxilium regis ‥ salvis †estimariis [l. estuvariis ]
estowarium(v.
capiet per visum forestarii dicti prioris et conventus in bosco de H. rationabilia ~ia sua sine wasto ad haias suas claudendas et ad domos et carucas et hercias reparandas
cum estaveriis suis de blestur’, fuger’, turbar’ et javun’ ad unum focum
†estoniorum(v.
Sustentatio rationabilis, in Legibus Malcolmi II. Regis Scotiæ cap. 3. § 5. Statuta Alexandri II. Regis Scotiæ cap. 22. n. 4 :
Vidua... quousque dos sua sibi assignetur,..... habeat rationabile Estoverium suum interim de communi.Statuta secunda Roberti I. Regis Scot. cap. 22. § 5 :
Si idem captus fuerit de felonia, tunc residuorum catallorum suorum, ultra Estoverium suum prædictum, Domino Regi remaneat.Assisiæ Hierosol. MSS. cap. 122 :
Le Seignor li doit donner ses Estouviers souffisament, tant come il sera en cel sien service, tout soit ce que il n'ait mie en fié Estouvieres heus.Adde cap. 250. 267. Willelmus Guiartus de S. Thoma Cantuariensi :
Mais il trouva tel recouvrance, El vaillant Roy Lois de France, Qui lui bailla son Estouvier Sept ans, sans soi de lui mouvoir.
Or vous convient moult enseignier, De pou parler de pou mouvoir, C'ils nous diront vostre Estovoir.
De Estoveriis bosci, proficuo capiendo in bosco, de nucibus etMonasticum Anglic. tom. 1. pag. 849 :glandibus et aliis fructibus colligendis, etc.
Quicquid ei necesse fuerit ad usus proprios, et ad omnia Estoveria sua, tam ad omnes grangias suas intra forestam, etc.Adde pag. 875. 938. 1001. et Brittonum cap. 60.
MadoxFormul. Anglic. pag. 122.
Estavoir, in Bestiario Ms. :
Tousjours est par coustumement En une place solement ; Nule fois ne s'en quiert mouvoir, Car tout i a son Estavoir.
Estevoir, Res quævis, negotium, quidquid ad aliquem spectat, in Charta ann. 1262. ex Chartul. S. Pet. Insul. sign.
Decanusch. 156 :
Et le m'ait donné frankement sans les quatre coses, c'on apiele justice haute, ensi ke jou suis tenus de l'église aidier et consellier, et de venir et d'aler à ses consaus et à ses Estevoirs, soulonc çou ke jou serai requis de par li.