evigilare

evigilare [CL] 1 (intr.) to awake, wake up; b (fig.); c (w. abstr. subj.); d (pr. ppl. as adj.). mox ~ans sanissimus surrexit Bede HE IV 31; ~at gibber fugiente gravedine somni Wulf. Swith. I 266; Lanfr. Const. 89 (v. dormire 1a); ~ans postera die vidit in re juxta quod previderat in visione W. Cant. Mir. Thom. VI 166.  b c895 (v. devotatio 1); anima mea, ~a Anselm (Or. 14) III 55; quid ‥ agendum ut ‥ ad opera bona ~ent? Eadmer Beat. intr. p. 274; versiculus [gl.: breves sententie biblice] pigras mentes docet ~are Garl. Myst. Eccl. 207.  c si nec corpus nec spiritus infirmarentur ‥ superbia ‥ ~aret [ME: awacnen] AncrR 59.  d Alfredus ‥ in servicio Dei ~antissimus Eul. Hist. Annot. II 188. 2 to arise from death, be resurrected. mortuus evigilat disrumpens tartara tetra Aldh. VirgV 1413; ne ‥ nihil ‥ inveniatis ‥ in manibus vestris cum ~averitis post finem Anselm (Ep. 54) III 168. 3 to lie awake. b to ‘burn the midnight oil’, study. c (trans.) to compose carefully. pallidus evigilat somni formidine captus Aldh. VirgV 618; cogitationes meae ‥ me nocturnis horis ‥ ~are fecerunt Byrht. V. Ecgwini 362; prepositus [monasterii] ‥ adhuc ~ans Gosc. Wulsin 17; nocte quadam mulier ~ans Gir. GE I 11.  b patres qui explicandis ~averunt scripturis Andr. S. Vict. Comm. 274.  c GlC E 112 (v. elucubrare 1); elucubratum, i. meditatum, lucidum, ~atum, accensum, purum, hluttor GlH E 206. 4 (trans.) to awaken; b (fig.). dum ~aretur a somni gravedine ‥ Lantfr. Swith. 3; in suo lectulo jacet et dormit‥. non audeo excitare eum, quia prohibuit nobis ~are eum Ælf. Bata 4. 13; Herbertus Cenomannorum comes ‥ vulgo, sed parum Latine cognominari ‘~ans canem’ pro ingenti probitate promeruit Ord. Vit. IV 12 p. 252; eum ~are non audebat R. Cold. Cuthb. 51; s1312 ipsum Petrum [de Gaverstone] ~avit et ad castrum suum de Warwick secum duxit Ad. Mur. Chr. 17; s1327 quadam ‥ nocte ‥ Jacobus de D‥. per medium exercitum Anglicanum transivit, ‥ aliquos occidit, plurimos terribiliter ~avit G. Ed. III Bridl. 97.  b vitis liquor ‥ / ‥ rubeus ‥ / evigilans citius torpentia frigore membra H. Avr. Poems 2. 236.