halsberga
Hals-bergh, id est, munimen colli, ex
hals, collum, et
berghen, tueri, custodire : ut
beinbergha, crurum munimen, de qua voce, suo loco. Ita Kilianus. Sic
al, et
alla, omnis, et
Berghen, cooperire ; ut
halsberghafuerit armatura integra. Fauchetus ab
albusdedudit, quod maculæ thoracis expolitæ albedinem quandam præferrent : cui quidem conjecturæ, licet vero minus consentaneæ, favent Scriptores aliquot, qui
albas halsbergasvocant. MS. :
Guill.Le blanc Hauberc derompre et depaner.
Guiartann. 1214 :
Testamentum Everardi Ducis Forojul. apud Miræum in Cod. Donat. piar. cap. 21 :Et couvertures freteler Sur blans Haubers brunis a mailles.
Et helmum cum Halsbergha.
Quicumque loricam, id est, Hubberguel, vel pileum ferreum tulerit, si convictus fuerit, perdet ea et emendabit Comiti tres libras.
Et hoc in arbitrio Dominorum pendeat, quos ducunt a quibus stipendia accipiant, quibus Halspergas concedant.
Accepit unum equumxxx. librarum, nec non unum Halberc septem librarum.
Dedit autem D. Achardus Abbas Juhalloxxx. solidos, Merivo autem dedit quemdam Halbergium valensxl. solidos.
Rotardo donate mea brunia cum Alsbergo.
Da sprach der Lampartere : Ich bin noch ungewehrt, Geh und bring mir doch here, Mein Halsperg und mein schwerdt.
Ad catella 60. marcarum unum Haubercum, capellum ferreum, gladium, et cultellum.
Acceptis pro pretio duobus militantium instrumentis, quæ vulgo dicuntur Helmum et Osbergum. Hauberg,vel
Hauberc, vulgo nostris. Gl. Lat. Gall. :
Guill.Il ot vestu un Hauberc doblentin, Chaude est la maille, ne pot l'acier soffrir.
Guiart:
Chron. BertrandiHaubers desmaillent, lances fraingnent.
du Guesclin:
Vestir et endosser maint bon Haubert doublier.
MS. :Lances levées les galos, Heaumes és chiefs, Haubers és cox.
MS. :Haubers doubliers, Haubers notis.
Vestent les Haubers doblentins, Et craignent les brancs acerins.
de Hauchiin Versione Gallica libri Ægidii de Roma de Regimine Princip. lib. 3. part. 3. cap. 13 :
Ceus qui sont esprouvés en bataille, disent que li Haubers doivent estre large, parce que les mailles sont plus empressées.Chr. Fland. cap. 79 :
Trois cens hommes couvers de Haubergerie et de flanchieres.
Omnis homo habens in catallo 40. vel 30. lib. Andegavensis monetæ ad minus, haberet Albergellum et capellum ferreum, lanceam et gladium.Infra pag. 614 :
Quicumque liber laicus habuerit in catallo ad valentiam 10. marcarum, habeat Albergellum et capelet ferri, etc.
Ceteri autem omnes haberent wambasiam et Habergellum.
Lorica, 4. denar. lorica minor, quæ vulgo Halsbergol, dicitur, 2. den.
Induti Haubergeolo et capello ferreo poterimus illa (torneamenta) videre.
Haubergiolumhabet Reg. 34. bis Chartoph. reg. part. 2. fol. 102. r°. col. 1. ex ead. Ch.
De garnizonibus in navibus portandis:
Decernimus, quod omnes mercatores portantes in aliqua nave Massiliæ valens 100. libras Regales, vel amplius, habeant et portent ad minus loricam vel Ausbergotum, etc.:
Ne fust le Haubercot vestu.
Præterea inveni in dictis bonis 5. Alberjos, et unum alberc, et tres balistas, et unam contrepointe.
Duas loricas, 11. Haubergons,iv. capella ferri.
Guiartann. 1304 :
Guignevilla :Armez de cotes à leurs tailles, Et de bons Auberjons à mailles.
Adonc attaint un Haubregon, D'une belle et plaisante fachon.
Le Haubergon doit iiij. den.in Pedag. Peron. ex Chartul. 21. Corb.
Alecret, in Chron. Caroli VIII. ad ann. 1515. fol. 120. v° :
Plusieurs Alecrets et utencilles pour le fait de la guerre.