About
Menu

marescalcus

marescalcus, marescallus [cf. ML; AS mearh+scealc, Old High Germ. marahscalh] 1 farrier, servant who cares for horses; b (royal); c (eccl. & mon.); d (w. ref. to other animals). 1235 Walterus marscallus reddidit ad scaccarium ‥ vj ferros equorum KR Mem 14 m. 2; a1276 vij bus. avene ‥ dantur per marscallum xxiiij equis ad prebendum Househ. Ac. I 156; a marschalle of horse, agasio ‥ ~lus CathA.  b 1260 mandatum est ‥ ~lo equorum regis Cl 246; 1267 Elye ‥ ~li equorum regis Cl 425; ~lo equorum nostrorum ‥ pro frenis ad palefridos Liberate 44 m. 7; clericus de marescalcia cum ~lo ferratore equorum, qui ‥ clericus de expensis feni et avene ‥ ferrure equorum ‥ respondebit Fleta 78; 1336 Joh’ i de Byry ~lo equorum regine, ne malum faceret in maneriis Ac. Durh. 526.  c a1131 Osbernus vitrarius ‥ Warin vinitor ‥ Herebertus ~dus Chr. Rams. 262; c1182 testibus ‥ Henrico ~do Cart. Osney IV 65; 1324 mareschallo pro ferrura equorum, xij d. Ac. Durh. 14.  d 1219 mariscallus de falconibus domini regis Fees I 271; 1250 ~lus austurcorum et avium domini regis Ib. II 1172. 2 marshal: a (royal or aristocratic); b (~cus exercitus or sim.) marshal of the army, commander; c (w. ref. to the forces of a city); d (~cus scaccarii or sim.) marshal of the Exchequer; e (~lus Angliae) marshal of England; f (~lus Scotiae) marischal of Scotland; g (Cont.); h (eccl. & mon.). a a1136 Henricus ‥ omnibus venatoribus et ~cis suis de curia, salutem Chr. Abingd. II 81; magister marscallus ‥ debet habere dicas de donis et liberationibus que fiunt de thesauro regis et de sua camera Domus Reg. 134; quatuor marscalli qui serviunt familie regis ‥ die qua faciunt herbergeriam vel extra curiam morantur in negotio regis Ib.; 1162 predictus Baldricus est ‥ custos meretricum publice venalium in lupanari de Rothomago, et ~us meus quandiu moror Rothomagi Act. Hen. II I 349; 1199 infra muros civitatis [London’] neque in porsocha nemo capiat hospicium per vim vel per liberationem mariscaldi RChart xl; 1236 de officio marescalcie, servivit Gilbertus ~lus ‥ cujus est officium tumultus sedare in domo regis, liberationes hospitiorum facere, hostia aule regis custodire RBExch II 759; 1247 hiis testibus ‥ Alano maresscallo dicti comitis Inchaffray 68; 1260 faciat habere H. de Dyve, ~lo hospicii regis Cl 103; capti sunt vicecomites et liberati ~lo curie regis, et in crastinum imprisonati Leg. Ant. Lond. 22; [rex] misit P. de N. quendam ~lum domus sue Ib. 47; de officio ~li ‥ tempore ‥ pacis est ejus officium hospicia liberare camerario regis ‥ item ~lo intrinseco non militi hospicia pro senescallo Fleta 69.  b de heretochis ‥ Latine ‥ ductores exercitus, apud Gallos capitales constabularii vel ~li exercitus (Leg. Ed.) GAS 656; s1214 rex ‥ Johannes constituerat ~lum illius exercitus Willelmum fratrem suum M. Par. Maj. II 578; appellantes eum ~lum exercitus Dei et ecclesie sancte Oxnead Chr. 132; 1346 constituimus ‥ Willelmum constabularium, et ‥ Thomam ~lum tocius exercitus nostri Foed. V 525; comes Warewykie, ~lus exercitus Ad. Mur. app. 246; eximie probitatis miles ‥ comes marreshallus Ps.-Elmh. Hen. V 64 p. 180.  c 1151 nemo intra Rothomagum aliquem hospitetur ex precepto, nisi per proprium ~um civitatis Act. Hen. II I 19 (= Regesta III 729); 1321 concesserunt civibus Londoniarum habere ~los MGL II 362.  d in leva ejus [sc. principalis scaccarii] ‥ residet cancellarius ‥ post hunc miles gregarius quem constabularium dicimus, post hunc duo camerarii ‥ post hos miles, qui vulgo dicitur ~lus Dial. Scac. I 5B; ~li cura est taleas debitorum, quas vicecomes reddiderit, ‥ mittere seorsum in forulo suo ‥ item si quis debitor non satisfaciens de summonitione meruerit comprehendi, huic traditur servandus, et soluto scaccario illius diei, si voluerit, mittet eum in carcerem custodie publice Ib. I 5G; 1236 per magistrum G. de Persor’, mar[escallum] scaccarii KR Mem 14 m. 14.  e 1260 quod permittant R. le Bygod comitem Norff’ et ~lum Anglie ‥ et alios fideles regis ‥ hospitari Cl 287; dum comes Norffolkie et ~lus Anglie locum habuit in sedili tanquam capitalis justiciarius Anglie Fleta 82; 1397 ipse et dicti heredes sui masculi, ~li Anglie, racione officii sui predicti habeant ‥ quendam baculum aureum circa utrumque finem de nigro annelatum RParl III 344b; consimiliter quique coram constabulario et mariscallo Anglie fieri solitum est de facto quod in regno alio factum est Fortescue LLA 32; ibi erant plures episcopi, dux Norfolch, marischallus Anglie Chr. Hen. VI & Ed. IV 162.  f c1180 David ~lus domini regis Melrose 21; 1314 hiis testibus ‥ Roberto de Keith marascallo nostro Scocie Inchaffray 115; marscallus Scocie, camerarius Scocie, cancellarius Scocie Plusc. IX 40 p. 295.  g Gervasius Tilleberiensis, vestri dignatione mareschalcus regni Arelatensis Gerv. Tilb. prol. p. 881; s1215 Lodowicus ‥ absolutus cum suis in Franciam remeavit relicto in Anglia marscallo suo pro quindecim milibus marcarum recipiendis Ann. Dunstable 51; traditus curie seculari, viz. mareschallo pape Ad. Mur. Chr. 27; [papa] publicum instrumentum recepit et corporalem investituram per Anterium ~cum suum Boso V. Pont. 396.  h a1158 G. ‥ abbas Westmonasterii et totus ejusdem ecclesie conventus concedunt Roberto ~lo suo ‥ tres virgatas terre Ch. Westm. 269; unum denarium ~do, qui illos denarios colligebat Brakelond f. 139v; de officio marscalli aule. officium marscalli est quando abbas, prior, vel aliquis magnus ibi comederit, aquam ante prandium et post ministrabit Cust. Cant. 55; 1384 condonatum Thome, ~lo abbatis de debito in quo tenebatur huic officio Ac. Obed. Abingd. 45; 1416 lego Johanni Whytelsham ~lo meo [sc. episcopi Herefordensis] centum solidos Reg. Cant. II 107. 3 (~lus mercati) marshal of market. b (~lus meretricum) marshal of whores. 1296 mittantur in Scociam buss[ellus], galon’, ulna, et pondera ac alia spectancia ad officium marescalli mercati’ Cl 113 m. 1d. (sched.).  b 1404 ~lus de meretricibus Cl 278 m. 28 (v. dismembrare a). 4 (passing into surname) Marshal. c1081 cum tota terra quam dedit Milo Mariscalcus in maritagio cum filia sua A. Regesta I 124; terra Roberti Marescal’. Robertus Marescal’ tenet de rege Laventone (Wilts) DB I 732b; Rogerus ~dus (Essex) DB II 1; terre Giroldi Mareschalchi (Suff) DB II 438b; c1203 de ‥ concessione Willelmi Turpin et Jocelini ~di Cart. Beauchamp 314; s1215 Willelmus juvenis ~lus M. Par. Maj. II 585; 1283 tempore ~lorum dominorum Lagenie (Ch.) EHR XXIII 216; filia Roberti Marchalli de Beforth Meaux II 173; c1430 inter tenementum ‥ et terram prioris ‥ que quondam fuerunt Hugonis ~li Feod. Durh. 29.

Saved

Recent