mittere

mittere [CL] 1 to allow to go free, to release. emancipent, manum ~ent Gl. Leid. 1. 50; manumissio, eo quod manu ~erentur Ib. 1. 76; deliberare, ~ere vel disponere Osb. Glouc. Deriv. 177. 2 to discharge, hurl, let fly. [pisces] non solum recte caperentur sed etiam sponte misissent se in navem Comm. Cant. III 97; jacit, ~it GlC I 7; missile mittit L. Durh. Dial. II 347 (v. missilis 2b); aves ‥ pernici velocitate se deorsum ~unt Gir. TH I 16; missilia ‥ arcu ~enda Id. IK I 11 (v. missilis 2a); ~endi ‥ lapides manu vel funda P. Blois Ep. 94. 295A; quam mittit ysopus / undam Garl. Myst. Eccl. 153. 3 to throw (dice), cast (lots). 786 audivimus etiam, quod, dum inter vos litigium versatur, sortes more gentilium ~it is Alcuin Ep. 3 p. 27; vestimenta ejus diviserunt sibi, sortem ~entes Ælf. Regul. Mon. 188; et missa sors vestem divisit athletis J. Howd. Cant. 62; 1276 facta autem ista particione equaliter sortem ~endo Cl 93 m. 17d.; inter binos et binos sortem ~i jussit. missis itaque sortibus, sors nunc unum nunc alium morti tradidit, donec ventum fuerit ad ultimum cum quo Josephus sortes missurus fuit Eul. Hist. I 147; rex mittens sortes mandavit habere cohortes Gower CT III 198. 4 to give forth, utter. plangentis Christi vulnera / mittetur vox dulcissona, / digna dans laudum cantica Ledrede Carm. 23. 2. 5 to commit (offence); b to impute (committed offence), to bring (a charge). jura volunt quod homo facinus qui mittit et alter / qui consentit ei sint in agone pares Gower VC I 1123.  b allegiare, insinuare, ~ere Gl. Leid. 1. 7; de rebus hereditatis sue interpellatus post xv annos defensorem habeat vel idem respondeat, et calumpniam ~at in rebus suis, ut nullus eas teneat uno anno et uno die sine contradiccione, dum sanus sit et in patria pax (Leg. Hen. 59. 9a) GAS 578; nec debet requiri a domino si homo suus ‥ numquam deinceps ad eum redeat et hoc in verum ~ere possit (Ib. 86. 2) Ib. 601; ut liceat ei qui accusatus est seipsum ydoneare et si presens fuerit homo qui crimen ~it liceat ei per pugnam crimen illud super se impositum si potuerit deicere Upton 78; quod si ille cui crimen ~itur negare voluerit, per seipsum pugnam faciat nec ei liceat campionem pro se dare Ib. 79; quando quis alteri crimen de uxore sua miserit dicens quod cum ea fornicatus esset Ib. 82. 6 to put, place; b to put forward (also fig.). c to put down, drop. oblatum sibi munus ‥ misit ‥ in sinum sibi Bede HE III 2 p. 130; hic debet ~ere chrisma in fronte ipsius hominis Egb. Pont. 7; jaceat ferrum super carbones ‥ postea ~atur super staplos (Quad.) GAS 387; Benedictus homini compedibus vincto approprians, digitum in anulo ferreo inter duas compedes medio misit Lib. Eli. III 33; ~e super ripam laci cibum et ferrum, et recede Diceto Chr. I 13; coronam suam misit super caput pueri Eul. Hist. I 38.  b jamjamque essent manus ad panem benedicendum missuri ‥ Bede HE III 6; subito illum intimorum stimulatio corripuit, ‥ confestim manum Domini ad se missam cognovit Felix Guthl. 50 p. 152; David ‥ noluit ~ere manum, et occidere Saul Ockham Pol. I 161; Canutus venit in Angliam et misit clamium in regno Anglie Knighton I 18.  c ~e hamum, inquit, et invenies in ore piscis staterem Osb. Glouc. Deriv. 511; qui insipienti dat honorem, sicut qui ~it lapidem in acervum mercurii P. Blois Ep. 18. 67A; ne ‥ ~at margaritas ante porcos Ockham Dial. 498. 7 to put (something into something else). †aqua [l. aquam] in pelve misit Theod. Laterc. 19; qui semen in os miserit, vij annos peniteat Id. Pen. I 2. 15; nardus ‥ in caldarium ~itur et coquitur usque ad pinguedinem Comm. Cant. III 79; quas [astulas] cum in aquas miserint Bede HE III 2 p. 129; partem glutinati salis ‥ in aquam offertoriam [vv. ll. opertoriam, †oportorium] levi rasura ~ebat Felix Guthl. 53 p. 168; laterna ‥ candela in eam missa ‥ Asser Alf. 104; ~at [abbas] de corpore Christi in calicem Ælf. Regul. Mon. 188; homo manum suam in te [sc. aqua] missurus [AS: bið sendend] (Jud. Dei) GAS 409; misit ‥ in loculum vacuum sex ‥ argenteos W. Cant. Mir. Thom. III 27; modicam tollens humi partem ‥ in aquam ~ens, ori patientis infudit M. Par. Maj. I 307; ~entes calcem in farina sua, plurimos Christianorum extinxerunt Eul. Hist. I 386; Desiderius abbas montis Cassini veneno in calicem ejus misso extinctus est Knighton I 74. 8 (~ere manum, also with ad, in, super): a to put one’s hand to, to begin (an enterprise). b to lay one’s hand on, seize (person); c (artefact or property); d (leg.) to put one’s hand (into another’s, as indication of good faith). a ~entes manum ad aratrum Ockham Pol. II 776; manum ad ardua misimus Avesb. f. 95; nolite missas ad aratrum revocare manus Reg. Whet. II 417.  b merito moriere qui ‥ miseris manum in christum domini Diceto Opusc. II 237; sanguis tuus super caput tuum, eo quod misisti manum in christum Domini M. Par. Maj. I 500; si papa in se vel alium manus crudeles cupit ~ere Ockham Dial. 572; 1511 [prior] non ~at manus et pedes in confratres suos (Vis.) EHR VI 32.  c ex illis v perquirat unum, qui cum eo juret, quod in recto publico manum ~at ad propria (Quad.) GAS 155; manus ~at dominus ad peccuniam suam (Leg. Hen. 13. 12) GAS 559; c1130 nolo enim ut habeant occasionem ~endi manum ullo modo super elemosinam meam (Lit. Regis) EHR XXIV 220; 1217 redditum [civitatis Burdegale] ‥ eis habere faciatis, nec in ipsum redditum manum ~atis, vel aliquem alium manum ~ere permittatis Pat 51; 1243 alioquin rex manum ~et ad bona sua RGasc I 180a..  d si advocatus ‥ dicat quod nunquam hoc ei vendidit ‥ tunc licebit advocanti ipsam manum in verum ~ere [AS: tymð] quod nullum aliud vendidit ei quam id ipsum (Quad.) GAS 123; si quis pro furti compellatione libertatem suam forisfaciat et manum suam in manum ~at [AS: his hand on hand sylle], et parentes sui deserant eum ‥ (Ib.) Ib. 145; si quis deprendat quod amisit, advocet inde cum quo deprehenditur, unde venerit ei; et ~at in manum [AS: sylle on hand] et det plegium, quod adducet advocatum suum (Ib.) Ib. 224; ~at in manum venditoris [AS: sette on ða hand þe hit him sealde] et roget ut mundificet et adquietet ei (Ib.) Ib. 224; sic advoco, sicut hoc mihi vendidit, cui nunc in manu ~o [AS: ðe ic hit nu on hand sette] (Ib.) Ib. 397; si quis in servum transeat ‥ manus in manus domini ~at et caput (Leg. Hen. 78. 2c) Ib. 594. 9 to put (person): a (in place); b (in spec. condition, usu. leg.); c (in mental condition). a auferens illum de ergastulo ‥ et bombicinis indutum vestibus misit in triclinium Aldh. VirgP 35; modo ~endus est in cathedram episcopalem Egb. Pont. 4; 1201 ut capiat corpus Johannis et ~at eum in gaoliam CurR I 411; Johannes ‥ a Domitiano Cesare in ferventis olei dolium missus perhibetur M. Par. Maj. I 116; qui super aliqua causa criminali fuerit indictatus, statim capiatur et gaole ~atur Fleta 113; alioquin misisset eum in prisona State Tri. Ed. I 60; s1315 eodem anno rex et regina miserunt se in mare versus Parisius, cum multis terre nobilibus Wals. HA I 137; 1412 supra mare in quoddam hulcum ‥ se miserunt (Lit. Regis) Foed. VIII 755.  b pro defensione sub abbatia se misit DB I 32vb (v. defensio 2a); femina quae hanc terram tenebat misit se cum ea in manu reginae (Surrey) DB I 36va; capiant omne quod habet et ~ant eum in plegium (Quad.) GAS 161; si culpabilis erit ‥ ~at credibiles plegios [AS: sette getreowe borgas] quod omnis mali deinceps abstineat (Ib.) Ib. 219; si pecus intercietur, et ultra flumen advocetur, tunc ponatur inborh vel underwed ~atur [AS: lecge], ut placitum illud finem habeat (Ib.) Ib. 379; adeat prepositus regis et ~et eum sub plegio, ut ad rectum perducatur (Ib.) Ib. 221; si quis a domino suo missus sit in plegium, et ostendere possit, quod ei et sponsione vel fidejussione illa dampnum venit (Leg. Hen. 44. 1) Ib. 569; 1130 si quis de hominibus suis in forisfactura mea justo judicio et causa aperta missus fuerit de xx manchis, adquietet se ante judicium per vj denarios FormA 38; o admirabile ‥ genus Britonum ipsum [Cesarem] bis in fugam propulerat qui totum orbem sibi miserat G. Mon. IV 9; 1158 si aliquis ‥ a consuetudinibus eorum et scottis se foras misit (Norwich) BBC 108; a1189 et nullus eis injuriam faciat vel injuste eos in causam ~at (Ch.) EHR XVI 99.  c id quod auditum est de vicario ‥ multos misit in admirationem Ad. Marsh Ep. 27. 10 to put: a (person in possession of property); b (property in defined legal condition); c (w. ellipsis of obj.). a ipse comes dedit Radulfo de Bernai ij radmans et misit eos extra hoc manerium cum terra quam tenebant (Heref) DB I 180va; Alanum ‥ in corporalem possessionem misi [ecclesie de W.] Chr. Rams. 315; monachi denique in antiquam ecclesie missi libertatem G. Cold. Durh. 11; 1222 (v. corporalis 1c); 1234 dedit ei terram illam per cartam suam et eum misit in seisinam CurR XV 1022D; si appellet ne scriptus heres ~atur in possessionem Ric. Angl. Summa 37 p. 82; judices abbatem ‥ in possessionem capelle ‥ miserunt Meaux II 16.  b Osbernus misit terras eorum in unum manerium (Kent) DB I 11vb; misit episcopus domum illam in suo manerio (Surrey) DB I 30ra; S. tenuit unam hidam quae missa est in foresta regis (Hants) DB I 45vb; [una virga] fuit de firma regis; et ‥ fuit missa foris, sed hund’ nescit quomodo (Hants) DB I 49va; silva missa est in defenso DB I 56vb, DB I 176vb (v. defendere 3b); non potuit istam terram ~ere in aliquo loco nisi in abbatia DB II 57b; 1289 possint licita ‥ ~ere ‥ terram ‥ ad omnia sibi necessaria ad vineas ‥ plantandas RGasc II 312a..  c episcopus misit ad firmam pro x libris (Kent) DB I 10va; Heraldus abstulit ei quando regnum invasit et misit in firma sua (Hants) DB I 38rb; Oda tenuit de rege E. in N. in alodium. ibi erant x hidas, sed rex E. misit ad servitium et geldum pro iiij hidis et una virga (Hants) DB I 45va; de hac terra tenuit ‥ Aluui ‥ dimidiam virg[am], non potuit foras ~ere de Inchelintone DB I 198rb. 11 to put (something in a category), to class (with). lexiva in caustica ~itur et est ad usum medicine eficacissima Alph. 98. 12 to cause to go, send: a (person); b (w. inf. expr. purpose); c (w. prep. & acc. or abl.); d (w. prep. & gdv.); e (w. ut & subjunctive). a item ~it satellitum canumque prolixiorem catastam Gildas EB 23; mittens manum militarem, occidit omnes pueros Theod. Laterc. 6; tantum presbiterum aliquem secum ~ere ‥ deposcebat V. Cuthb. II 8; missis militibus episcopum jussit interfici Bede HE V 19 p. 325; coram ipso et aliis de consilio regis illuc missuris Leg. Ant. Lond. 31; dabitur dies languenti per quatuor milites sibi missuros quod compareat Fleta 387; quod ‥ ~antur aliqui de sanguine dictorum regum ‥ potestatem habentes concordandi ‥. quod predicti ~endi sint in predicta curia Ad. Mur. Chr. 130; eum misit in exilium, in Tusciam ‥ ibique in carcere mitti jussit Eul. Hist. I 137.  b ab eodem ‥ impio regi misso a Judaea prophetare Gildas EB 77; missus est archangelus Gabrihel evangelizare beata[m] Maria[m] Theod. Laterc. 2; hunc [Thomam] ‥ misit ‥ / eoas gentes almis convertere biblis Aldh. CE 4. 6. 13; misit ‥ Augustinum ‥ praedicare verbum Dei Bede HE I 23 p. 42; uno die in Augusto ~ebat messores suos secare segetes regis DB I 269vb; misit Merlinum ‥ querere ut ‥ M. Par. Maj. I 221; hunc Augustinum mittens ‥ / cultum divinum meritis relevare supinum Elmh. Cant. 90.  c rex vero contra eum misit in allegationem archipresulem Eboracensem Rogerum R. Niger Chr. II 170; W. de W. quem ipse miserat in nuncium suum SelPlCrown 77; rex Anglorum ‥ clericum suum ‥ pro salvo conductu et mercatu victualium ‥ misit Trevet Ann. 109; misit igitur in hujus execucionem negocii duces B. et E. cum notabili exercitu Ps.-Elmh. Hen. V 127 p. 157.  d si rex ad mare custodiendum sine se ~ere suos voluisset (Suss) DB I 26ra; 1219 ~it fratrem Willelmum ‥ pro custodienda abbatia de Wilton, vacante Pat 223; mittit nuntios in Angliam, pro accersiendo Lodowico M. Par. Maj. I 451; misit ‥ rex Anglie militare presidium ad dominum imperatorem jurandum Ib. III 485; misit istum et alios ad capiendum quosdam homines prioris Feod. Durh. 246; vidit B. ‥ ~ere in prestam episcopi, quando volebat, pro meremio capiendo Ib. 298.  e Hieronimus ‥ missus ab eo ut reaedificaret Hierusalem Comm. Cant. I 5. 13 to send: a (animal, artefact, or present); b (letter, book, or doc.); c (abstr.); d (w. ellipsis of obj.). a ut ‥ fructuum munuscula ~eret Aldh. VirgP 47; sed leo de clatris rugibundus mittitur artis / virgineos artus tutos servare puellae Id. VirgV 1235; Indorum rex ‥ ad regem Romae Anastasium duos pardulos misit Lib. Monstr. II 6; 1306 de lana grossa nichil vel agnina nichil hic quia mictebatur apud W. (Ac.) Crawley 241; de hiis qui miserunt ad domum religiorum vel ad domum alicujus equos vel canes ad perendinandum ad custum aliorum Eyre Kent I 41; 1333 sigillum ‥ procuratoribus ‥ ~ere teneatur MunAcOx 127; 1336 quando presenta missa fuerunt regi Ac. Durh. 533; quod ‥ falcem suam presumpserit ‥ in messem ~ere alienam Ockham Pol. I 87; misit regi Francie Pippino cantum organicum Eul. Hist. I 236.  b in epistola quam ad Romanam ecclesiam misit [Ignatius] Gildas EB 74; quibus ille exhortatorias ~ens litteras Bede HE I 23 p. 43; 798 cunctos libellos ‥ misit CS 291; litteras vobis et nuncios misimus Gir. SD 44; mandamus quod recordum ‥ nobis ‥ ~atis State Tri. Ed. I 8; errores solitos quos nunc tua curia mittit / corrige Pol. Poems II 119.  c supervenit ‥ clades divinitus missa Bede HE IV 3 p. 207; donat ecclesias ‥ / ribaldis pessimis, qui jura spiritus / vendentes suffocant et †mittant [sic MS: l. mittunt] penitus Humana Miseria 405.  d miserat episcopus mulieri ‥ de aqua benedicta Bede HE V 4 p. 287. 14 a to send word or message to; b (absol. or with ad or in); c (w. indir. qu. as obj.). a misit etiam Galliam et revocavit Mellitum ac Justum Bede HE II 6 p. 93.  b Pilati uxor, nomine Procla, misit ad eum dicens “nihil tibi et justo illi” Theod. Laterc. 10; misit ‥ Elfled rogavitque virum Dei ‥ ut ‥ Bede CuthbP 24; per nuntium alterius fidelis fratris praecipiens, ut hoc indicium coram illo faceret, supplici rogatu [3 MSS add.: per nuntium] ~ebat Felix Guthl. 48 p. 146; in Galliam misit, M. et J. revocavit Fl. Worc. I 14; nunc autem bene intelligo quapropter ad me misisti Rob. Angl. (I) Alch. 512b; ~entes in villam propter vinum Brakelond f. 41; [Herodes] misit et occidit omnes pueros qui erant in Bethleem M. Par. Maj. I 84; p1298 inter hec rex Francie, mittens absque mora, / regem rogat Anglie pro treuga decora (Dunbar *253) Pol. Songs 179; misit ‥ Edwardus in Angliam pro quibusdam magnatibus suis, et venerunt ad eum comites et barones W. Guisb. 211. 15 (w. post, pro, propter, or super) to send after or for, to fetch; b (w. pro) to send as substitute for. [pallium] pro quo rex ‥ miserat Fl. Worc. II 37; si perpetuo opere sepulturam virorum decorare volueris pro chorea gigantum G. Mon. VIII 10; cumque hec audissent Britones censuerunt pro lapidibus ~ere Ib. 11; pro eo statim miserunt G. Herw. 374; propter hanc se velle ~ere asseruit Ib. 384; qualiter ~itur pro domino feodi, sc. T. le Prude Found. Waltham 7 tit.; 1215 nullus liber homo capiatur vel imprisonetur ‥ nec super eum ibimus, nec super eum ~emus, nisi [etc.] Magna Carta 39; 1274 statim misit post Willelmum Peny, teþingmannum de Auste Hund. I 168b; ~ebant duos de garcionibus suis post fenum Ib. 174b; Adam misit pro ‥ Petro ut veniret coram eo State Tri. Ed. I 85.  b misit pro se illo presbyterum Leutherium nepotem suum Bede HE III 7 p. 141; 1230 non venerunt, sicut summoniti fuerunt, nec pro se miserunt LTR Mem 11 m. 5. 16 to send along, refer, pass: a (person); b (artefact). a prosequitur idem venerabilis historiographus [Beda] altam genealogiam regis, ad quem lectorem ~imus Gosc. Transl. Aug. 45A; fortassis expediar si misero eos qui me interrogant ad doctiorem Mem. Fount. I 44.  b potus sive dapes cuiquam si mittere cures, / tecum vescentis assensu mitte sodalis D. Bec. 1011-12. 17 to send (to market), export. aurum ~it Arabs W. Fitzst. Thom. prol. 12; Ethiopia ~it bestiam parandrum nomine Best. Ashmole f. 23; Ferraria fallax ‥ / ‥ peregre missura †quas [? l. que] tua mala parant M. Scot Proph. 33; que lucrative sunt artes sunt modo vive / ‥ / et celeres misse que possunt es habuisse, / resque foro misse que possunt lucra dedisse Garl. Mor. Scol. 23–4. 18 to send in payment, pay. in †Lodiutone [l. Lodintone] debent ~i xiij solid’ de pastura quam comes dedit ei (Suss) DB I 22rb; hanc consuetudinem misit eis Aluricus (Suff) DB II 283; ille undecimus custodiat ipsorum hyndenorum pecuniam et sciat quid ipsi ~ent, quando ipsi gildare debebunt (Quad.) GAS 175; et ~at omnis qui hominem habebit ‥ denarium (Ib.) Ib. 177; si piscis regius ‥ comprehenditur, quod in hiis saliendis et aliis necessariis ministrandis a vicecomite ~itur, sine brevi computatur Dial. Scac. II 8A; 1279 cum quart’ debeat ~i apud Rams’ triturabit iiij thravas de ‥ blado Hund. II 657a; compotus Johannis Chamburleyn ballivi de Clonken de omnibus recepcionibus missis expensis et liberationibus Ac. Trin. Dublin 55. 19 to end (with or in). quae vero praeteritum in -ui ~unt hanc regulam refutant Aldh. PR 137; ignis ablativum casum et in E et in I ~it Bede Orth. 29. 20 a (pr. ppl. as sb.) sender. b (p. ppl. as sb. m.) sent man, envoy, legate, messenger. c (p. ppl. as sb. f. or n.) message. d (p. ppl. as sb. m. or n.) instigation. e (p. ppl. as sb. n.) sent portion, allowance. a ~ens et recipiens graviter puniantur Eyre Kent I 41.  b 753 Bonifatius exiguus legatus vel missus Germanicus Bonif. Ep. 109; 786 misit ‥ missos suos Alcuin Ep. 3 p. 20; 802 beatitudinis vestrae missus ad nos pervenit Ib. 254; nam ‘lego, legas’, quod est ‘legatione fungor’, unde ‘legatus’, id est ‘missus’, longam habet le- Abbo QG 6 (16); ubicumque regis justitia ‥ placita tenuerit, si missus episcopi veniens illuc aperuerit causam sancte ecclesie, ipsa primitus terminetur (Leg. Ed.) GAS 629; inquisitus si fuerit aliquis de furto ‥ et noluerit confiteri magistro, seniori, vel misso senioris (Jud. Dei) Ib. 420; 1214 recepimus de misso vestro ‥ centum marcas Cl I 174b; menia defendunt clausi, succurrere missi / qui veniunt magna de Babylone cadunt Garl. Tri. Eccl. 50; 1450 debere episcopo aut ejus misso in spiritualibus referre Reg. Brechin I 134; 1476 religiosum ‥ coram secularibus judicibus eorumve officialibus deputatis sive missis accusare MunAcOx 350.  c a713 ut cum vestris indiculis missisque ad ‥ Romam ‥ dirigetur (Ælfled) Ep. Bonif. 8; epistola, misa GlC E 231; Augustinus ab archiepiscopo Arelatensi ordinatus secundum missa B. Gregorii Pape Birchington Arch. Cant. 1.  d Rogerus ‥ appellat Robertum ‥ de pace domini regis et plagis ‥ idem appellat de vi et de misso Rudulfum Eyre Yorks III 354.  e paxmati panis mensura et misso parvum inpinguato ‥ utatur Gildas Pen. 1.