quartarius
quartarius, a fourth part of a sextarius, small measure, gill
quartārĭus, ii, m. [quartus].
- A fourth part, quarter of any measure, esp. of a sextarius, a quartern, gill: sumito bituminis tertiarium, et sulphuris quartarium, Cato R. R. 95, 1: vini, Liv. 5, 47: mellis, Col. 12, 5, 1: farris, Plin. 18, 3, 3, § 9.—
- II A mule-driver, muleteer, who received a fourth part of the profits, Lucil. ap. Fest. p. 258 Müll.
quārtārius, iī, m. (quartus), I) das Viertel, a) eines Flüssigkeits- od. Getreidemaßes, bes. eines sextarius, die Quart, das Viertelchen, Cato, Liv. u.a. – b) eines aureus (nummus), die Viertelkrone, Lampr. Alex. Sev. 39, 7. – II) prägn., der Maultiertreiber (der den vierten Teil vom Gewinn bekam), Lucil. 1255; vgl. Fest. 258 (b), 28.
sexdecim bovates faciunt tres ~eres [sic ] feodi militis
preter ix feoda militum et dimidium et unum ~erium quod retinemus in manu nostra
constituens ‥ monachis ‥ panem ‥ pondere lx solidorum et in Quadragesima de ~ario majorem
pro feodo unius militis, et tribus ~eriis unius militis
heredes Galfridi Iwyn pro j acra de ~erio Matilde Sutton iij d.
per servicium unius ~erii porci quod diciturfressyngg ’ de redditu vocatolook
pro ‥ quarta parte porci
pro furnacione unius ~erii unius bovis
onerat se de vj martis j ~ario
de iij li. ij ~aris vacce dictebowkow
capite amputato ~eria vero ejus fuerunt suspensa
detractus et suspensus corpus ejus divisum in quatuor ~eria
Hugo ‥ tractus, suspensus, decollatus, et quarterizatus, cujus caput Londonias, quatuorque ~eria ad quatuor partes Anglie mittebantur
suspensus et divisus per quatuor ~eria
~eria ‥ corporis per quatuor partes civitatis contemptibiliter projecerunt
decapitati et demembrati et in ~eriis per carnifices divisi
in mania et melancolia fiunt cauteria inter quattuor ~eria capitis
potest quis portare arma quarteriatim ‥ et tunc integra arma in quolibet ~io sunt depingenda, ut patet in armis regis Anglie, qui portat arma Anglie cum armis Francie quarteriatim
habemus arma quarteriata ingradata, viz. quando singula arma in ~eriis suis ingradantur
tenuit ‥ tres ~arios frumenti in parte mea molendini ejusdem ville
quando ~ierium frumenti se vendit pro sex sol. ‥ quando ~erium frumenti se vendit pro quinque solittis
una mensura vini sit per totum regnum nostrum, et una mensura cervisie, et una mensura bladi, sc. ~erium Londoniense
de sexaginta ~ariis frumenti
ad extrahendum ducenta squarteria frumenti
octo jalonate frumenti faciunt bussellum de quibus octo consistit commune ~erium
frumentum captum ‥ xiiij ~aria, precium ~arii iiij s.
decima S. Martini de G. [in ] insulis de Gerseyo cum presentacione et pensione iiij carteriorum frumenti
frumentum: ‥ in missione apud Rames’ clj ringas que fecerunt ix magna ~eria et dimidium
octodecim communes ringe faciunt unam magnam ~eriam, excepto Borenuelle, quod facit viginti communes ringas unam magnam ~eriam
mandatum est P. de R. quod de calce regis, quam fieri fecit in bosco de C., habere faciat E comitisse S. centum ~eria de dono regis, ad fabricam ecclesie sue de L.
pro xij quarter’ carbonis emptis ad duas fabricas regis apud Conewey
~eria carbonum maritimorum(
xvj toltata faciunt unum ~erium salis
capiatis ‥ de quolibet ~erio salis venali unum quad.
quolibet anno j ~erium salis et postea quolibet anno xv bz. et qu’
de iiij ~eriis dimidio de nucibus venditis
dimidium petre et j ~eriam casei de Coil’ preter decimam
una petra et unum ~erium petre lane ‥ iij ~eria petre lane
waydarii solebant vendere waydam per ~erium cumulatum et nunc vendunt per ~erium rasum et hoc fuit levatum tempore Petri de Cancellis ad maximum nocumentum ville sue
capiatis ‥ de quolibet ~erio waide venali ij d.
si vero ceram attulerit, non minus vendat simul quam j quarter’(
in una ~eria deyndabandas empta de Alexandro Furbur xv. d. in una Üeria decynopre , una libra deocre , et una libra de brune emptis de . . J. pictore
per empcionem quadringentarum triginta quatuor librarum, cum ~ario zucure, xliij li. xij d.
perapsides ‥ ponderantes xliij libras, vij uncias cum ~erio uncie argenti
de quolibet bove, vacca, et equo venditis ‥ de emptore unum obolum: de quolibet porco et bacone, eodem modo unum ~erium
de j virgata terre et de j ~eria in Norton’ et Forsull’
tenet unum ~erium hydatum de Pipardeslond, et continet duodecim acras
aliquando quadraginta octo acre faciunt virgatam
item abbas de Sautre tenet ~eram terre in Cathewor’
de tota terra sua in quaretario de Henethowe
sunt in eodem parco octo quart’ subbosci et quodlibet quart’ continet xxx acras
faciatis habere ‥ tres ulnas et unum ~erum de russetto ad unam capam
in quadam pecia muri que continet in longitudine octodecim ulnas et unum ~erium
quilibet pannus cujus ulna valet quatuor solidos et ultra, sit latitudinis duarum ulnarum inter listas, et alii panni viliores ‥ sint latitudinis septem ~eriorum
de muro lapideo apud le Estwatergate; qui quidem murus occupat terram communitatis per tres ~erios unius ulne, versus aquam Thamisie(
in sarracione ‥ trium ~eriorum unius rode meremii et tabularum
manice ‥ non excedant pugnum manus ultra medium ulne in longitudine, et trium ~ariorum in latitudine
recipiant ‥ in qualibet pandoxacione sua duos ~erios cervisie
de vxx v operibus et iij ~eriis unius operis receptis de xxiij custumariis
summa: mmdcccxxj opera et iij ~eria
de ~erio anni regni nostri viij
mandatum est baronibus quod audiant compotum Ingelardi de Cigony vicecomitis Oxon’ de uno ~erio anni ‥ regni regio xvij in forma qua audiverunt compotum Johannis de Ulcot’ de tribus partibus anni ejusdem
in principio cujuslibet ~erii duas marcas, primo ~erio incipiente prima die Marcii nunc instanti, secundo ~erio ‥
nec plegios invenire potuit per unum ~erium et plus(
celerarius faciat memorandum quolibet ~erio quot panes deficiunt de qualibet furniatura
emit frumenta pro expensis tocius abbacie fere per ~erium anni, quando quarterium frumenti vendebatur pro xxiiij s.
pro primo ~erio anni ‥ summa septimane ‥ summa ~erii primi ‥ summa secundi ~erii
summa totalis vj ~eriorum in isto compoto clxxx li. xviij s. vij d.
per ~erium unius hore ‥ erat terre motus magnus
concessit ‥ quinque ~erios vinee sitos apud S. Bricium
sunt ‥ c acre bosci ‥ et sic decimum ~erium est amputabile quolibet anno(v.
W. de T. de ~erio australi [Leicestrie ] ‥ invenit fidejussores de sergantya de ipso ~erio fideliter servanda
litera regia directa maro ~arii Brechinensis ad inhibendum Johannem C. de B. ne intromittat cum communitate Brechinensi
aresta de terris ‥ per David Balbirny marum ~arii Brechinensis
de firmis terrarum de Ballingale, tunc existencium in warda domini regis, eo quod heres recuperavit saisinam earundem et cum quibus compotans superius oneratur in ~erio de Faucland
per integras firmas ~erii de Faucland ‥ per integras firmas ~erii de Edyn ‥
de firmis terrarum de Murdocarny in ~erio de Edin ‥
compotum collectorum tercie contribucionis infra ~arium de Buchania, infra ~arium predictum
omnes mensure per quas solebat vendi ‥ quelibet ‥ mensura, sc. ~erium, dimidium ~erium et bussellum, sigillata est sigillo aldermanni
aliud sigillum pro mensuris ligni ‥ simul cum ponderibus viz., dimidium centum, ~erium, et dimidium ~erium plumbi in corio consuta
eadem A. utitur falsis lagenis, potellis, et ~eriis; ideo in misercordia et ulterius comburantur
cadus est amphora continens tres urnas. urna autem est mensura quam quidam vocant ~arium
1 quārtārĭus, (15) ĭī, m. (quartus), un quart ; mesure pour les solides et les liquides (le quart du sextarius ) : Cato Agr. 95, 1 ; Liv. 5, 47, 8 ; Plin. 18, 9.
2 quārtārĭus, ĭī, m. , muletier du dernier rang [qui reçoit un quart de paye] : Lucil. d. Fest. 258.
Cœpit.... augeri, ita ut in unius horæ spatio plus quam unum sextarium redderet vasculum, quodLonge aliter Papias :Quartarium non tenebat.
Quartarius , duo acetabula, seu hemina dimidia, quarta pars sextarii.
Abbas debet vinum et unumQuartarium fabarum.
un Pain de quartier.
Item dominus Abbas debet facere mandatum centum leprosis, et cuilibet debet dare unum panem, sicuti et unam justam vini de Conventu, et in osculatione manuum debet dare unam magnam scutellam vini : et illi centum panes sunt ratione illius Quartarii panis, quem domini debent habere die Dominica de Passione, quem ponunt in deposito usque ad diem hanc ratione illius eleemosynæ.
Quartier de terre. Charta Philippi I. Regis Fr. ann. 1052. tom. 13. Spicil. Acher. pag. 289 :
Et in ipsa villa terram unius carrucæ, et unum mansum, et decem Cartarios, etc.
Donavit B. Martino unum Quartarium de terra et vineas ad eumdem Quartarium pertinentes.Occurrit bis in Bulla Leonis IX. PP. ann. 1049. apud D. Calmet. in Probat. Hist. Lothar. tom. 1. col. 425. et pluries in Charta ann. 1116. col. 539. Enumeratio bonorum Domus Dei Commerciaci e Codice MS. ejusdem urbis pag. 23 :
Deux royons de terre seant sur le chemin de S. Aulbin contenant environ trois Quartares de terre.
Tunc etiam, quum ad tertiam partem auri vectigal decidisset, tremissesVide Tartaron et Dissertationem de inferioris ævi numismatibus num. 87.(cusi sunt) dicente Alexandro, etiam Quartarios futuros quod minus non posset.
Quart, cujus æstimatio habetur in Lit. remiss. ann. 1471. ex Reg. 195. Chartoph. reg. ch. 605 :
Une piece de monnoye, appellée Quart, valant quatre deniers.Vide Quartarolus 1. et infra Quatrenus.
quartārius ī, m
- quartus, a fourth part of a sextarius, small measure, gill: vini, L.
QUARTARIUS
QUARTA´RIUSa Roman measure of capacity, one-fourth of the sextarius, and consequently a little less than a quarter of a pint imperial. It is also found in the Greek system of liquid measures under the name of τέταρτον.
[P.S]Quartarius
(τέταρτον). A measure of capacity, one fourth of the sextarius (pint).