sator
sator, a sower, planter
sator , ōris, m.: a planter; sire, father, 1.254. (1. serō)
sător, ōris, m. [1. sero].
- Lit., a sower, planter, Varr. R. R. 1, 45, 3; Lucr. 2, 1168; Cic. N. D. 2, 34; Col. 3, 15, 3; Plin. 15, 1, 1, § 3; Vulg. Jer. 50, 16.—
- B Poet., transf., a begetter, father, creator: caelestum sator, i. e. Jupiter, Cic. poët. Tusc. 2, 9, 21; also termed hominum sator atque deorum, Verg. A. 1, 254; 11, 725: hominum (with deorum genitor), Phaedr. 3, 17, 10: rerum, Sil. 4, 432: aevi, id. 9, 306: verus Alcidae sator, Sen. Herc. Fur. 357: annorum nitidique mundi, i. e. Janus, Mart. 10, 28, 1: qui et sator omnium deorum fuit, Lact. 1, 23, 5.—
- II Trop., a sower, promoter, author (very rare; not in Cic.): sator sartorque scelerum, Plaut. Capt. 3, 5, 3 (661): litis, Liv. 21, 6, 2: turbarum. Sil. 8, 260.
sator, ōris, m. (v. sero, sevi etc.), I) der Säer, Pflanzer, Varro u. Colum.: omnium rerum seminator et sator est mundus, Cic. – personif. als Gottheit, Serv. Verg. georg. 1, 21. – II) übtr., der Zeuger, Hervorbringer, Vater, Urheber, sator sartorque scelerum et messor maxume, Plaut. capt. 661: aeternûm humanûm (= deorum hominumque) sator, *Pacuv. fr.: caelestum sator (Iuppiter), Cic. poët.: sator hominum deorumque, v. Jupiter, Verg.: omnium deorum (v. Saturnus), Lact.: turbarum, Sil.: so auch litis, Liv.: v. Vater, Fronto ad Anton. imp. 1, 3.
nullus arator arat nisi qui artem agri culturae didicit. nemo seminat nisi ~or
sator et medicus et navita tempora servant
sancte Sator, suffragator, / legum lator, largus dator
Antonius, caelestis aratri stibarius et evangelici seminis ~or [gl.: seminator ], a quo ‥ per Aegiptum fertilis coenubiorum seges ‥ granigeris germinavit spicis
stupendum esse non autumo, quod talis celeberrimus divini segetis ~or [sc. Beda ] dictitare tanta prevaluisset
nonne sator soboles stupro cognovit adultas / ebrius?
nonnulli Saturnum ‘sacrum sensum’, id est divinam providentiam omnia procreantem, sive ~orem omnium interpretantur
[Plutonem ] Statius in Thebaide et ~orem rerum vocat et finitorem quod de terra, cui preest Pluto, corpora omnia procreentur
sic Sator electis ‥ aurea caelestis largitur praemia regni
cum Juda proditore qui a ~oris pio sato ‘filius perditionis’ dicitur
o Deus omnipotens, hominum Sator atque Redemptor
movetque / cuncta Sator stabilis, qui frigore temperat ignem
semen est ergo Verbum Dei, ~or, filius hominis, sed ipse Dei Verbum; unde semen et ~or idem
tibi, sagacissime ~or, transmittens dicavi(
morum summus in orbe sator [sc. Pythagoras ]
~or discordiarum erat Guido quidam
Edelredus ‥ sevicie ~or, fomes inclemencie
irarum ~or zabulus nec complices ejus ‥ possent ‥ amicitiam solvere
reges ‥ faciente ~ore zizanie, periculose quamplurimum ad invicem diffidebant(
sătŏr, (13) ōris, m. (sero 3), planteur : Cic. Nat. 2, 86 ; Col. Rust. 3, 15, 3 || créateur, auteur, père : Virg. En. 1, 254 || semeur, auteur, artisan : Pl. Capt. 661 ; Liv. 21, 6, 2 ; Sil. 8, 260.
sator ōris, m
- 1 SA-, a sower, planter, C.— Fig., a father, creator: caelestūm, i. e. Jupiter: hominum atque deorum, V.—A sower, promoter, author: litis, L.