About

Menu

secare

secare [CL] 1 to cut or cleave with a blade (esp. into two parts). b to cut, mow, reap (land or crop, also absol.). c to cut (down) (wood, also absol.). d (~are nodum, fig., in allusion to the Gordian knot, in quot. w. ref. to the human condition). e (transf.) to divide into two parts. f (fig., w. ref. to time or abstr.) to divide. g to cleave (by moving through). ~are, cleofan GlP 839; eum [Saturnum] falcem habere, quod et ipsa in propulsu nihil valet, retro acta vero, quicquid ei occurrit, ~at Alb. Lond. DG 1. 6; s1097 Godefridus quendam medium ~avit Diceto Chr. 223; frustra securos hostes secuere secures Garl. Epith. I 589; sicut nec gladius ~at animam aut dividit, cum per ipsum infligitur vulnus R. Marston QD 170.  b ut ‥ nemo propter hiemem ‥ faena ~et aestate Bede HE I 1; hi duo ‥ secab’ in pratis domini sui per consuetudinem unam diem DB I 174va; uno die in augusto mittebat messores suos ~are segetes regis DB I 269vb; 1088 bladum ~are MonA IV 623; frumenta ~abantur Ord. Vit. IX 14 p. 593; nec ad pabula fena ~ari ‥ solent Gir. TH I 33; 1248 in precariis xxxiiij hominum qui ~averunt xij acras avene Rec. Crondal 77.  c c1168 venando vel ligna ~ando Regesta Scot. 46; c1175 ita ut nullus infra eandem terram sine predictorum monachorum licencia ~et et venetur Ib. 154; 1251 audierunt unum hominem ~antem in parco infra noctem SelPlForest 94.  d in primis itaque ~a nodum praedestinationis Hon. Inev. 1198C; arrepto spiritualis zeli mucrone ~uit nodum necessitatis antique qua vinciri videbatur eatenus Grim Thom. 19.  e triangulusque assignatus ABG lineaque BG in duo media ~etur supra punctum H Adel. Elem. I 42; ~entur arcus quisque in duo media supra puncta H et Z et N et T Ib. XII 9; Northanimbria, jam dudum in geminas ~ta provintias W. Malm. GR I 49; [luna] deinde veluti saphirino colore ~ta est per medium et ‥ inter æquas medietates apparuit spacium Ord. Vit. XII 16 p. 349.  f brevissimum illud temporis spatium ‥ quod in ictu pungentis transcurrit quod ~ari et dividi nequit ‥ momentum ‥ vocant Bede Temp. 3; magnitudinem quoque ~at in duas species J. Sal. Pol. 439C.  g jam aspectas aquilam vaga flabra secantem? Bede CuthbV 300; Dedalus ille suis utinam secet aëra pennis / et vastum solita tranet inane vola L. Durh. Dial. III 7. 2 to cut (up) or divide into pieces; b (anat.) to dissect (corpse). corpus in frusta ~atur et jam non est corpus; cum corpore ~atur anima, nec jam est anima, sed particula Pull. Sent. 690B; vestem suam in sortem fidelium integram cedere maluit quam ~ari J. Sal. Pol. 811C; exsul perpetuus deportetur ad marmora ~anda Ib. 810D; precepit ‥ dominus Abrahe ut ‥ vaccam ‥ in partes ~ans ab invicem †segregarent [l. segregaret] Hon. Spec. Eccl. 853B; in altari ‥ holocausti vacca cultro ~atur, quia partes quidem in sacramento facimus Ad. Scot TT 705B; 1279 in ij arboribus prostrand’ et sicand’ MinAc 840/2.  b 1552 ut adolescentulos ‥ studiosos et chirurgicos ‥ recte ~are corpora doceat CalPat 262. 3 to cut off (also fig.). naribus excisis, auresque manusque secantur Wulf. Swith. II 469; secutam caesariem a cincinni vertice detraxit Gosc. Transl. Mild. 21 p. 184; ense caput secuit Grithfridus et in mare jecit (Verse) Ord. Vit. VIII 3 p. 289; Stoicus ‥ vitii germina falce secat J. Sal. Enth. Phil. 454; a1198 aurem sinistram ferro sibi radicitus ~uit P. Blois Ep. 123. 4 to shape by cutting, cut off a part or portion (esp. w. interest in the shape or size of such parts or of what remains): a to prune, dress. b to cut or prepare (timber; v. et. siare). c to carve, divide, or portion (food). d to cut or shear (cloth). a neu ‥ justa potius plantaria cum malis pariter, ~anti intercepta sarculo, eradicando praecidant B. V. Dunst. 1; 1278 in vineis cecandis, erigendis, et ligandis (Milton) Ac. Man. Cant..  b ecclesiam ‥ quam non de lapide sed de robore ~to totam conposuit Bede HE III 25; 1211 in planchiis ~andis ad molendinum maris Pipe Wint. 109; 1248 in borda ~anda ad pressorium vj d. Rec. Crondal 54; 1259 ~averunt ligna Ac. Build. Hen. III 338; 1280 in xl bordis cikandis ad parietas dicti molendini MinAc 935/29; 1295 in ‥ xxxij lignis scitandis ad bord’ (KR Ac 5/7) Sea Terms I 82; 1296 in bordis cycandis ad tascham pro coopertura capelle DL MinAc 1/1 r. 14; 1299 in ‥ meremio sculpand’, sigand’, et j novam becariam de eodem meremio faciend’ MinAc 1079/16 r. 2; 1312 pro meremio prostrando, scapulando, et sicando Rec. Elton 169; 1325 in uno turfspade empto pro tasis cecandis Ib. 275; 1418 subtus eandem cameram faciet ij somerez quarum utraque erit in latitudine xiiij pollices et in spissitudine xviij pollices; et borde arie dicte camere, quelibet cont’ in spissitudine unum pollicem et quelibet borda erit sexata ad quantitatem unius pollicis dimidii (Ac. Coll. Wint.) Building in Eng. 494; 1461 pro expensis ‥ in reparacione camere ‥ in ‥ stipendiis carpentariorum ad siccandum tabulas et ligna ExchScot 75.  c tres partes delfini carnis quasi humano manu cum cultella ~as V. Cuthb. II 4; attulit ‥ piscem, medium secat Bede CuthbV 307; 1377 comes Lincolnie ad scindendum et ~andum coram ipso domino rege sedente ad mensam dicto die coronationis MGL II 456.  d c1205 prohibeo ‥ ne quis mercator extraneus scitet [v. l. secet] pannum suum ad vendendum ‥ volo ut ipsi scitent [v. l. secent] pannum suum ad vendendum in burgo meo Regesta Scot. 467; nullus nisi burgensis potest ‥ pannum facere nec ~are Leg. IV Burg. 20; 1294 nullus ‥ ulnabit, ~abit, aut emdet [sic] pannos lineos vel laneos Gild Merch. II 46. 5 to cut out, remove by cutting out: a (in delivery of unborn child); b (unwanted matter, also fig.). a c1004 nos audivimus quosdam infantes similiter ~tos de mortuis matribus et baptizatos fuisse Ælf. Ep. 2a. 2.  b [Cesar] hostes, crimen, amicos / vi domuit, secuit legibus, emit ope (Hildebert) W. Malm. GR IV 351; frater, dum vepres cum falcastro ~uit, elapsum ferrum in lacum cecidit Hon. Spec. Eccl. 901A. 6 to cut into or through, make a hole in, pierce, cut open. b (as surgical procedure) to make an incision. c (geom.) to intersect with. d to cut at, cover with cuts. tulit ipse cultellum ‥ et unum e pannis pungendo ~avit V. Greg. p. 96; ferreus qui ventrem ~abat circulus Lantfr. Swith. 24; qui secuit ventris vitalia Wulf. Swith. II 287.  b si ‥ corpora propter curam ~anda sunt Bede Cant. 1204A; quempiam sic abundare humoribus malis ut nisi ~etur sanari non possit Simil. Anselmi 81; pregnans mulier per medium ~abatur Ailr. Stand. f. 197b; a latronibus vulneratum per Samaritani curam medicinaliter ~are H. Bos. Thom. IV 17; cui corpus erit morbo cogente secandum Neckam DS VII 289; [succus mandragore] solet dari hominibus qui sunt propter aliquam infirmitatem ~andi ut possint sine dolore ~ari Bower X 17.  c omnium duarum linearum quarum una aliam ~at omnes anguli sibi oppositi erunt equales Adel. Elem. I 15; due superficies se invicem ~antes Ib. XI 19.  d 747 mulieres ‥ cultellis suis totum corpus ejus [virginis] ~antes Bonif. Ep. 73; strinxit eam manicis, secat ac per terga flagellis Wulf. Swith. II 1126.

Saved

Recent