sperare

sperare [CL] 1 (intr.) to entertain hopes, be hopeful. b to place one's hopes in. etsi hic intrare comprehendendo nequimus, saltim credendo, ~ando, diligendo in proximo manere atque aspectare curemus Bede Tab. 398B; c791 spectavi, ~avi, obtabam Alcuin Ep. 59; dolet, ~at, et timet Pull. Sent. 681B; frustra credis, si non ~as, si non diligis H. Reading (I) Haeret. 1298B; constat ‥ magis ~andum esse de clementia quam timendum de justitia Gir. TH III 31.  b cum patribus nostris in tua misericordia ~antibus Egb. Pont. 134; qui liberat omnes / in se sperantes Alcuin SS Ebor 554; beneplacitum est Domino super timentes eum, etiam in eis qui ~ant super misericordia ejus Ailr. Sanct. 796C; qui non deserit ~antes in se Ad. Marsh Ep. 30 p. 129; in sua ‥ sapientia vel virtute ~are non debent, sed in virtute Dei Ockham Dial. 738. 2 (tr.) to hope for, to look forward or aspire to. beati doctoris gentium ‥ edoctus monitis caelestia ~are didicerat Bede HE IV 11; c791 in exspectatione ~atae beatitudinis Alcuin Ep. 59; ob ~atam adhuc pacem quam ultra omnia desiderabilia hujus mundi affectavit G. Hen. V 19. 3 to hope that (w. indir. statement). b to hope to (w. inf.). c (negated) to hope ‥ not. ~ans se regem ‥ regno simul et vita privaturum Bede HE II 9; ~abam quia pariter ad vitam aeternam intraremus Ib. III 27; si mors ipsa mihi pro tutela et defensione ovium Christi intenderetur, ~o non aufugerem Eadmer HN p. 118; s1138 ~avit ‥ quod ille in Rochasburgh hospitaretur Ric. Hex. Stand. f. 41; me ‥ intra electorum tuorum consortium firmiter ~o admittendum Ad. Scot TGC 826A; 1309 ~antes quod professionem vestram ad memoriam reducere volebatis Lit. Cant. I 34; 1360 ~antes ‥ vestram ‥ paternitatem minime offensuri Ib. II 896.  b s1174 ~abant ‥ ante regis adventum civitatem ‥ expugnare Gerv. Cant. Chr. 250; in quorum numero gaudens ego vivere spero P. Blois Poems 1158C; c1307 ~o post festum S. Michaelis ad presenciam vestram accedere et de vestris prosperis colletari Lit. Cant. I 32.  c tamen id fieri his temporibus omnino non ~o A. Tewk. Add. Thom. 13. 4 (ellipt.) to hope, expect; b (parenth., after ut or sim., also absol.). his qui in hoc loco habitant, unde non ~ant, solatia alimentorum donabuntur Felix Guthl. 52; ? 761 (13c) venit ‥ dominus ad visitandum servum suum in die qua non ~at et hora qua non putat CS 189; nimis tristes effecti, nimis tristiores sunt pro reliquiis sancti, quae oppressae fuerant ut ~abant Byrht. V. Ecgwini 395 (recte 385); evenit multo aliter quam ~abat Ord. Vit. III 11 p. 123.  b  si me, ut precor et ~o, Deus defenderit Alcuin Dogm. 130B; senilem animam, ut ~abat, dominis effusurus apostolis W. Malm. GR I 54; quod nostra petere verecundia non presumit, vestra, ut ~amus, benignitas dabit Ad. Scot TT 612C; vim pateris, Viola: nunc, spero, facta voluptas Babio 182; 1368 labore ‥ frequencius impenso hactenus et, ut ~atur, in proximo impendendo ExchScot 310. 5 to expect, anticipate, think likely. b (p. ppl. as sb.) thing expected, amount anticipated; c (w. ref. to time). 798 sollicitus fui in his litteris audire aliquid: ‥ quando te ~arem in has venire partes Alcuin Ep. 157; in valle ‥ circumdata mediis montibus e regione qua ~abatur adventus hostium componit exercitum ipse dux agminis H. Hunt. HA II 6; a1205 nullam prolem ex ‥ uxore mea susceperam nec suscepturum ~abam Ch. Westm. 438; viam per quam sancti patris Fintani adventus ~abatur (Fintanus 18) VSH II 104.  b damn' q' domino de predicto manerio seisito ex ~ato ipsius senescalli assessere poterit de contemptu predicto Entries 151rb.  c serius ~ato rem ceptam ad finem usque perduximus L. Durh. Hypog. 63. 6 (parenth.) to think, believe. nemo est tam ‥ facetus, ut ~o, qui cuncta ipsius dicta vel facta posset mortalibus pronuntiari Byrht. V. Osw. 406; 1144 jam sibi non sumens honorem sed vocatus ut ~amus a Domino, episcopalem cathedram merito vitae laudabilis honorare non desistit G. Foliot Ep. 31; [Edwardus] proditione ut ~abatur Isabellae regine ‥ manu forti depressus fuit Meaux II 392.