τιταίνω
τιταίνω, to stretch
τῐταίνω, Ep. redupl. for τείνω, τανύω, only used in pres., impf., and aor. Act., impf. and aor. Med., pres. and impf. Pass.:—
- stretch, τόξα τιταίνων bending his bow, Il. 8.266; ἕτερος δʼ ἐπὶ πάσι (παισὶ Pap.; v. πᾶσις) ποικίλον τόξον τιταίνει B. 9.43; so in Med., ἐτιταίνετο καμπύλα τόξα Il. 5.97, cf. Od. 21.259; Τυδεΐδῃ ἔπι τόξα τιταίνετο Il. 11.370; φόρμιγγα τιτηνάμενος having tuned my harp, Orph. A. 251 codd.; hence τιταίνει . . νόμον plays a tune on the strings, Ar. Fr. 671 (troch.).
- 2 stretch out, περὶ μέσσῳ χεῖρε τιτήνας Il. 13.534; χρύσεια πατὴρ ἐτίταινε τάλαντα held them out, 8.69; προπάροιθε θρόνων ἐτίταινε τραπέζας Od. 10.354:—Pass., extend, τῇ καὶ τῇ D.P. 637, cf. 92, 116, al.
- 3 draw at full stretch, ἅρμα τ. Il. 2.390; βόε οἴνοπε πηκτὸν ἄροτρον . . τιταίνετον 13.704: abs., τιταίνετον haste along, 23.403.
- 4 Pass., strain or exert oneself, chiefly in part., ἂψ ὤσασκε τιταινόμενος with vehement effort, Od. 11.599; γυῖα τιταινόμενος APl. 16.105; of a horse galloping, τιταινόμενος πεδίοιο stretching over the plain, Il. 22.23; ἵππος ἄνακτα ἕλκῃσιν πεδίοιο τιταινόμενος σὺν ὄχεσφι 23.518; of birds, τιταινομένω πτερύγεσσιν Od. 2.149; of a man running at full speed, Hes. Sc. 229; of rivers, τ. κατʼ ὄρεσφι Opp. H. 1.22.
- 5 in Hp., Aret., and late Ep., strain, ὄμμα τ. Man. 4.496, etc.; τ. ὄμμα εἴς τι Nonn. D. 7.283; τ. ψιθύρισμα whistle loudly, ib. 1.31, etc.:—Pass., to be strained or stretched, as in convulsions, Hp. Epid. 5.47, Nic. Th. 722, Aret. CA 1.5, etc.: metaph., ἡ ὀδύνη τ. becomes intense, Hp. Mul. 2.134 (unless τὰ σκέλεα is the subject).
- II Hes. attempts to derive the name Τιτῆνες from τῑταίνω (lengthd. ad hoc, but retaining its usual sense) and at the same time from τῐσις, Th. 207 sqq.: v. Τιτάν.
1 τιταίνω (seul. prés., impf. et ao. ἐτίτηνα) [ῐ]
1 tendre : τόξα, Il. 8, 266 ; Hh. Ap. 4, un arc ||
2 étendre, allonger : τραπέζας, Od. 10, 354, des tables ; χεῖρε, Il. 13, 534, étendre les deux mains ; δόρυ, Q. Sm. 1, 592, brandir une javeline ; οἴηκας, Orph. Arg. 1185, mettre le gouvernail en mouvement ; fig. ὄμμα ἔς τι, Nonn. D. 7, 283, diriger son regard sur qqe ch. ||
3 tirer : τ. ἅρμα, Il. 2, 390 ; 12, 58 ; ou abs. τ. Il. 23, 403, tirer un char ; ἄροτρον, Il. 13, 704, tirer une charrue ||
4 produire en tirant, en faisant effort : ψιθύρισμα, Nonn. D. 1, 31, un sifflement ; ἆσθμά τινι, Nonn. Jo. 5, 101, donner du souffle à qqn ||
Moy. (ao. ἐτιτηνάμην)
I tr. :
1 tendre pour soi : τόξα, Il. 5, 97 ; 11, 370 ; Od. 21, 259, tendre son arc ; φόρμιγγα, Orph. Arg. 249, les cordes de sa lyre ||
2 tendre qqe ch. de soi : τ. γυῖα, A. Pl. 105, 2, étendre ses membres ||
II intr. :
1 se tendre, se raidir, en parl. de la peau, Hpc. 1153f ; Nic. Th. 722 ; Arét. p. 84, 25, 56 ; 104, 58 ; fig. faire effort, s’efforcer pour travailler, Od. 11, 599 ; particul. s’élancer ou courir de toutes ses forces, en parl. de l’homme, Hés. Sc. 229 ; ou, plus souv., des animaux, de chevaux, Il. 22, 403 ; 23, 518 ; de chiens, A. Rh. 2, 280, etc. ; devenir intense, prendre de la force, Hpc. 652, 47 ||
2 s’étendre, s’allonger : πτερύγεσσιν, Od. 2, 149, déployer ses ailes ; en parl. de plaines, DH. 637 ; d’eaux qui se répandent, DP. 92, 116 ; Opp. H. 1, 22 ; p. anal., avec idée de temps, se développer, s’approcher, Nonn. Jo. 19, 67.
Étym. τείνω, avec redoubl.
2 τιταίνω (seul. part. prés.) [ῑ] se venger de, acc. Hés. Th. 209.
Étym. *τιτός, vb. de τίω.
1. spannen, strekken:
2. pass. zich inspannen, spec. ptc.:
τιταίνω, aor. ἐτίτηνα, episch gedehnte Form für τείνω (Τα),
1) spannen, anspannen ; τόξα, Il. 8.266 ; h.Apoll. 4 ; auch im med., τόξα τιταίνεσθαι, Il. 5.97, 11.370, Od. 21.259. – Auch φόρμιγγα τιτηνάμενος μετὰ χερσίν, Orph. Arg. 253.
2) wie τείνω, τανύω, ausbreiten, ausstrecken ; τραπέζας, der Länge nach vor Einen hinstellen, Od. 10.351 ; τάλαντα, Il. 8.69, 22.209 ; χεῖρε τιτήνας, 13.534 ; u. med., τιταινομένω πτερύγεσσιν, sich mit den Flügeln ausbreiten, Od. 2.149 ; überh. sich verbreiten, ὑπέρ τινος, τῇ καὶ τῇ, Dion.Per. 637.
3) in die Länge dehnen, ziehen ; ἅρμα τιταίνειν, einen Wagen entlang ziehen, Il. 2.390, 12.58 ; ἄροτρον, 13.704 ; δρόμον, den Lauf in die Länge ziehen, d.i. eine lange Strecke laufen, u. so auch ohne Zusatz, τιταίνετον, streckt euch aus, laufet, eilet, 23.403 ; häufiger so im med., ἵππος θέει τιταινόμενος πεδίοιο, das Roß rennt im gestreckten Lauf durch das Gefilde hin, 22.23 ; ἵππος ἄνακτα ἕλκει πεδίοιο τιταινόμενος σὺν ὄχεσφιν, 23.518 ; Hes. Sc. 229 ; auch vom Manne, der sich im Laufe anstrengt, 299 ; γυῖα τιταινόμενος, Ep.adesp. 292 (Plan. 105); überh. sich anstrengen, ὅγʼ ἂψ ὤσασκε (λίθον) τιταινόμενος, Od. 11.599.
Bei Hes. Th. 209 wird der Name der Titanen davon abgeleitet, daß Uranus φάσκε δέ, τιταίνοντας ἀτασθαλίῃ μέγα ῥέξαι ἔργον, er sagte aber, daß sie, die Hände ausstreckend, im Frevelmut ein großes Werk vollbracht hätten, wo, weil in Τιτάν das ι lang ist, Hes. auch ι lang gebraucht hat, man aber nicht eine eigne Bdtg von τῑταίνω, rächen, annehmen darf. S. nom. propr.
1) spannen, anspannen ; τόξα, Il. 8.266 ; h.Apoll. 4 ; auch im med., τόξα τιταίνεσθαι, Il. 5.97, 11.370, Od. 21.259. – Auch φόρμιγγα τιτηνάμενος μετὰ χερσίν, Orph. Arg. 253.
2) wie τείνω, τανύω, ausbreiten, ausstrecken ; τραπέζας, der Länge nach vor Einen hinstellen, Od. 10.351 ; τάλαντα, Il. 8.69, 22.209 ; χεῖρε τιτήνας, 13.534 ; u. med., τιταινομένω πτερύγεσσιν, sich mit den Flügeln ausbreiten, Od. 2.149 ; überh. sich verbreiten, ὑπέρ τινος, τῇ καὶ τῇ, Dion.Per. 637.
3) in die Länge dehnen, ziehen ; ἅρμα τιταίνειν, einen Wagen entlang ziehen, Il. 2.390, 12.58 ; ἄροτρον, 13.704 ; δρόμον, den Lauf in die Länge ziehen, d.i. eine lange Strecke laufen, u. so auch ohne Zusatz, τιταίνετον, streckt euch aus, laufet, eilet, 23.403 ; häufiger so im med., ἵππος θέει τιταινόμενος πεδίοιο, das Roß rennt im gestreckten Lauf durch das Gefilde hin, 22.23 ; ἵππος ἄνακτα ἕλκει πεδίοιο τιταινόμενος σὺν ὄχεσφιν, 23.518 ; Hes. Sc. 229 ; auch vom Manne, der sich im Laufe anstrengt, 299 ; γυῖα τιταινόμενος, Ep.adesp. 292 (Plan. 105); überh. sich anstrengen, ὅγʼ ἂψ ὤσασκε (λίθον) τιταινόμενος, Od. 11.599.
Bei Hes. Th. 209 wird der Name der Titanen davon abgeleitet, daß Uranus φάσκε δέ, τιταίνοντας ἀτασθαλίῃ μέγα ῥέξαι ἔργον, er sagte aber, daß sie, die Hände ausstreckend, im Frevelmut ein großes Werk vollbracht hätten, wo, weil in Τιτάν das ι lang ist, Hes. auch ι lang gebraucht hat, man aber nicht eine eigne Bdtg von τῑταίνω, rächen, annehmen darf. S. nom. propr.
τιταίνω
[τείνω.]
Aor. pple. τιτήνας Il. 13.534.
- 1
To bend (a bow) into the position required for stringing it, to string (it) (cf. τανύω
2) : τόξα Il. 8.266.In mid. Od. 21.259.
- 2
To pull upon the string of (a bow), draw the string of (it) towards one, bend (it) (cf. τείνω
2).In mid. : ἐπὶ Τυδεΐδῃ ἐτιταίνετο τόξα Il. 5.97. Cf. Il. 11.370.
- 3
In mid., to stretch oneself in the energy of motion, put forth all one’s strength : ἂψ ὤσασκε τιταινόμενος Od. 11.599.
Sim., of horses, to run at full stride, draw at full strength : ἵππος, ὅς ῥά τε ῥεια θέῃσι τιταινόμενος Il. 22.23. Cf. Il. 23.518.
Of the rapid flight of birds : τιταινομένω πτερύγεσσιν (straining forward on the wing) Od. 2.149.
So, app., intrans. for reflexive, of horses : τιταίνετον ὅττι τάχιστα (get into your stride) Il. 23.403.
- 4
To pull, draw : ἵππος ἅρμα τιταίνων Il. 2.390, Il. 12.58, ἄροτρον Il. 13.704.
- 5
To stretch, dispose, arrange, put, set, place : ἐτίταινε τάλαντα
(i.e. held them out clear of his person) Il. 8.69= Il. 22.209, περὶ μέσσῳ χεῖρε τιτήνας Il. 13.534 : προπάροιθε θρόνων ἐτίταινε τραπέζας (drew them up) Od. 10.354.
- 1
τιταίνω (τανύω, τείνω), ipf. ἐτίταινε, aor. 1 part. τιτήνᾱς, mid. ipf. (ἐ)τιταίνετο: stretch, draw, extend, mid., reflexive and subjective; of drawing the bow, chariot, plough, Il. 8.266, Il. 2.390; stretching out the hands, spreading a table, poising the balance, Il. 13.534, Il. 8.69, Od. 10.354; mid., of exerting oneʼs strength, Od. 11.599; horses, birds, stretching themselves to run or fly, Od. 22.23, Od. 2.149; stringing a bow for oneself, Od. 21.259.
τιταίνω
Epic redupl. for τείνω, τανύω
- 1to stretch, τόξα τιταίνων bending his bow, Il.; so in Mid., ἐτιταίνετο τόξα was bending his bow, Hom.
- 2to stretch out, ἐτίταινε τάλαντα was holding them out, Il.; ἐτίταινε τραπέζας was laying them out, Od.
- 3to draw at full stretch, of horses, etc., ἅρμα τιταίνειν Il.; ἄροτρον τιταίνετον Il.; absol., τιταίνετον haste along, Il.
- 4Pass. to strain or exert oneself, chiefly in part., τιταινόμενος with vehement effort, Od.; of a horse galloping, τιταινόμενος πεδίοιο stretching over the plain (ventre à terre), Il.; so of birds, τιταινομένω πτερύγεσσιν Od.