attingere

attingere [CL < ad+tangere; some forms and senses infl. by attingere < ad+tingere = stain] 1 to touch, lay hold of. b to encounter. c (s. dub.). d to touch (fig.), affect (w. abstr. subj.). credens suum oculum capillis viri Dei, quibus adtactus erat, ocius esse sanandum Bede HE IV 30 p. 280; attigit locum infirmitatis W. Cant. Mir. Thom. VI 134; omne agens ~it aliquam partem patientis quam potest alterare Bacon Maj. II 438; 1272 in marchaucia j stotti attincti in arsura ij ped’ ante MinAc 994/28; 1298 insultum fecerunt in omnes laicos quos ~ere potuerunt SelCCoron 90.  b 1326 attinxerunt plures ignotos venientes ‥ versus abbatiam Rec. Leic. I 380.  c c1250 debet quilibet [croftarius] qui equum habuerit herciare avenas domini quousque caruce †attincte [? l. adjuncte] fuerint (Cust. Povington) Doc. Bec 65n.  d virgo ‥ eadem adtacta infirmitate Bede HE IV 8; respectu divino attactus, ‥ coepit ‥ Deum timere RegulC 1; pestis eam ‥ non attigit W. Cant. Mir. Thom. V 26; 1335 si ‥ sanior deliberacio ‥ nos ~at Lit. Cant. II 77. 2 to touch, adjoin. b to be akin or allied to. c (absol. or w. dat.). aliqui dicunt Paradisum ~ere lunarem circulum Higd. I 10 p. 76; quedam fragilis treuga sepius rupta ‥, per quam ~entes ad invicem regnorum fines misere premebantur Plusc. VI 22.  b 1203 xij legales milites ‥ qui neutram partem ~ant CurR II 278; 1212 legales milites ‥ qui non ‥ eum nec ipsos A. et R. affinitate ~ant SelPlCrown 61; qui nec Willelmum ‥ nec Henricum ‥ aliqua affinitate ~ant State Tri. Ed. I 30.  c cum ‥ numquam ipsius ‥ familiaris socius fuisset aut specialis ei aliqualiter ~ens State Tri. Ed. I 41; 1397 sunt illegitime conjugati, eo quod ~unt in quarto gradu Vis. Heref. IV 460; c1520 (v. attinere 2b). 3 to reach, attain, achieve, catch up with. b (absol., w. usque). c (w. ref. to time). d (w. abstr. subj.). e (phil.) to attain knowledge of, apprehend. attigit obtatum lassus de gurgite litus Aldh. VirgV 2806; Gerbertus, ‥ cum Pytagoricum bivium attigisset W. Malm. GR II 167; cum scapha littus attigisset W. Cant. Mir. Thom. V 7; statim ut terram ~unt Gir. TH II 4; s1190 prius rediit quam ceteri regem attigissent Higd. VII 26; sicut homo balbutiens quedam verba ~it ‥, quedam non Ps.-Gros. 640; quod quicunque ad finem stadii ‥ cucurrerit bravium quantumcumque de facili attingibile quomodocunque ~eret Wycl. Dom. Div. III 228; dictam attigerunt caracam Elmh. Hen. V 97.  b si contingat aliquos tarde in refectorium venire, ita quod usque ante justas suas ~ere nequeant priusquam incipiatur Gloria Patri Cust. Westm. 109.  c 1420 scolarium famuli discrecionis annos ~entes StatOx 226.  d fama viri ‥ Hiberniae partes attigit Bede HE III 13; ut infamia ‥ sceleris aures ipsius attigit G. Mon. XI 1.  e nulli conditae substantiae naturaliter inest virtus per quam possit ‥ Deum immediate per se ipsam ~ere Eriug. Per. 576B; quod ergo non ~at Deum sub omni racione sub qua est intelligibilis, provenit ex aliqua trium racionum predictarum . ‥ exemplum est in puncto, quem quicumque intelligit totum intelligit, non tamen totaliter, in quantum est attingibilis Peckham QA II 175. 4 (w. ad) to reach, attain (to), achieve. b (w. ref. to time). c (w. abstr. subj.). d to amount to. e (refl.). f (w. usque ad) to extend (cf.Wisd. viii 1). 1318 circa unitatis fedus ‥ solidandum, prout ad id pre ceteris ~ere cupimus FormOx 46; non poterant ad intelligendum tam subtiles difficultates theologie ‥ ~ere Ockham Dial. 432; 1345 super modis ‥ quibus melius ‥ posset ~i ad pacis reformacionem (Lit. Papae) Ad. Mur. 183; ad cujus veritatis noticiam ‥ adipiscendam ‥ non poterit ~ere lumine naturali intellectus humanus Plusc. pref. p. 3.  b ad quam etatem nondum ~ebat (Fragm. Coll. 6) APScot 373.  c s1319 cum [minacio] ad aures magnorum attigerat Flor. Hist. III 188.  d 1221 si forte hee terre ‥ ad summam ‥ m libratarum ~ere non possint Pat 309; 1271 ad quantum dampnum ‥ illud per annum posset ~ere Cl 350; 1285 de porcionibus decimarum que ad terciam ‥ partem bonorum ecclesie non ~unt Conc. Syn. 965; a1350 si numerus regencium ‥ ad xij non attigerit StatCantab 316; s1452 decima ‥ regi ‥ debita ‥ ~it ad summam lxiij li. Reg. Whet. I 72.  e 1451 omnes ‥ summe ‥ debite ‥ ad xxxiij li . ‥ et non ultra in toto se ~unt Reg. Whet. I 58; 1461 que quidem dampna in toto se ~unt ad xl li. Law Merch. II 119; 1530 [arreragia] se ~unt ad xl li. Cant. Coll. Ox. III 217.  f 1337 rex pacificus in sublimi extulit clemencie vestre tronum, cui diligencia provida contra jacula inimici ~it undique a fine usque ad finem fortiter FormOx 97 (cf. ib. 29). 5 to undergo, submit to (ordeal or oath). b (refl.) to undertake, or ? f. l for accingere. simplex purgatio ~atur [AS: ofgá man anfealde lada] simplici prejuramento (Cons. Cnuti) GAS 325 (cf. (Quad.) ib.: inducatur simplex lada); calumpniatus triplex Dei judicium adeat; quod calumpniator sic ~at [AS: ofgá] Ib. 333; 1205 debet xx s. pro ~endo falso sacramento de assisa nove dissaisine Pipe 155.  b 1383 qui ‥ ad prelatorum scismaticorum exterminium se †~erent Reg. Heref. 29. 6 to treat of, deal with. haec ‥ breviter attigimus Bede HE III 19; 1283 hundredum vocant congregacionem masculorum ‥ ad pacem domini regis ~endam SelCKB I 128. 7 to establish, decide. b (w. indir. qu.). c (w. acc. and inf.). d (w. quod). 1211 ut hoc atingatur obtulit ‥ Aliz iij m. CurR VI 118; 1226 mandamus ‥ quod ‥ in ipsa curia nostra de forisfacto ipsius patris sui [sc. regis Connacie] ‥ rei veritatem ~atis Pat 48; 1227 nec aliquid inde per juratores attinctum fuit BNB II 197; 1236 nos fecit securos de ~endis predictis omnibus ‥ contra predictum R. KR Mem 14 r. 12d.; 1318 si aliter sit attaintum, sint amerciati tam indictatus quam plegii ejus (Stat. Rob. I 6) APScot 108.  b 1196 offert domino regi j m. ut ~atur si ita sit necne CurR I 28; 1212 quod ~atur per sacramentum legalium xxiiij hominum si Alanus ‥ tenuit ‥ Aviciam pro uxore sua Ib. VI 237; 1234 cum ‥ attinctum non sit an idem W. culpabilis sit ‥ quod illum occiderit ‥ an quod per infortunium submersus sit Cl 492; 1235 donec per sacramentum xxiiij ‥ legalium hominum [Insularum de Gernes’ etc.] ~atur utrum culpabiles sint necne de retto ‥ eis inposito Cl 177; 1267 ~atur utrum hujusmodi feoffamentum bona fide factum sit vel in fraude (Marlb. 6) StRealm I 21.  c 1231 duxerunt eam [plagam] talem quod per eam bene potuit ~i pacem regis esse infractam CurR XV 1737 (cf. BNB II 456).  d 1211 si illa ullum illorum poterit ~ere quod homo suus fuit vel parens CurR VI 118; 1225 si attinctum fuerit per inquisitionem ‥ quod ipsam [terram] de nobis tenuit in capite ExcRFin I 133; 1230 atinctum fuit coram ipso et viridariis quod ipsi ‥ abstulerunt dictos denarios LTR Mem 11 r. 8d.; 12‥ attingtum fuit quod dicta terra debuit serviles consuetudines Cart. Rams. III 315; 1275 dimisit illum abire, ubi attinctum fuit per inquisicionem quod ipse fuit culpabilis Hund. I 320. 8 to establish a charge against, convict. b to attaint, convict (jurors) of false verdict (cf. convincere). c to attaint (convict) of felony or treason. d (w. sanguis) to taint. 1198 qui ‥ canes duxerit sine copula per forestam regis et inde attaintus fuerit, erit in misericordia regis (Ass. Forest. 14) R. Howd. IV 65 (cf. W. Coventr. II 132: atteinctus); 1204 si quis attinctus fuerit quod ballivos nostros ‥ in aliquo deceperit Pat 42b; 1276 attinctus fuit quod ponderavit lanas cum falsa petra Rec. Leic. I 169; 1419 si defendens ‥ in aliqua querela transgressionis, verberacionis ‥ aut alterius accionis personalis ‥ fecerit defaltam, tunc defendens ut attinctus judicetur MGL I 174.  b 1205 de v m. quas domino regi promisit pro quadam assisa de ~endo xij homines per xxiiij Cl 24a; 1218 dat domino regi xx s. pro habendo brevi de ~endis coram justiciariis apud Westm’ ‥ juratoribus nove dissaisine capte apud Norewic’ ExcRFin I 17; 1221 abbas ‥ nondum habuit juratam xxiiij de ~endis xij LTR Mem 4 r. 5; 1225 assisam ‥ ad ~endos xij juratores assise ‥ qui falsum ‥ fecerunt sacramentum Pat 590; 1230 pro habendo brevi de ~endis xij juratoribus Pipe 235.  c 1208 quod nulli ‥ malum faciant vel dicant viris religiosis vel clericis contra pacem nostram et, si quem inde ~ere possimus, ad proximam quercum eum suspendi faciemus Cl 111a; 1225 boves Hugonis ‥, qui nuper attinctus fuit de felonia in curia domini regis per probos et legales homines, appreciari faciat ExcRFin I 129; s1279 Judei accusaverunt quam plurimos Christianos, et quot diffamati et attincti dati sunt ad suspendendum (Chr. Barlings) Chr. Ed. I & II II cxviii; si sui attincti punientur fune revincti (Versus) State Tri. Ed. I 99; 1337 duo homines ‥ fuerunt indictati et per assisam †activati [? l. attincti] ‥ de tribus equis furatis ExchScot 436; si tu exeas de carcere, tu obligas te et vitam tuam fore attayntum et tanquam convictum sine aliquo ‥ judicio (Fragm. Coll. 19) APScot 375; vidi ‥ mulierem de morte mariti sui ‥ attinctam ‥ et combustam Fortescue LLA 53; s1449 Communibus in Parliamento per billam desiderantibus de rege ut tanquam proditor attinctus puniretur W. Worc. Ann. 766; 1465 de altis prodicionibus attinctus emolumenta ‥ forisfecit (Pat) MonA IV 6n; 1540 catalla felonum ‥ attinctorum (Pat) MonExon 105; 1583 condemnari, convinci, ~i Pat 1235 m. 23.  d s1483 quod sanguis fratris sui G. ducis Clarencie fuisset attinctus, ita quod hodie nullus certus et incorruptus sanguis linealis ex parte R. ducis Eboraci poterat inveniri nisi in persona dicti R. ducis Glocestrie Croyl. Cont. C 567. 9 (p. ppl. as sb. f. or n.) attaint, attainder: a (of jury); b (of felon or traitor). a 1210 quod ‥ daret domino regi de suo pro habenda inde ateinta CurR VI 73; 1251 quia rex non potest ‥ aliquem ‥ dimittere qui cum R. ‥ judicio reddendo in ~a quam T. ‥ prosequitur versus H. ‥ valeat interesse, mandatum est eidem R. quod ‥ judicium illud proroget ‥, eundem diem prefigens partibus et juratoribus assise nove disseisine ‥ quod sint coram rege ‥ recordum illius ~e audituri Cl 545; nota ~am esse capiendam per defaltam ubi ille qui recuperavit est infra etatem BNB (marg.) III 125; de convictione sive ~a juratorum qui male juraverint Bracton (marg.) 288b; 1259 omnes assisas ‥ et ~as et placita de dote Cl 142; 1267 si adeo necessarium sit eorum juramentum quod sine eo justicia exhiberi non possit, veluti in magna assisa ‥ aut in ~is ‥, jurare cogantur (Marlb. 14) StRealm I 23 (cf. Reg. Malm. I 46: atteinctis); 1269 de placito terre unde ~a xxiiij ad convincendum xij per etc. CBaron 82; s1274 contra adversarios pro nobis lite terminata, ‥ ad curiam domini regis †festinanter [? l. festinantes] breve super ~a studiose impetrarunt [MS.: †perpetrarunt] G. S. Alb. I 412; dato quod assisa transient contra minorem, minor cum ad etatem pervenerit non posset facere ~am Hengham Parva 8; s1281 cum falsa assisa adjudicasset Johanni ‥ advocacionem capelle ‥, prior ‥ impetravit atinctam in curia domini regis Ann. Worc. 481; justiciarios ‥ ad assisas, ‥ certificaciones et ~as ‥ deputatos Fleta 66; 1328 ante statutum [1 Ed. III c. 6] de ~is in brevibus de transgressione concedendis nullum jacuit breve de ~a secundum legem ‥ de transgressione MGL I 441; si pars altera, contra quam veredictum hujusmodi prolatum est, conqueratur se per illud esse injuste gravatum, prosequi tunc potest pars illa versus juratores illos, et versus partem que obtinuit, breve de ~a Fortescue LLA 26.  b s1485 facte sunt proscripciones, quas vulgares ~a vocant, de xxx personis Croyl. Cont. D 581.