campana
campana, ae, f. [Ital. campana, a bell; campanile, a belfry],
- a bell (late Lat.), Dig. 41, 1, 12.
campāna, ae, f., s. 1. Campānia.
~a,wulwæga
Teoðic ‥ / fundere campanas solitus
incedite ‥ cum auscultaveritis ecclesie ~as [AS: ] et ingredimini in orationemcyricean bellan
†compana,mycel belle
sonitum ~arum, qui ad psallendum horis invitabat statutis, oportuit intermitti
in quibusdam locis baptizatur ~a, ad designandum quod nulli licet predicare nisi baptizato
nam sic campanam preceps allisio reddit / fissam
nole et immense ~e et tintinabula in turre debeant [v. l. super turrim debent ] collocari
tenetur ‥ thesaurarius ‥ ~as ecclesie congrue suspensas in statu congruo conservare
nec consolatoria ~arum audita est dulcedo
[sacerdos ] jacuit in lecto suo et cogitavit quid faceret pulsante ~a prima et respondente“jeo ke fray? jeo ke fray? ”
emi vel fieri faciat Lond’ duas mediocres ~as dulcis soni appendendas in quodam clocherio quod constitui fecit rex in castro suo de Merleberge
belli clangores resonans campana refringet
debet pulsare ~as in aurora diei et ad matutinas et ad omnes alias horas diei et ad ignitegium prout officio sacriste pertinet faciendum(
pro scriptura facienda circa ~am(
in solucione ad ~am vocatamle knoll
clamor more canum, dum vociferantur in unum, / est sibi campana, psallitur unde Deo
iiij ~as satis dulciter juxta earum quantitatem modulantes atque sonantes
pro nova corda ad magnam †companam
in dormitorio sororum pausans, audivit subito in aere notum ~ae sonum
fecit ~am in refectorio, ubi hii sunt versus: ‘hanc sibi campanam Dunstan perfundere jussit ‥’
~a ad servitrices convocandas post refectionem conventus pulsabiturInst. Sempr. 1*; [P. abbas, ob. 1093 ] turrim ~is instauravit, quibus duas addidit majores et laudabiliores quidam de nobilibus Anglicis
pridie Vigiliarum Natalis Domini ‥ major ~a que est in turri ad nonam pulsari debet. ad vesperas vero ‥ in primo motu Absalon pulsetur; deinde ‥ in secundo motu pulsetur Matheus; deinde major Ricardus; deinde totum classicum in turri, exceptis iiij majoribus ~is que pendent in ordine ante gradus. ad collacionem pulsetur major Pilechere; ad complectorium Wlvric(
fecit ipse [Egelricus, ob. 984 ] duas magnas ~as, quas Bartholomeum et Bettelmum cognominavit, et duas medias, quas Turketulum et Tatwinum vocavit, et duas minores, quas Pegam et Begam appellavit. fecerat antea fieri dominus Turketulus abbas unam maximam ~am nomine Guthlacum, que cum predictis ~is fuit composita, fiebat mirabilis harmonia, nec erat tunc talis consonantia ~arum in tota Anglia
in j corda empta pro ~a dormitorii
clericos ‥ Eboraci ‥ sub interdicto posuit, quia noluerunt eum recipere sicut apostolice sedis legatum neque cum processione neque cum sonitu ~arum
[rex ] acceptus est honorifice cum pulsacionibus ~arum
civitas grandi pulsu ~arum jubilabat
publicatur ‥ sententia per totam Angliam in ecclesiis parochialibus, accensis candelis et pulsatis solempniter ~is(
alioquin predictum magistrum et suos complices ‥, quos ‥ sentencia majoris excommunicacionis manifestum est esse involutos, publice et solemniter diebus Dominicis et festivis, pulsatis ~is, candelis accensis, excommunicatos nuncietis
quando pulsatur ~a pro Terra Sancta in celebratione misse, quilibet hoc audiens extra ecclesiam ‥ dicat ‥ Pater Noster pro succursu Terre Sancte
in elevacione ipsius corporis Domini pulsentur ~e in uno latere, ut populares quibus celebracioni missarum non vacat cotidie interesse, ubicunque fuerint seu in agris seu in domibus, flectant genua, indulgencias concessas a pluribus episcopis habituri
per campanelle pulsacionem primitus excitentur [parochiani ] et in levacione ter tangatur ~a major
convolarunt ad ecclesiam ‥, ubi ‥ pro felonia ‥ pecierunt ‥ immunitatem ‥ eis concedi et per pulsacionem j ~e, ut est moris, favorabiliter obtinuerunt
sunt ydolatre qui ‥ habent ‥ ~as magnas, sicut Christiani, quibus vocantur ad officium suum
cum aliquid inopinatum ‥ subito emerserit, debent statim ‥, pulsatis ~is, quod Anglici vocant(motbele , congregare et convocare communas omnes et universas, quod Anglici dicuntfolkesmoth
omnis civitas [London’ ], sonantibus ubique ~is, signum videlicet ad bellum progrediendi, ad arma convolavit
convenerunt in capitulo S. Pauli Lundonie, pulsata ~a que populum solet ad conveniendum urgere
quasi seditione mota, proposuerunt cives [London’ ] communem ~am pulsare
omnes villani Abbendone, saltem majores, communi ~a pulsata, in ecclesia ‥ unanimiter convenerunt(
levaverunt totam communitatem predicte ville [] more guerrino ~is pulsatis Taunton
burgenses [bastide de Credon’ ] ‥ habeant sigillum comunie, ~am vel ~as
in ‥ gayola [castri de Kenilwurd’ ] cum bretaschia in qua ~e dependeant
pro j ~a enea ponderante lij li. empta pro cementariis, carpentariis et aliis omnimodis operariis in palacio [Westmonasterii ] deservientibus ad certas horas dierum operabilium pulsanda
rex concessit burgensibus ville Glouc’ ‥ placeam terre ‥ ad quandam turrim ‥ faciendam pro quadam ~a pro horis diei et noctis per ipsam designand’,clok vulgariter nuncupata, in eadem turri ponenda et sustentanda
major et aldermanni inter novem et decem de ~a ante prandium convenire solebant
j horologium fixum in pariete cum ij ~is, j majore et alia minore
~as bajulas in magna reverentia ‥ populus et clerus habere solent
~e manuales pro mortuis
parochiani tenentur invenire ‥ ij ~as manuales ad pulsandum quando portantur ad ecclesiam corpora mortuorum
item ij parve ~e pro defunctis; ‥ item j ~a vocatasacryng’ bell
j ~a argentea ad pulsandum coram corpore Christi in visitacione infirmorum
pro commutacione ~e sacramentalis
pro grosso argento ‥ ad viij ~as lancearum
campāna, æ, f. , ¶ 1 sorte de peson, romaine : Isid. Orig. 16, 25, 6 ¶ 2 cloche : Dig. 41, 1, 12.
unciisGlossar. in cod. reg. 7644. et Isidor. Origin. lib. 16. cap. 25. sect. 6. et 7.
Non permisit mensuram qualemcunque, vel pondus parvum vel magnum in tota civitate : sed omnia in una Campana statera, modio et artabe, vendere et emere contestabatur.Vide Glossar. Meursii in
Idem Beatissimus Papa fecit super Basilicam B. Petri Apost. turrem, quam ex parte inauravit, et ex parte argento vestivit, in qua tres posuit Campanas, quæ clerum et populum ad officium Dei convocarent.In Leone VI :
Fecit ibi ipsum campanile, et posuit Campanam cum malleo æreo.Albertus Aquensis lib. 6. cap. 40 :
Sic divino decenter obsequio restaurato a duce Catholico, Christianisque principibus, Campanas ex ære cæterisque metallis fieri jusserunt, quarum signum Fratres dum caperent, mox ad Ecclesiam, laudes Psalmorum Missarumque vota celebraturi festinarent, et populus hæc auditurus una properaret : non enim hujuscemodi soni aut signa visa vel audita sunt ante hos dies in Jerusalem.Occurrit apud Bedam lib. 4. Hist. Eccl. cap. 23. in Vita S. Lupi Trecensis.
TemplorumMonachus Sangallensis de Carolo M. lib. 1. cap. 31 :Campana boant.
Erat autem alius opifex in omni opere æris et vitri cunctis excellentior. Cumque Tancho Monachus S. Galli Campanum optimumWalafridus Strabo lib. 2. de Miracul. S. Galli cap. 4 :conflaret, et ejus sonitum Imperator non mediocriter miraretur, dixit ille præstantissimus in ære Magister : Domine Imperator, jube mihi cuprum multum adferri, et excoquam illud ad purum, et in vicem stanni mihi opus est de argento dari, saltem centum libras, et fundo tibi tale Campanum ut istud in ejus comparatione sit mutum, etc.
EcclesiæAdde cap. 11. Hist. de Fratrib. conscriptis tom. 2. Alaman. Goldasti :Campanum insonuit.
Utuntur etiam Acta Murensis Monasterii pag. 9. Auctor Vitæ S. Pirminii n. 29. etc. OccitaniCampanum quoque miræ magnitudinis et eximiæ sonoritatis loco contradidit.
Nolasappellatas : vel sane Paulinum earum usum in Ecclesiam invexisse, cum priscis Latinis Græcisque longe antea esset notus, uti supra indicatum. Alii, ut Panvinius et Polydorus Virgilius, harum inventionem Sabiniano PP. adscribunt, nullo uterque fundamento certo fulti. Honorius Augustod. lib. 1. cap. 142 :
Signa, quæ nunc per Campanas dantur, olim per tubas dabantur. Hæc vasa primum in Nola Campaniæ sunt reperta, unde sic dicta. Majora quippe vasa dicuntur Campanæ, a Campaniæ regione : minora Nolæ a civitate Nola Campaniæ.Eadem habet Walafridus Strabo lib. de Reb. Eccl. cap. 5.
Campana dicitur a Campania provincia, quia ejus usus primum ibi repertus est(vel potius in Ecclesiam introductus) . Inde Campanula et Campanella, ambo diminut. inde etiam Campanarius, qui facit Campanas, Campanaria ejus uxor, vel quæ Campanas facit, et hoc Campanile, turris in qua morantur Campanæ.
Aere tubas fuso attollit, quibus agmina plebis Admoneat laudes et vota referre Tonanti.
Baptisminomine indigitare solent Scriptores, non quod revera baptizentur campanæ eo baptismo, quo remissio peccatorum confertur ; sed quia præcipuæ, quæ in puerorum baptismo observantur, ceremoniæ, in iis benedicendis peragantur : unde non tam baptismus, quam baptismi signum, seu symbolum, iis confertur, quemadmodum etiam Ecclesiis, quæ baptizari dicuntur ab Ivone Carnotensi Episcopo de Sacrament. dedicat. cum primum dedicantur. Helgaudus in Roberto Rege :
Signa quinque : unum ex his mirabile, in quo duo millenaria metalli et sexcentæ libræ fuerunt, cui imprimi jussit signum Baptismi de oleo et chrismate facti, sicut Ordo deposcit Ecclesiasticus, et ut vocaretur Robertus, attribueret Spiritus sanctus.
Eam(Campanam) solenniter et devote Baptizavit, sacravit Deo, ac benedicens Claram Columbam intitulavit.
consecravisse ibique Campanulam reliquissescribit Henric. de Hervordia ad ann. Christ. 804.
novum videri non debet Campanas benedici et ungi, eisque nomen imponi.Quod vero in Capitulari Caroli M. ann. 787.
Clocæ, ibi dicuntur, baptizari vetantur, recte ait Amerbachius prohiberi superstitionem, non vero legitimam et Ecclesiasticam benedictionem. Sed et virorum aut mulierum nomina indi solere campanis, notum ex Helgaudo. Ingulfus :
Fecit ipse fieri duas magnas Campanas, quas Bartholomæum et Bettelinum cognominavit... et duas minores, quas Pegam et Begam appellavit.Chronicon Montis-Sereni ann. 1206 :
Campanam de 50. centenariis fudit, quam Hellembertus Havelbergensis Episcopus consecravit, Petronellam nominans.Vide Institut. Capituli Cisterciens. distinct. 2. cap. 8. et Delrium lib. 6. Disquisit. magic. cap. 2. sub fin. Est et hoc notandum, quod de Ecclesiæ campanis habet Letaldus Mon. lib. de Miracul. S. Maximini Abb. Miciacens. n. 3 :
Signum usibus Ecclesiæ præparari jusserat, quod secundum quorundam morem per tectum Ecclesiæ elevatum est.
Unde cum omnes alii Orientales Prælati, exceptis dumtaxat Latinis, annulis et mitris Pontificalibus non utantur, nec baculos Pastorales gestent in manibus, nec usum habeant Campanarum ; sed percussis baculo vel malleo tabulis populum ad Ecclesiam soliti sunt congregare, hi Maronitæ, in signum obedientiæ, consuetudines et ritus observant Latinorum.Liber Miraculorum S. Anastasii Martyris :
Τάτε ἵερα ξύλα σημάναντες, συνηθροίθησαν ἅπαντες ἐν τῷ πανσέπτῳ ναῷ.Synaxaria ad undecimum diem Septemb. in S. Euphrosyno :
Ὧς τὸ ξύλον ἔκρουσε τῆς ἑωθηνῆς ὑμνῳδίας,Id multis præterea adstruit Leo Allatius in Dissert. de recentiorum Græcorum templis pag. 104. et seq. etsi fateatur, probetque id ex Michaele Psello et Pachymere lib. 7. cap. 5. lib. 9. cap. 5. 10. cuietc.
Tertio Kl. April. feria 4. in Succinctione Campanarum.Leges Ostrogothorum de Jure Ecclesiastico cap. 22 :
Nunc ingredietur pax Paschalis die Mercurii, muta hebdomada, quando Campanæ astringuntur.Vide Ughellum tom. 1. Ital. sacr. pag. 876.
ut Sacerdotes Signa Ecclesiarum sonent, vel
tangant horis canonicis, et competentibus: sed et Amalarius lib. 3. cap. 1. hoc officium a Presbytero non esse subterfugiendum ait. Certe in Ecclesiis Cathedralibus illud Presbyteros quosdam spectat, quos inde
Clokemannosvocant, ut in Ecclesia Ambianensi. Vide mox Campanarius.
Domum quandam... vendidimus... Wylhelmo sacerdoti altaris S. Laurentii in ecclesia nostra Mindensi, cum conditionibus infra scriptis, videlicet quod ipse et sui successores in perpetuum debeant providere ut due majores Campanæ pulsentur in certis festivitatibus, etc.Chart. ann. 1322. ibid. pag. 88 :
Camerariis et Campanariis solidus et Scholaribus solidus, ut ipsi cum magnis Campanis adjuvent pulsare, cantanti in organis den. 4. etc.
in Campanarum classico et cantu Ecclesiastico receptum fuisse.MS :
Vide Gregorium Turon. lib. 6. cap. 11. Rigordum pag. 65. Henricum Huntindon. lib. 7. cap. 381. Matth. Westmonast. pag. 311. 312. 316. Willelmum Neubrig. lib. 3. cap. 19. Concilium Ravennense ann. 1314. cap. 6. Joannem Monachum lib. 1. Hist. Gaufredi Ducis Norman. pag. 21. Alexandrum Abbatem Celesinum lib. 3. de Vita Rogerii Regis Siciliæ cap. 9. Levoldum Northovium in Chronico Markano pag. 29. Chronicon Hannoniense vetus 3. vol. cap. 25. Pachymerem lib. 7. cap. 5. Sguropolum in Histor. Concilii Florent. sect. 4. cap. 12. Froissart. 1. vol. cap. 104. Monstrelletum 1 vol. cap. 107. 202. August. Thuanum lib. 3. Hist. pag. 387. ult. Edit. etc.Li Loherans à nostre Dame vint, Et la Roine moult grant joie li fist, Li Seint sonnerent tost contreval Paris Nes Dex tonant n'i poit-on oir.
Campanaspulsari pro fructibus terræ, ut pro iis scilicet conservandis populus oret, præcipiunt Stat. synod. eccl. Carcass. ann. 1321. ex Cod. reg. 1613 :
Quod sacerdotes parochiales faciant seu fieri faciant unam pulsationem cum duabus campanis simul inter meridiem et nonam qualibet die, a festo Inventionis sanctæ Crucis usque ad festum Exaltationis sanctæ Crucis, pro fructibus terræ conservandis et dandis, et dicant aliquas preces, et injungant parochianis suis quod tunc dicant semelPater noster
etAve Maria. Lit. remiss. ann. 1468. in Reg. 195. Chartoph. reg. ch. 72 :
Le Dimencheviij jour du mois de May, pour ce que le temps estoit froit et disposé à la glace,... le suppliant vigneron acompaigné d'un autre vigneron et autres se disposerent pour prier et louer Dieu, de aler en l'église de Giraumont sonner lese.Cloches, comme on fait souvant au pais environ, mesmement où il y a vignes, quant on voit le temps disposé à froidure ou autrement.
Campanulampulsabat clericus præeundo rectori ecclesiæ infirmos visitanti, ut discimus ex Reg. visitat. Odonis archiep. Rotomag. Cod. reg. 1245. fol. 442 :
Presbiter parrochialis de Novo-mercato nequibat habere clericum seu servientem delaturum Campanulam per villam, dum ipse infirmos visitabat.... Injunximus priori quod servitorem hujusmodi dicto presbitero inveniret.
Campanam pulsare ad martellum, id est, iteratis et vibratis ictibus, nostris
Et est assavoir, que en ladite ville, et semblablement par toutes les autres villes, où il a esté, tant en venant à Paris, comme en son retour, il n'a esté receu en quelque Eglise à procession, ne cloches sonnées à son venir, ne fait aucun signe de quelque domination ne seigneurie, comme à nul autre, que au Roy, ou à ceux, qui ont la cause de lui, n'appartienne à estre fait au Royaume de France.
Berfredavocant, pendet, quæ recensetur inter jura Communiæ : sic appellata, quod cum pulsatur, quicumque intra
Bannum, seu districtum urbis commorantur, ad conventus publicos ire teneantur :
Campana, quæ populum solet ad conveniendum urgere,inquit Radulphus de Diceto ann. 1191. Charta Communiæ Tornacensis ann. 1187 :
Præterea eisdem hominibus concessimus, ut Campanam habeant in civitate in loco idoneo ad pulsandum ad voluntatem eorum pro negotiis villæ.Libertates concessæ urbi Riomensi in Arvernis a Philippo Rege Franc. ann. 1345 :
Concedimus, quod possint... habere ibidem quandam Campanam pro facto et congregatione dicti Consulatus.Charta Caroli Comitis Vadensis pro manumissione servorum ejusdem Comitatus 9. April. 1311. ex 47. Regesto Tabularii Regii num. 118 :
Et voulons, que les Bourgeois de ladite ville puissent tous malfetours en ladite ville commune ou banlieue bannir au son de la Campane, si li cas de bannir s'y offre.MS. :
La Bancloche retenti et sonna, Et la quemungne toute s'appareilla.
Bancloque, in veteri Charta apud Haræum in Castellanis Islensibus pag. 141. Joannes abbas Laudunensis in Speculo Histor. MS. scripto ann. 1388. lib. 12. cap. 26 :
Et fist sonner la Bancloche, et le peuple assembler pour aller combattre. Cloche du Ban,in Chronico Flandr. cap. 95.
Cloche du Belefroy, cap. 112. et in Consuet. locali Ambian. cap. 19. Motbel, Saxonibus, qua solebat conventus, qui
Folcmotedicitur, indici, a voce mot, conventus, et bell, campana, in Legibus Edwardi Confess. cap. 35.
Campana, apud Continuat. Nangii ann. 1358.
Campana Communiæ, in Chronico Andrensi ann. 1179. ubi describit, ut Hesdiniensibus ob rebellionem
reipublicæseu Communiæ
dignitasablata fuerit a Philippo Augusto, qui præcipuam illius notam
Campanam Communiæ apud Ariam transmisit. Ita ob seditionem quamdam Laudunenses privati fuerunt jure Communiæ,
Campana, sigillo, ac arca publica, Aresto ann. 1295. quod habetur in Regesto Parlam. B. fol. 108. Sic etiam Yprensibus olim a Rege Philippo Valesio adempto jure Communiæ ann. 1328. campana a
Belfredoablata legitur in Chron. Flandr. cap. 67 :
Commanderent, que tous ceux de la ville leur apportassent leurs armeures, et ils le feirent : puis abatirent leur Cloche, qui pendoit au Belefroy.
Quod Campana seu Campanæ et Campanile, quod Bierfrois dicitur, et Communia quam pacem nominant, vel quocumque alio nomine pallietur, in eadem civitate tollantur et destruantur.
Quod(Montispessuli) Consules seu Consiliarii ac Universitas dictæ villæ nullis unquam temporibus possint Campanam communem habere, nec etiam campanillum.
Campanas Bannalesspectant, quæ habet Ditmarus lib. 6. pag. 63 :
Audiens in urbe proxima... Campanas cives ad bellum sonitu hortantes ;nam cum hostes ingruunt, aut conspiciuntur, pulsantur campanæ istæ. Adde Will. Neubrigensem lib. 2. cap. 35.
Vide Ignitegium.Nuntio plectendos pravos ignesque tuendos.
Hoc etiam non prætereundum puto, quod Campanas Bajulas, baculosque Sanctorum in superiore parte recurvos, auro et argento vel ære contectos, in magna reverentia tam Hiberniæ et Scotiæ, quam Gwalliæ populus et Clerus habere solent ; ita ut sacramenta super hæc longe magis, quam super Evangelia et præstare vereantur, et pejerare.Adde eumdem in Itinerar. Cambriæ lib. 1. cap. 1. et 2.
Omni sero post signum salutationis Virginis Mariæ, mediante aliquo intervallo, pulsatur Campana, quæ dicitur Bibitorum, eo quod prohibeat ulterius bibere in tabernis, aut apertas esse tabernas.Ejusdem originis est, quippe quæ ad eumdem finem pulsetur, campanæ nomenclatura, quam
Vigneronappellant Insulenses ; ubi
Vigneron, idem est atque caupo, Gall.
Item que ly bougons soit boutés assés tost apres Wingnron del heure que on poroit venir du pont de Fius jusques à le maison.
campanæ
Et de prædictis vel aliquo prædictorum non possit potestas absolvi, vel aliquis alius officialis communis Senensis causa necessitatis, vel aliqua evidenti utilitate per Consilium generale Campanæ communis Senensis vel populi.... Cum consilio, licentia et concordia quatuor partium Consilii Campanæ communis Senensis.
Campanas duas, una ærea et alia ferrea.
de Montfaucon.
Est vero Antonius, cujus nomine porci portant Campanella.
Statuimus quod fratres ibi manentes pro pitantia de Campanella refectorii comparanda habeant singulis diebus tres solidos :ubi
pitantiadicitur de
Campanella, ni fallor, quod campanellæ sonitu fratres convocentur ad pitantiam seu refectorium.
Fieri curavit tres Campanelas in choro dictæ Ecclesiæ.
campanæpendent.
Campanaria turris, Willelmo Armorico in Philippo Augusto ann. 1219. Leo Ost. lib. 3. cap. 28 :
In ejus quoque fronte prope valvas Ecclesiæ de quadratis et maximis saxis mirificam arcem, quæ vulgo Campanarium nuncupatur, erexit.Utuntur Monachus Sangall. lib. 1. cap. 31.
Ἔχει καὶ καμπανάριον ὡραιότατον κεκλήμενον κατὰ τὸν ἅγιον ναόν.
Per gallum admonetur Presbyter Gallus Dei, ut per campanam dormientes ad Matutinas excitet.Raynerus contra Valdenses cap. 5 :
Mysticum sensum in divinis Scripturis refutant, præcipue in dictis et actis ab Ecclesia traditis : ut quod Gallus super Campanile significat Doctorem.Eckeardus Jun. de Casib. S. Galli cap. 5 :
Duo ex illis ascendunt Campanarium, cujus cacuminis Gallum aureum putantes, etc.
Ictu ruente grandi sono fulminis hoc modo penetratur Ecclesia ; Gallum, qui super turri erat, crucem columque, aut dispergit, aut cremat.Adde Will. Armoricum in Philippo Aug. ann. 1219. Ughellum tom. 4. Italiæ Sacræ pag.
His Paschæ in feriis templi Campanal adivit, signi disruptum funem religare rogatus.
Campanile, turris, in qua pendent campanæ.Anastasius in Leone IV. PP. :
Fecit ibi ipsum Campanile, et posuit campanam cum malleo æreo, et cruce exaurata.Occurrit apud Thwroczium, et alios.
Campanier, in Contin. Guill. Tyrii apud Marten. tom. 5. Ampl. Collect. col. 739 :
Et fu veu en Acre un signe cler come espée du lonc d'une lance et large d'une lune, qui vint devers Orient, et se feri par semblant u Campanier de sainte Crois. Campenart,in Ch. ann. 1506. ex Lib. nig. S. Petri Abbavil. fol. 108. r° :
Iceulx de ladite confrairie porront, se bon leur semble, mettre et poser ungne cloque sur leur hospital,... ou lieu où ilz avoient fait erigier une forme de Campenart.
Campanaio, Joanni Villaneo lib. 11. cap. 92. et Matth. Villaneo lib. 10. cap. 64. Occurrit apud Cæsarium lib. 2. cap. 12. lib. 5. cap. 56. lib. 7. cap. 21. lib. 8. cap. 25. lib. 9. cap. 51. 60. 65. in Synodo Sodorensi tom. 1. Monast. Angl. pag. 716. in Charta Jacobi Archiepiscopi Upsaliensis ann. 1280. apud Joann. Schefferum ad Chronicon Upsaliense, apud Michaelem Scotum lib. 4. Mensæ Philosophicæ cap. 38. etc. Alias, Joanni de Janua,
Campanariusest is,
qui facit campanas.
Clocmans, voce Germanicæ originis appellantur. Concilium Coloniense ann. 1260. can. 8 :
Ut Campanarii Ecclesiarum, quorum servitus sive onus circa altare versatur, nunquam absque veste camisiali compareant, firmissime prohibemus.Vide Excerpta Egberti Archiepiscopi Eborac. cap. 2. et Leges Presbyterorum Northumbrensium cap. 36. Synodus Coloniensis ann. 1300. can. 7 :
Prohibemus item, ne deinceps Campanarii in villis et Ecclesiis parochialibus ibidem assumantur, nisi litterati, qui in defectu respondentis ad altare cum camisiis lineis assistant in Missis deservientes Presbytero, ne ministrator careat socio sibi respondente.Ita etiam Concilium aliud Coloniense ann. 1310. can. 16.
campanarii. Statut. antiq. Eccles. Francoford. ap. Würdtwein. Subsid. Diplomat. vol. 1. pag. 14 :
Custos... de campanario Ecclesiæ providebit, et vicariam ipsius confert Campanariatum.Ibid. pag. 29 :
Ego N. juro, quod officium Campanariatus seuVide ap. eund. in nov. Subsid. vol. 3. cap. 173. et vol. 4. pag. 188.]succustodiæ hujus ecclesiæ fideliter exerceam, etc.
campanarii. Conc. Trevir. ann. 1227. apud Marten. tom. 7. Ampl. Collect. col. 113 :
Item, Campanariæ non vendantur, sed gratis alicui honestæ personæ concedantur.
Uxor Campanarii, vel quæ facit campanas, Joanni de Janua.
Campanarius, sive sumatur pro eo qui pulsat, sive pro eo qui facit campanas. Diarium belli Hussitici apud Ludewig. Reliqq. MSS. tom. 6. pag. 157 :
Sacerdos quidam Taboriensis, dictus Wanczek cum Hromadka quodam Campanatore... in silvis tempore carnisprivii pro acquirenda civitate Ustiæ latitant.Acta SS. April. tom. 2. pag. 710. in Miraculis B. Wernheri :
Joanne Tzingk Campanatore, etc.
Dum Campanista ad Matutinas pulsaret.Obituar. MS. Eccl. Morin. fol. 21 :
Magistro cantus, vicariis Ecclesiæ... 24. sol. Campanistæ 4. sol.
Subcampanista pro portatione feretri et aliis spectantibus ad suum officium, etc.
Domus Pauper. Papias MS. Lege et vide Capanna.
Ordinant(executores) ut fiat pallium aureum pro lecto sub Campana, sive castro doloris, cum lectica, scamnis pro intorticiis et banchis, in quibus sedeat familia.
CAMPANA
CAMPANA[TINTINNABULUM]
Campana
A bell. See tintinnabulum.