canere

1 cănĕre [CL] 1 to sing: a (absol); b (w. song as obj); c (w. theme as obj., esp. of poets). a [Caedmon] ~ebat de creatione mundi Bede HE IV 22; 1191 (v. cantor 1); nil logico, nil grammatico dabit, immo canenti / garcifero Garl. Tri. Eccl. 36.  b et psalmista canens metrorum cantica voce Aldh. Aen. pref. 21; carmina, Naso, cǎnis pueris bona, non bona cānis Serlo Wilt. 2. 22 p. 81; c1240 luxuriosa carmina ~endo Conc. Syn. 353; s1316 irati Hybernici cantum subito cecinerunt et ‥ paraverunt se ad prelium Chr. Man 112; cum rex per eos venerat ‥, ~ebant prophete, dulci modulamine literam prosequentes, hanc recognicionis psalmodiam: ‘cantate Domino canticum novum!’ G. Hen. V 15.  c Althelmum nam altissimum / cano atque clarissimum Carm. Aldh. 4. 60; nos pacis dona canamus (Vers.) Bede HE IV 18; carminis hujus / principio cecini sidera, signa, polos Neckam DS II 2; rapitur mens ad ~endum delicias amoris eterni Rolle IA 174. 2 to sing, chant (mon. or eccl.). b (? 2nd pers. sg. fut. as sb.) name of step in church. dulcia dum famulae cecinissent carmina Christo Aldh. VirgV 2232; quatenus in monasterio suo cursum ~endi annuum ‥ edoceret Bede HE IV 16; et grates Christo semper ubique cane Æthelwulf Abb. 20; descendat abbas cum schola ~ente letanias RegulC 58; ~ant pueri ‥ et qui praecepto cantoris cum eis erunt: ‘gloria, laus’; et similiter chorus respondeat Lanfr. Const. 103; s1133 mcc et xij fratres ibi [Cluniaci] adfuerunt, ecclesiastico ritu ~entes processerunt Ord. Vit. XIII 13 p. 29; hymnum Deo ~ebant Chr. Evesham 1; abbas Simon [ob. 1183] j calicem aureum ‥, quo cantatur major missa cotidiana, et ij alios calices argenteos ‥, quorum uno ~itur de more missa matutinalis et altero ad altare B. Petri, ‥ fabricari fecit G. S. Alb. I 191; antiphonas que in Pascali tempore ad privata ~untur suffragia incipient novicii in ordine extremi Cust. Westm. 38 (cf. ib. 39: illi ‥ qui tractum sunt ~ituri); 1509 legentes, ~entes et psalmodisantes Reg. Heref. 106.  b j [crassetum] in navi ecclesie et j ante hostium chori et j super gradum ‘canes’ Cust. Cant. 102 (cf. ib. 358: psalmo completo, procedant cantores ‥ ad gradum ‥ et alta voce dicent ‘kyrieleyson’). 3 to sing or sim. (of birds). non sum spreta canendo Aldh. Aen. 22 (Acalantida) 3; garrulus in tenebris rutilos cecinisse solebam / augustae lucis radios Ib. 26 (Gallus) 1; [luscinia] spreta colore tamen fueras non spreta canendo Alcuin Carm. 61. 7; mirum de cygnis quod ‥ funebria fata ~endo contemnant Gir. TH I 19; fatetur / hanc [alaudam] precentricem cetera turba canens Neckam DS II 778. 4 (w. in) to play on an instrument (bibl.). Jubal pater ~entium in cithara et organo [Gen. iv 21], id est musice artis inventor M. Par. Maj. I 3; hic canit in cannis Garl. Mor. Scol. 508; c1370 (v. 1 canna 2c). 5 (w. abstr. or inanimate subj.) to recite, report; b (of documents). c to ascribe. sanctus apostolicae cecinit dum sermo loquelae: / ‘nescitis ‥ ? ’ Aldh. VirgV 149; si perversa canet, cancelles que canet illa [sc. fama] D. Bec. 592; c1230 cum ~it scriptura sacra malum usum esse abolendum Doc. Bec 62.  b [misit eum] ad imperatricem cum literis ~entibus quod visis literis [juvenis] moreretur (Audoenus) NLA I 74; 1417 profert cartas suas ‥ que non ~unt de aliqua summa pecunie Chap. Linc. Act Bks. A 2. 30 f. 60; 1483 nec litera hoc ~it Reg. Aberbr. II 204.  c Deus, cui misericordiam et judicium canit Davidicus psalmus Eadmer HN 116.

2 cānēre [CL] , to be white. dum nive canet hyerns Garl. Tri. Eccl. 67.