circumscriptio
circumscriptio, a boundary, circle, limit, outline, contour, circuit, compass
circumscriptĭo, ōnis, f. [circumscribo]. *
- Prop. (acc. to circumscribo, I.), an encircling, and (concrete) a circle: ex circumscriptione excedere, Cic. Phil. 8, 8, 23.—
- II (Acc. to circumscribo, II. A.) A boundary, limit, outline, contour, circuit, compass (most freq. in Cic.): terrae situm, formam, circumscriptionem, Cic. Tusc. 1, 20, 45: aeternitas, quam nulla temporis circumscriptio metiebatur, id. N. D. 1, 9, 21: corporeae forma circumscriptionis, Arn. 2, 93; 3, 135.—
- 2 In rhet.
- α A period: verborum, Cic. Or. 61, 204: ipsa enim natura verborum quādam circumscriptione comprehendit concluditque sententiam, id. Brut. 8, 34; cf. Quint. 9, 4, 124.—
- β A compendious statement, summing up, Quint. 9, 3, 91.—
- γ A figure of speech, prob. the limitation of a question by the removal of a circumstance in dispute, Quint. 9, 1, 35 Halm (dub.; cf. id. 9, 4, 9).—
- B (Acc. to circumscribo, II. C.) A deceiving, cheating, overreaching, defrauding (esp. in pecuniary transactions, and by judicial artifice, by pettifogging): adulescentium, Cic. Off. 3, 15, 61: praediorum proscriptiones cum mulierculis apertā circumscriptione fecisti, id. Fl. 30, 74; Sen. Ira, 3, 2, 1.—In plur., Cic. Clu. 16, 46; Sen. Ira, 2, 9, 4.—In gen., of deception, deceit, fraud, Sen. Ep. 82, 22; Tert. Pat. 5.
circumscrīptio, ōnis, f. (circumscribo), die Beschreibung eines Kreises um einen Ggstd., die Umkreisung, I) eig. (nach circumscribo no. I), u. zwar konkret = der beschriebene Kreis, Cic. Phil. 8, 23. – II) übtr.: A) (nach circumscribo no. II, A) = die Begrenzung, der Umriß, Umfang, 1) im allg.: terrae, Cic.: extima membrorum, Arnob.: temporis, Cic. – 2) als rhet. t. t., die Periode, Cic. or. 204 (s. ambitus no. I, 2, b); vgl. Cic. Brut. 34 ipsa enim natura verborum quādam circumscriptione comprehendit concluditque sententiam. – B) (nach circumscribo no. II, D) die Hintergehung, die Täuschung, Plur. bei Sen. ep. 82, 22. – bes. die Übervorteilung, Betrügerei, Gaunerei, mulierum aperta c., Cic. Flacc. 74, adulescentium, Cic. de off. 3, 61: alqm circumscriptionis accusare, Sen. contr. exc. 6, 3 lemm.: Plur., circumscriptiones furta fraudes, Sen. de ira 2, 9, 4: circumscriptiones adulescentium, Cic. Clu. 46.
signum suum, cujus impressio fuit quoddam scutum de armis suis propriis cum ~one nominis sui
~o ejusdem sigilli est ‘sigillum abbatis et conventus monasterii de Dora’
sigillum nostrum una cum sigillo communi capituli nostri cum ~onibus singulorum canonicorum nostrorum presentibus litteris duximus apponendum
locum seu finem seu diffinitionem seu qualemcunque ~onis speciem
non locali ~one anima continet aliquid aut intellectus vel rationalitas continentur
[res ] undique ~one locali ambitas
circumscrīptĭō, (13) ōnis, f. (circumscribo), ¶ 1 cercle tracé : Cic. Phil. 8, 23 ¶ 2 espace limité, borne : circumscriptio terræ Cic. Tusc. 1, 45, lʼétendue de la terre ; temporis Cic. Nat. 1, 21, espace de temps ¶ 3 [rhét.] encerclement de mots (περίοδος), phrase, période : Cic. Or. 204, cf. ipsa natura circumscriptione quadam verborum comprendit sententiam Cic. Br. 34, dʼelle-même la nature enferme la pensée dans un cercle de mots déterminé ¶ 4 tromperie, duperie : Sen. Ep. 82, 22 || circumscriptio adulescentium Cic. Off. 3, 61, action de duper (dʼabuser) les jeunes gens, cf. Clu. 46.
- 1. een getrokken cirkel;
- 2. begrenzing, omtrek [terrae; temporis]; ➤ corporeae forma circumscriptionis;
- 3. omschrijving;
- 4. bedrog, oplichterij, afzetterij;
- 5. (retor. t.t.) periode.
circumscrīptiō ōnis, f
- circumscribo, a boundary, circle, limit, outline, contour, circuit, compass: terrae: temporis. — In rhet., a period: verborum.—Fig., a deceiving, cheating, overreaching, defrauding: adulescentium: aperta.