currere

currere [CL] 1 (of persons) to run; b (w. ref. to games); c (w. ref. to hunting). d (w. post) to run after, pursue. e (w. super) to take action against. f (? trans.) to hunt (down). g (w. villam) to be paraded through town (Gasc.). h to be ‘on the run’ (avoiding arrest). i (w. ad) to resort, have recourse to (person or action). j (w. in vacuum or sim.; cf.Gal. ii) to run in vain. statim exsurgens‥perterrita cucurrit ad virginem Bede HE IV 21 p. 257; 8‥ ~it, irnð WW; curritur absque mora R. Cant. Malch. V 152; L. Durh. Dial. I 484 (v. cantor 2b); Bacon XV 227 (v. cursorius 1); 1361 M. ~ebat super cultellum viri sui RCoron 18 r. 57 (cf. (v. distare 2)).  b Cust. Cant. 154 (v. baculus 1c).  c 1228 utrum‥~ere solebant ad leporem in warennam [sic]‥comitis A. ‥de jure quod ad ipsos pertinebat Pat 219 (cf. (v. 2b infra)); 1253 cucurrit cum mota sua et leporariis suis SelPlForest 110; 1255 homines equites et pedites ~ebant fugando quandam bestiam Ib. 22; s1272 bene licebit abbati‥~ere semel annuatim in proprio bosco suo‥per biduum continue G. S. Alb. I 424; 1313 de hiis qui ~unt in alienis warennis sine licencia dominorum Eyre Kent 33.  d dimisso campo, post hostem curritur Garl. Tri. Eccl. 80.  e 1227 infra xl dies postquam commonitio facta fuerit, ille cui fuerit forisfactum poterit ~ere super malefactorem (Forma treugarum) Pat 134; 1264 turbacio‥sedata est et pax‥proclamata et‥inhibitum ne quis super alium ~at nec homicidia‥, depredaciones nec alia hujusmodi faciat enormia Cl 387.  f 1268 dedit ei potestatem ad ~endum et destruendum omnes inimicos domini regis JustIt 618 r. 14.  g 1316 si aliquis furatus fuerit rem valentem ij s. vel minus, ~at villam cum furto RGasc IV 1626 p. 474b (v. curramentum).  h 1265 dominus J. de Ayston’ ~it per vim domini J. de la Ware; et adversabatur domino regi in turbacione et guerra nuper in regno Anglie suborta. ‥W de F. ~it et W. P.‥; set non habent terram IMisc 30/3.  i non ad eos currit nebulo qui frusta ligurrit; / sed currunt gentes ad eos vitam sitientes R. Cant. Malch. IV 288–9; 1276 villata‥solebat quolibet anno die visus dare x s. pro capitul[o] ‘sine occasione ostendenda’ et pro absentibus‥; senescallus‥nichilominus ~it ad occasiones et decennarios pro absentibus‥ammerciat Hund. I 8a (cf. Cust. Rents 169).  j ne forte accepto Christianitatis vocabulo in vacuum ~erent aut cucurrissent Bede HE III 25 (cf. Flor. Hist. III 184: s1318 ne presens comitis [Lanc’] ‥ relacio in vanum ~eret seu †currisset). 2 a (of animals) to run. b (of hounds, usu. w. ad) to hunt. c (pr. ppl. w. canis) coursing hound (cf.King's Serjeants 269). d to ride (on horseback). e (causative) to exercise (a horse). a GlC C 932 (v. currulis); tappula, vermis qui ~it super aquas Gl. Leid. 17. 15; c1175 non canis ibi ~et nisi ducatur Cart. Rievaulx 88; Bart. Angl. XII 8 (v. 2 creber); ut pili pedis carnositatem [leporis] ~endo a lesione defendant Upton 164.  b 1209 canes sui jacuerunt in domo ejus per xv dies dum ~ebant ad damos SelPlForest 4; Ib. 87 curere (v. cooperire 4); 1216 (v. canis 2a); 1225 (v. cervericius); 1322 per servicium inveniendi canes ~end’ ad destruend’ lupos‥ IPM 77/2 r. 4.  c Domus Reg. 135, etc. (v. canis 2a); 1284 pro putura xxvj canum leporariorum et j canis ~entis per idem tempus [sc. viij dies] xiij s. iiij d., cuilibet ex leporariis ob. quad. et cani ~enti ob. KR Ac 351/11 m. 1 (cf. ib. m. 4: cum iiij catulis ~entibus).  d R. Cant. Malch. II 84 (v. cursor 2b).  e 1303 pro eisdem equis supervidendis et ~endis KR Ac 363/18 f. 6d.. 3 (of inanim. objects) to run, move, operate: a (of ship or vehicle); b (of wheel or sim); c (of olive press, fig.). d (pr. ppl. w. porta) sliding; cf. corantus, curicius. e (w. calamus) racing ahead; cf. cursivus. a R. Cant. Malch. IV 493 (v. celox); 1427 pro quodam disco de argento deaurato facto ad modum unius navis existente et ~ente super iiij rotas War. Issue (12 May, Dux Exon.).  b nec rota, per girum quam trudit machina limphae, / currere sic posset Aldh. Aen. 48 (Vertico poli) 9; 1306 in ferro‥ad platam in qua fusillus [molendini] ~it Ac. Man. Cant. (Milton); 1376 molendinum aquaticum, unde domus ‥ indiget emendar[i], rotam et alia necessaria ~encia in aqua IMisc 208/27.  c tanquam ambidextri et velut olivero ~ente pecuniam‥una manu avide sumebant et alteram‥extendere manum ad lucra futura satagebant Gir. Invect. IV 8 (v. olivarium).  d 1344 defectus portarum, pontium, turellorum, bretag’, portarum curenc[ium] et graduum poss[e]nt emendari opere arboreo IMisc 152/4 (cf. (KR Ac 471/6 m. 25) Building in Eng. 255: 1335 pro porta cur’ quondam comitis Kancie [? l. porta curie]).  e parce parumper ~enti calamo ut liceat paucis uti Dial. Scac. I 5M. 4 (of fluids) to run, flow; b (fig., of speech). c (w. cum, of a fountain) to run with (a liquid). d (fig.) to emanate, be derived. e (pr. ppl. as sb.) stream, current. fervida torrentum flumina in praeceps ~entia Aldh. VirgP 41; cruor tenera de carne cucurrit Id. VirgV 2278; a1152 sicut rivulus de Wlsingham ~it in Wer (Ch.) Feod. Durh. lxiv; hoc verbum ‘~ere’ est commune ad pedes habentia et est sub hoc verbo ‘movere’ et proprie potest transumi pro illo‥ut hic‥‘dum metrice scribo, piscosus Secana currit’ Garl. PP 48; 1256 in‥stagno retinetur‥aqua que ~ere consuevit ad molendinum AssizeR Northumb 48; quod si †cucererit [l. cucurrerit] ex ea [vipera] sanguis Bacon V 107; c1290 (v. aqua 1c).  b verbo currente per aethram Aldh. VirgV 430; Ib. 2801 (v. cludere 2a); si persona triplex maneat‥ / quinquies et currant verborum tempora [tenses] rite Ib. 2842.  c 1307 de quodam conductu‥~ente per totam diem et noctem‥coronacionis cum vino albo, vino rubeo et piamento (KRAc 468/21) King's Works I 507.  d a quo jam nobis baptismi gratia fluxit / atque magistrorum veneranda caterva cucurrit Aldh. VirgV 880.  e 847 aliquantulam ruris partem‥cum aquis ~entium et incurrentium CS 451; 1383 cum‥habere consueverint quendam cursum in medio profunditatis aque vocate Derte‥tam pro piscibus‥in gurgitem‥natantibus quam ad piscem‥in‥gurgite in longitudine ~entis Reg. Brev. 109. 5 to extend in space; b (fig.). c1228 incipit divisa ab aquilone et ~it versus austrum Feod. Durh. 291.  b hec cognitio est certior alia et hec est via que ~it ab idea in ideam T. York Sap. I 30. 6 to extend (or run one’s course) in time, continue; b (of memory). c (w. dat. or contra) to affect (disadvantageously) by duration; cf. occurrere. d (trans.) to pass (or let pass). 798 quadragenarius numerus cum Dominica sua ~it ad misticum Pascha Hebraeorum Alcuin Ep. 143; ~entem hic ego sermonem contraho G. Hoyland Ascet. 281B (cf. (v. 4b supra)); s1136 tunc ultimus in ordine concurrentium bissextus cucurrit Ord. Vit. XIII 25; c1156 (v. curriculum 3); 1237 ciclo ~ente tercio Rec. Leic. I 61; hujus non est assignandum exemplum, quia quasi ~eret in infinitum Garl. PP 106; Bacon VI 95 (v. concurrere 5c); ~ebat [Higd. I 51: duravit] hoc [Estanglorum] regnum sub xij regulis donec‥ Eul. Hist. II 159; s1307 in crastino obitus‥regis‥primogenitus ejus dominus E. se fecit‥vocare regem‥; et tunc cepit cancellaria ejus et data similiter ~ere Flor. Hist. III 330; 1339 in laboribus‥~entibus (v. discriminose).  b 1340 obstupavit cursum aque‥et semitam que ducit‥ad molendinum, de quibus non ~it memoria CBaron 98.  c nec ~it tempus contra dominum cum res per clamium appositum litigiosa efficiatur Bracton 7; 1285 nisi ubi rex est patronus, cui non ~it tempus in ecclesiis que pertinent ad coronam Conc. Syn. 957; s1339 rex, cui nullum tempus ~it Meaux II 309.  d [Kenredus] magna morum sinceritate vitam cucurrit W. Malm. GR I 78; 1525 (v. assedatio). 7 to be (or continue) in force, (pr. ppl.) current, valid: a (of truce); b (of cause); c (of law or penalty); d (of document or seal). a s1194 ~entibus inter reges induciis W. Newb. V 4.  b legitima causa ~ente Wycl. Compl. 90.  c 1244 quod‥in causis clericorum ex mutuis datis aut receptis‥nostra prohibitio non ~at (Univ. Ox.) BBC 174; 1267 ~at lex eodem modo quo prius consuevit (Marlb. 7) StRealm I 21; 1299 ad premissa‥facienda datus est dies Willelmo‥usque festum S. J. Baptiste‥et ceteris usque festum Ascensionis Domini proximo futurum, ultra que festa ~it pena statuta MGL II 69; 1328 allocacio‥quod attincta non ~at in Londoniis (LBLond. E 174) Ib. I 539; cetera omnia‥que ~unt in curiis dominorum secundum auxilium et favorem terminantur, exceptis legibus de burlawis RegiamM IV 39. 8; 1347 nisi fecerimus, concedimus quod ~ant super nos‥districcio et pena provise in statuto FormA 361.  d 799 litteris sub ejus [papae]‥nominis auctoritate‥populos‥hortari‥et relegiosam [sic] admonitionem juxta consuetudinem sanctorum patrum cartulis indicere ~entibus Alcuin Ep. 179; 1218 hic incipit sigillum domini regis ~ere Pat 177; 1433 breve regium in‥libertate Dunelm’ non ~it nec unquam ~ebat RParl IV 428b. 8 to be incurred, imposed, debited (of debt, tax or sim); b (w. in demanda, also w. debtor as subj); c (of interest accruing on debt). c1127 quando scutagium ~ebat per terram meam Anglie Regesta II 1499 (cf. EHR VI 629); a1170‥ gelda ad coronam regis pertinentia et per totum comitatum ~entia exsolvent (Ch.) Lib. Eli. III 139; 1228 si [canonici]‥molendina‥ad se resumpserint, ~at prefata solutio dictorum ij s. sicut prius Cart. Osney IV 100; 1274 salvis‥mihi scutagio et hidagio cum generaliter ~unt Reg. Malm. II 89; 1310 illa solucio decime triennalis nunc ~entis de bonis ecclesiasticis Reg. Carl. II 23; 1341 unde nos‥unam decimam bonorum ecclesiasticorum secundum taxacionem ~entem certis persolvendam terminis‥duximus concedendam (Lit. Archiep. Cant.) W. Guisb. Cont. II 372; 1378 quando decime et quintedecime ~unt infra regnum IMisc 220/3; 1418 de xix s. iiij d. de redditu ibidem; nec de bladis venditis nichil hic, quia ~it supra in titulo redditus assisi Ac. Obed. Abingd. 83; 1430 reddendo pro scutagio, quando ponitur per patriam iiij s. quando scutagium ~it ad xl s. et plus Feod. Durh. 8; 1439 de‥decimis‥et proficuis ~entibus in onere procuratoris ecclesie Ac. Durh. 63.  b 1377 que quidem summe adhuc ~unt in demanda per summonicionem Scaccarii IMisc 215/4 r. 4; 1387 summis‥pro quibus ipsi in Scaccario nostro ~unt in demanda et in compotis suis onerati existunt Ib. 237/12 r.1.  c 1236 concessum‥quod de cetero non ~ant usure contra aliquem infra etatem existentem (Merton 5) StRealm I 3; 1239 volumus quod usure non ~ant super debitores (Pat) Leg. Ant. Lond. 237; 1242 rex concessit eidem quod usure non ~ant super eisdem xxx libris‥quamdiu‥fuerit in servicio regis Cl 506; 1267 ita quod‥usure aut pene‥interim non ~ant de debito supradicto Cl 305. 9 (of coinage) to circulate, be current. b (pr. ppl.) current. c to circulate (trans.), make current. 1182 precepit veterem monetam ~ere post prohibitionem justiciarum Pipe 137; 1220 moneta nostra fiat et ~at in partibus Pictavie ad legem et pondus et valentiam Turonensium Pat 232; 1248 de transgressione illa quod [vic.] permisit malam monetam ~ere in comitatu suo Cl 41; s1257 (v. aureus 2b); s1291 cucurrerunt pro pacacione in regno Anglie bene xiiij monete de partibus transmarinis facte similes quasi monete Anglie B. Cotton 183; 1299 littera regis ad proclamandum quod pollardi et crocardi [? non] ~ant (LB Lond. C 38b) MGL I 573 (cf. (v. crocardus)); s1344 ordinavit rex‥florenos aureos pro moneta ad ~endum in Anglia Ad. Mur. app. 242; s1358 rex Scocie‥supplicavit‥quod moneta eorum posset ~ere cum moneta nostra Knighton II 101; 1374 et sic [moneta] ~it in solucione in regno predicto [Scocie] RScot 964b.  b 1216 c s. per annum ~entis monete RChart 220b; 1230 j m. ~entis monete Hibernie (Cashel) BBC 309; 1415 monete Scocie tunc ~entis Melrose II 537; 1575 genus cuneti auri vel argenti quod non sit cunetum proprium hujus regni Anglie neque permissum fore ~ens infra hoc regnum Pat 1129 m. 32.  c 1258 (v. aquiletta). 10 (pr. ppl. w. missa) ordinary, celebrated in due course. Cf. cursorie b. 1439 lego pro missis ~entibus quolibet die j d. quousque xx li. expendantur Reg. Cant. II 595; 1475 misse ~entes in ecclesia minus bene observantur Process. Sal. 158 (cf. ib. 224).