dactylus
dactylus, (a finger), a dactyl
dactylus, i, m., = δάκτυλος (a finger, hence meton.).
- I A sort of muscle: "ab humanorum unguium similitudine appellati," Plin. 9, 61, 87, § 184.—
- II A kind of grape, Col. 3, 2, 1; called also dacty-lis, Plin. 14, 3, 4, § 40.—
- III A sort of grass, Plin. 24, 19, 119, § 182.—
- IV A precious stone, Plin. 37, 10, 61, § 170.—
- V The date, Pall. Oct. 12, 1; Apic. 1, 1 al.—
- VI In metre, a dactyl, - ⏑ ⏑ (in allusion to the three joints of the finger), Cic. Or. 64, 217; id. de Or. 3, 47, 182; Quint. 9, 4, 81 et saep.—
- VII Dactyli Idaei, Δάκτυλοι Ἰδαῖοι, a mythic body of men originally placed on Mt. Ida, in Phrygia, afterwards in the island of Crete; priests of Cybele, and as such regarded as identical with the Corybantes, and with the Samothracian Cabiri, Diom. p. 474 P.; Plin. 7, 56, 57, § 197 (in pure Lat., Idaei Digiti, Cic. N. D. 3, 16, 42).
dactylus, ī, m. (δάκτυλος, eig. der »Finger«, dah. meton.), I) die Dattel, Plin. 13, 46. Pallad. 11, 12, 1: Form dactilus, Apic. 6, 230 (wo synkop. Genet. Plur. dactilûm): dactilorum ossa (Kerne), Apic. 1, 1: Form dactulus, wie dactuli Nicolai, Edict. Diocl. 6, 81 u. 82: u. dactulus = der Dattelbaum, Gromat. vet. 352, 2. – II) eine Art Weintrauben, s. dactylis. – III) eine Muschelart, Plin. 9, 184. – IV) eine Grasart (Panicum dactylon, L.), Plin. 24, 182. – V) ein Edelstein, Plin. 37, 170. – VI) in der Metrik der Versfuß – ⏑ ⏑ (so gen. nach den drei Fingergliedern), Cic. u.a. – VII) Dactylī Idaei (Δάκτυλοι Ἰδαῖοι), uralte phrygische Dämonen, Priester der Cybele, mit deren Dienst nach Kreta versetzt u. mit den Corybantes identifiziert, Plin. 7, 197. Diom. 478, 16; rein lat. Idaei Digiti gen. Cic. de nat. deor. 3, 42.
~ulus, digitus
Marcus ‥ fertur pollicem sibi abscidisse et ‥ fuit colobo ~ilis ‥ dactilon digitus [interpretatur ]
dactilus excepto decurrat fine metrorum
‘quaerite regna poli, quaerite regna poli,’ ‘quaerite’ ~ylus, ‘regnapo’ ~ylus, ‘liquae’ spondeus
[versus ] quartus Adonicus, in quo / dactilus exultat, trocheus inde comes
est sub ea [quantitate ] pes, qui dividitur in ~alum, spondeum, trocheum etc.
quidam de sompnis vigilans repperit unum pedem longiorem alio‥. ~alus ‥ fuit, cum uno pede longo et alio brevi constabat
eo volvente, canit quem dactilus, anno
dactilus ut dulcis frondenti vertice palmae / truditur
~ulus,ficœppel oððe palmœppel
ad villam [] ‥ mellitis pomis, que ~ylos dicunt, fecundam Zoar
dactylus hanc [palmam ] ditat
palmarum pomis, que ~ylos nominamus
retineri faciat ad opus regis ‥ ij miliaria vel amplius de ~ilibus
ubi est pilorum generatio necessaria, ut in superciliis et barba, fiat frequens inunctio. cortices avellanarum ‥, teste amig-dalarum, ossa ~ilorum et mirobolan[orum ]
xxviij lib. datilium empte pro coquina, precium libre iiij d.(
pro iiijxx xiij libratis ficorum, racemorum, dattylorum et coriorum de Cyvyle [] Seville
cameli quandoque vivunt de lapidibus sive ossibus que in ~ilis reperiuntur
quemadmodum ferrum est cibus struthioni et ossa dactilorum camelis
pro iiij lib. dattilorum
pro xj lib. de datilibus
in festo Palmarum papa ‥ duas palmas et duos ~alorum ‥ ramos portat plenos
†frincan [? l. finicon = φοινίκων ] ~ilus palme idem, et †finicen balanion ~ilus idem
~ili Indici recentes mundati a granis suis, quorum interiora sunt tenera ad modum cerebri
oxifenicia, i. tamarindi, i. ~alus acetosus
oxifenicia, †fincon [v. l. finicon ], dicitur eciam ~ilus Indicus vel tamarindus
hic ~ilis, A.an almonde
dactўlŭs, ī, m. (δάκτυλος), ¶ 1 datte [fruit] : Plin. 13, 46 ¶ 2 couteau de mer [sorte de coquillage] : Plin. 9, 184 ¶ 3 sorte de grappe de raisin : Col. Rust. 3, 2, 1 ¶ 4 sorte de graminée : Plin. 24, 182 ¶ 5 sorte de pierre précieuse : Plin. 37, 170 ¶ 6 [métrique] dactyle [composé dʼune longue et deux brèves] : Cic. Or. 217 ; Quint. 9, 4, 81.
➳ dactulus Diocl. 6, 81.
- 1. (metr. t.t.) de versvoet dactylus (— ˘ ˘);
- 2. een soort vrucht, o.a. (Plin. Mai.) dadel.
dactylus ī, m
- , δάκτυλος(a finger), a dactyl.
DACTYLUS
DA´CTYLUS(δάκτυλος), a Greek measure, answering to the Roman digitus, each signifying a finger-breadth, and being the sixteenth part of a foot. [PES] (See the Tables.)
[P.S]Dactylus
(δάκτυλος). A Greek measure, answering to the Roman digitus, each signifying “a finger-breadth” and being the sixteenth part of a foot. See pes.