About Report a problem

Menu

elongare

elongare [LL] 1 to lengthen (in space), elongate. b (refl. or intr.) to become longer. s1180 ~ati sunt ‥ pilarii novi longitudine pedum fere duodecim Gerv. Cant. Combust. 27; Ric. Med. Anat. 221 (v. accurtare a); cum rustici volunt cucurbitas magis ~ari ponunt vas plenum aqua inferius Quaest. Salern. Ba 104; 1256 quod licentiam eis concederemus ~andi ecclesiam suam versus orientem (CalPat 506) MonA VI 1278; c1275 frater T. M. istud [vestibulum] ~avit et ‥ adornavit armariis Eccleston Adv. Min. app. 162; 1278 in j corda ad cordam karre ~andam Ac. Stratton 213; 1287 in fusillo molendini ‥ reparando et ~ando Ac. Man. Cant. (Adisham) ; 1312 (v. cantera b).  b electio ejus [stanni] est ‥, cum percutias, quod se ~et‥. natura ferri est calida et sicca; et siccitas sua major est omnibus illis que se ~ant per malleationem Bacon Min. 382; per latus et gracilem videt elongare staturam, / linea nec recta reccior astat ea Gower VC V 99. 2 a to prolong (in time), protract. b to postpone. a prolongo, ~o, ic ylde GlH E 217; 1218 rex ~avit nundinas S. Botulfi, duraturas a die S. Joh‥. in octo dies Pat 157; 1224 latro ‥, ut vitam suam ~aret, appellavit principales homines de societate Cl 620a; 1236 voluit ei pocius tradere terram illam et terminum ~are quam alicui alii BNB III 160; Ib. 189 (v. accrescere 3a); ut per illud ~etur vita hominis Bacon IX 3; s1272 videntes nichil proficere ad illud negocium ~andum Leg. Ant. Lond. 151; cumque dies fuerant Ezechie morientis / sic elongati, mors quoque cessit ei Gower VC II 308.  b s1187 convenerunt ‥ reges in unum, sed dissidentibus ipsis pax ‥ ~ata est Gerv. Cant. Chr. 356; his signis ‥ supervenientibus, ad plus usque ad c dies mors poterit ~ari Gilb. II 84v. 2; 1458 morarum dilacionibus, que solent actus hodiernos usque in crastinum ~are Reg. Whet. I 315. 3 a to remove, put at a distance, send away. b (pass.) to be remote. c (refl.) to remove or absent oneself; cf. 5c infra. d (intr.) to withdraw, retire. a ut [luna] ‥ non plus cotidiano progressu a sole quam quaternis punctis ‥ ~etur Bede TR 18 (cf. Alcuin Ep. 155); magna ‥ adjuratio, que demonia ~at [AS: afyrsad] et in fugam convertit (Cons. Cnuti) GAS 285; 1199 ~abunt animalia (v. aerea); [abbas] magnates abbacie, tam laicos quam litteratos, ‥ a privato suo ~avit consilio Brakelond 128 (cf. ib. 132v: quos infideles probavit, a se ~avit); [Hostis antiquus] desideratam mihi presentiam vestram ‥ ~avit Gir. Symb. I 16; s1235 [episcopus] jussit ‥ eos [Caursinos] a civitate Londoniarum ‥ ~ari M. Par. Maj. III 332; descensus ‥ in sepulchro, qui nedum ostendit corpus vere mortuum, anima ab eo ~ata Wycl. Incarn. 34.  b 1095 ego a Cantuarberia ~ari nullatenus audeo Anselm (Ep. 191) IV 77; ~atis principibus a terra in peregrinatione ‥, [heretici] statim publice predicabunt errores suos R. Niger Mil. III 81; quasi per mille passus a Londoniis ~atus Gir. JS 6 p. 323; quanto res magis ~atur ab oculo, tanto minor videtur J. Blund An. 102; corde [sithare] ‥ non tantum a medio ~antur ut prius Ps.-Gros. Gram. 18 (cf. ib.: minus ‥ removentur a medio); dum ‥ ~ati essent a civitate per duo miliaria Latin Stories 100; 1321 a ‥ vestra presencia multarum terrarum distancia ~ati (R. Bury Ep.) FormOx 75; s1452 tempus illud per quod a vinea istius ecclesie aliqualiter ~ati perstetimus et absentes Reg. Whet. I 23.  c impium fore judicabat, si se a rege ‥ propter episcopatum ~aret Eadmer V. Dunst. 12; ut, cum draco ‥ audierit ‥ voces clamantium, ~et se ab eis G. Ric. I 197; cum ad penitiorem pomerii pervenissent [monachus et puella], dixit illa: “satis nos jam ~avimus, quia nemo nos hic videt preter Deum” Gir. GE II 11 p. 225; 1249 invenit plegios ‥ quod non ~abit se a terra domini SelPlMan 22; s1269 illi qui ‥ ~averunt se a civitate metu amittendi vitam vel membra Leg. Ant. Lond. 119; 1272 prope nos se tenebant nec a nobis se ~are potuerunt Cl 585; 1303 vos exhortamur ‥ quatinus dictum hereticum abiciatis et penitus ~atis [sic] vos ab ipso Reg. Carl. II 54; s1357 per totam noctem equitando et per xl leucas ante diem se ~are a dicto loco putando Plusc. IX 44; 1378 quilibet frater [gilde] ‥ dabit ‥ xvj d‥. ad iiij anni terminos ‥; et, si quis ad aliquem ‥ terminum fraudulenter se ~averit, dabit ij lib. cere Gild Camb. 93.  d David ‥ elegit non modo ~are et fugere sed et in solitudine manere [cf. Psalm. liv 8] Ad. Scot Serm. 423B; s1191 (v. conterere 1d). 4 a to remove, separate (spiritually); b (refl.). c to divert, distract. d to estrange. e (pass.) to be set apart, alien. f (p. ppl.) remote (fig.), immune. a heu me miserum, unum de aliis miseris filiis Evae ~atis a Deo Anselm (Prosl. 1) I 99; quanto homo ‥ accedendo ascendere ad Deum nititur, tanto Deus ‥ exaltando ~ari conspicitur Dominic V. Ecgwini I prol.; quandiu nobis [rebus mundialibus] immoraris, tandiu ab eo [Deo] ~aris Ad. Scot TGC 803B; in tuto ‥ ponitur quatenus ~atur a seculo, quoniam eatenus appropinquat celo R. Niger Mil. IV 24; 1231 absit ut eam [pacem] ‥ a me sponte ~em Gros. Ep. 4 p. 28; volens Dei auribus suam linguam approximare, ipsam ~et [ME: firsi] a mundo AncrR 19; auctoritas pontificalis in Nova Lege spiritualior est et magis a terrenis negociis ~ata Ockham Pol. I 49.  b s1103 [Anselmus] Lugduni resedit ‥, ne ad horam quidem ab iis que Dei sunt verbo se vel actu ~ans Eadmer HN 184; 1338 que ut interiori contemplacioni liberius serviant, se ab exteriorum occupacionum tumultibus ~arunt FormOx 102.  c ab illis bonis sum ~atus, in his malis occupatus Anselm (Or. 14) III 58; nec multum a proposito ~abor W. Malm. GR I 67; avaritia ‥ a celestibus sectatores suos ‥ removet et ~at J. Sal. Pol. 674B; corporalis exercitatio ‥ ~at hominem a peccato suo R. Niger Mil. I prol.; que forma predicandi non tenetur a vulgo theologorum, sed sunt ~ati ab ea his diebus Bacon Tert. 309; 1333 nonnulli vestrates ‥, dileccionis solite semitis ~ati RScot 233b.  d deprehendit archipresul ‥ cor regis ~atum ab eo H. Bos. Thom. III 31 p. 294; 1198 nec distantia longa terrarum vestre puritatem devotionis ab ecclesia Cantuar’ potuit ~are Ep. Cant. 488; s1234 quod apparet in marescallo ‥, quem per mendacia interseminata a vobis ~antes perverterunt M. Par. Maj. III 269; s1312 perpendentes regni proceres ab eis regis animum ~atum G. Ed. II Bridl. 42; ~atur amicus et proximus [cf. Psalm. lxxxvii 19] R. Bury Phil. 4. 53.  e vita earum [plantarum] occulta est et a nobis ~atur Bacon VIII 129; magis ~atur natura accidentis a substantia quam planta a planta Ib. XI 248; 1431 questiones ‥ movendo solummodo literales absque digressione a mente textus ~ata StatOx 236.  f [Abraham] surrexit de nocte [cf. Gen. xxii 36], ut opus suum foret occulcius et a distraccione ~acius Wycl. Ver. II 36. 5 a to abduct (wife). b to ‘eloign’ (heir from custody or sim.). c to entice away (servant). d (refl.) to abscond, withdraw or absent oneself (from custody or service); cf. 3c supra. a Walterus ~avit de Roberto ‥ uxorem dicti R. per tres †vices [? l. dies] cum bonis et catallis suis Leet Norw. 67.  b 1234 de placito quare ~averunt eundem [W.] de eodem H., cujus [W.] custodia ad ipsum [H.] pertinet CurR XV 999; s1282 fecit ‥ abbas seisire in manus suas terras ‥ et omnia pertinencia ad wardam et maritagium heredis ‥ domini P. sed heres ille ~atus fuit multo tempore per dominam M. Chr. Peterb. 61; 1285 quod si ‥ minores ~ati sint, quo minus personaliter sequi possint, propinquiores amici admittantur ad sequendum pro eis (2 Westm. 15) StRealm I 82; 1308 Margeria, post mortem R. primi viri [etc.], ~avit quemdam R. filium et heredem predicti R. Year Bk. I (Selden Soc. XVII) 25; 1321 de vallectis et puellis qui sunt et esse debent in custodia domini regis; qui sunt et qui illos habent ‥ et per quem fuerunt ~ati (Artic. Itin.) MGL II 347; 1332 Egidia ~ata est a custodia et maritagio domini regis ‥ per Margeriam ‥ et maritata est Willelmo C. IPM 31/2.  c 1350 Gilbertum a servicio ‥ Andree ~avit, ad dampnum dicti A. de xxx s. CourtR Winchester; 1368 in domum ‥ Henrici intravit et ibidem servientem suum ~avit Ib..  d 1287 ~avit se, ita quod ‥ Johannes nullum servicium de eo habuit Law Merch. I 13; Simon freneticus ‥ et in tali statu quod de bonis suis disponere non potuit ‥ se a custodia ‥ Roberti [filii sui] et fratrum suorum ~avit State Tri. Ed. I 71; 1375 a servicio ‥ Simonis recesserunt et a servicio suo se ~averunt (CoramR) Enf. Stat. Lab. 462*; 1382 de Johanne C., quia ~avit se de servicio Ade J. †pro [? l. per] xv dies ‥, vj d. Hal. Durh. 175. 6 a to remove, take away, carry off (goods etc.). b to appropriate or alienate (land or sim.). a 1275 duos equos ‥ ~averunt et pecuniam pro eisdem receptam detinuerunt SelPlMan 150; 1285 ~averunt et extraxerunt bona et catalla sua extra domum ‥, ne distringerentur (Eyre) DocCOx 226; 1297 ne quis bona ‥ in fraudem decime ‥ distrahat vel ~et Reg. Cant. I 212; 1341 ad premuniendum instaurarium ‥ de ~ando instauro per metum invasionis Scottorum Ac. Durh. 539; 1361 felonice interfecerunt Ricardum ‥ et corpus ejus ~averunt in secreto SelCCoron 115; 1362 licite disponere ‥ de ‥ catallis ‥ et sic illa in testamentis suis legare vel alio modo ~are Lit. Cant. II 412; 1441 absque hoc quod ‥ capellanus dicta bona ‥ alienabit, ~abit, impignorabitur aut ullo modo onerabit seu pejorabit MonExon 405b.  b 1258 ita quod nec ego nec aliquis pro me ‥ aliquid de predictis bonis meis ‥, terris vel tenementis dare, vendere vel aliquo modo alio a ‥ domino J. ~are poterimus Deeds Balliol 325; ecclesiam de H., quam olim abbas D‥. impetraverat, sed per rectorum introductionem ~ata fuerat, ipse [abbas A., ob. 1268] ‥ in usum pauperum reimpetravit Oxnead S. Ben. Holme 299; c1300 Petrus predictam terram ‥ nunquam alienabit nec aliquo modo ~abit a predicto Ada Reg. S. Bees 311. 7 to oust, dispossess. b (w. a vita) to kill. 1184 non querent artem vel ingenium unde ego aut heres meus a feudo nostro ~emur Eng. Feudalism 276; 1200 Simon dicit quod [Willelmus] ‥ reliquit terram illam, ut sic ~aret eum a jure suo CurR I 167; si quis fuerit disseisitus vel ~atus per nos sine legali judicio parium suorum de terris, castellis, libertatibus vel jure suo, statim ea ei restituemus Magna Carta 52; 1219 nec de predictis terris ~abuntur Reg. S. Thom. Dublin 171; 1221 si ‥ homines [priorisse] emerint ‥ mercandisam ubi ernes dederint, nullus ‥ a mercandisa sua eos ~abit SelPlCrown 98; 1232 fecit ‥ quandam cartam quod nichil dare potuit vel alienare de terra propter quod ‥ Ricardus esset ~atus post diem suum BNB II 525; s1249 recuperaverunt cives ‥ duas species libertatum unde ~ati fuerant per plures annos Leg. Ant. Lond. 16; 1291 atachiamentum factum erat ‥ per collusionem, ut ‥ Willelmus ~aretur de catallis suis Law Merch. I 44.  b 1220 defendit ‥ quod ‥ non ‥ eum per gurgitem cepit ‥ nec per eum fuit morti appropiatus nec a vita ~atus CurR IX 168.

Saved

Recent