evacuare

evacuare [CL] 1 to empty (container; also fig.); b (place). c to unload (ship). cavantur, ~antur, þyrliaþ GlH C 576; cave ‥ ne sic implearis sapore saeculi ‥ ut ~eris sapore Dei Anselm (Ep. 8) III 110; ‥ nisi ~averis cor tuum ab omni alio amore Ib. (Ep. 112) III 245; s681 Aigulfus ‥ effracto a latere sepulcro, illud ~avit M. Par. Maj. I 303; s1260 aliorum crumenas immisericorditer ~avit Fordun Cont. X 11.  b Maximianus Britanniam centum triginta hominum milibus ~avit [M. Par. Maj. I 172: vacuavit] Flor. Hist. I 172 rub.; s1386 regnum Anglie gentibus armorum omnino ~atum [Fordun Cont. XIV 2: vacuatum] Plusc. IX 40.  c 1234 quod mercatores ‥ [non] possent ‥ naves suas ~are Cl 552; 1264 vina illa in eadem navi duci faciet usque London’ ‥ et ‥ cum ~ata fuerit reducetur ad partes de Wincheles’ Cl 392; 1375 quando j batellus sit apud le Stathe ad vendendum, j alius batellus vel duo ‥ erunt apud T. quousque ille primus batellus ~etur Leet Norw. 65. 2 (med.) to evacuate, purge: a (organ); b (matter or humour); c (absol.). a dat medicinam ~antem stomachum ab illo humore Gilb. I 16v. 1.  b dico quod [evacuatio] ‥ fit in die interpolationis [febris] cum non commiscentur humores boni cum malis: quare non ~antur boni in quantitate multa Gilb. I 17. 1; ~etur ‥ materia cum medicinis simplicibus seu compositis Ib. 17v. 1; de hiis que ~ant et consumunt humorem inducentem accidentia senectutis Bacon IX 7; quousque materia peccans fuerit digesta et utiliter ~ata J. Mirfield Brev. 50; nihil ‥ sumens alimenti vel poculi, sed neque egestionis quiddam ~ans vel urine Mir. Hen. VI IV 127 p. 232.  c de medicinis ~antibus: ‥ purgamus ‥ cum oximelle [etc.] Gilb. I 41. 2. 3 to clear (of something). b to clean (out). c to deprive (w. abl. or de). capsulam ‥ oculis [puellae caecae] adplicavit, quos statim ~atos tenebris lumen veritatis implevit Bede HE I 18; sicut piger quis ‥ agrum suum ‥ tribulis ac spinis obsitum tardius ~at et emundat Ailr. Spec. Car. II 21. 570B; dum ‥ agellulum suum ‥ ab inundatione aquarum pluvialium per rivulos ~aret Coggesh. Visio 5.  b sicut domus scopis mundatur et ~atur Ailr. Serm. 440c; 1366 injunctum est omnibus tenentibus ville quod ~ent cursum aque apud le Northgayt Hal. Durh. 57; 1423 ij ciste, unde j magna, et alia pro mappis ~andis Ac. Obed. Abingd. 98.  c ut caper hirsutus rodit cum dente racemos, / floribus evacuans frondenti palmite vites Aldh. VirgV 2846; ecclesia suis pignoribus ~ata ad solum evertitur Gosc. Transl. Aug. 39D; crux ea te [demonem] stravit et viribus evacuavit R. Cant. Malch. II 459; corda ‥ quiete ‥ ~at Ad. Scot OP 491C (v. derogatio a); s1398 ad tertium ‥ cursum Scotus Anglicum de duobus dentibus ~avit Fordun Cont. XV 6. 4 to expel, drive out (person). b to remove, sweep away, get rid (of). 1202 ad ~andum eos [malefactores et latrones] de eis [insulis] Pat 15a; s1312 possunt omnes armatos in civitate extraneos ~are Ann. Lond. 216; Octavianus ‥ infra paucos annos illos [consules] ~avit et regnavit xliiij annos solus Eul. Hist. I 313; rex Francie Philippus ‥ inutiles personas ‥ a curia sua ‥ exclusit et de toto regno ~are precepit Plusc. VII 1.  b nil †ovis [l. ovi or avis] ~ati inventorem juvat inventio nidi E. Thrip. Collect. Stories 203; baculus ‥ S. Cyricii ad glandiculas gibbosasque strumas ‥ ~andas penitus et delendas speciali quadam virtute prepollet Gir. IK I 1 p. 18; 1311 capellarii qui emunt capellas de extraneis habent diem ad deliberandum eos de eisdem ‥ et [concordatum fuit] quod ~ant falsas capellas citra festum Pasche MGL II 103; c1362 in emendacione unius scope pro aqua ~anda in quarera, ij d. Ac. Durh. 566; 1373 injunctum est omnibus tenentibus ville quod ~ent quandam herbam vocatam gold, quilibet pro porcione sua Hal. Durh. 118; 1374 sustentabit clausur[am] ‥ pomerii et radices veterum arborum tempore debito ~abit Ib. 125; 1378 (v. evacuatio 3b); stirps extirpatur, flos arboris evacuatur Gower CT II 298; c1400 soluti J. S‥. ~anti pulverem ex quarera lviij s. viij d. Fabr. York 20. 5 to evacuate, leave (place); b (eccl.). aiebat rex ‥ “vel juret mihi ‥ vel ~et regnum” W. Malm. GP I 50; luna meridiem tenente ‥ oceanus ‥ australia ‥ littora ‥ ~at Gir. TH II 3; s1263 rex universitatem cleri Oxoniam ~are coegit Flor. Hist. II 487; redibis ad paginam NS usque ille habeat unum jactum, per quem oportebit ipsum ~are punctum Φ Ludus Angl. 163.  b cum, obeuntibus possessoribus suis, ~atas dignitatum sedes hii optarent suis V. Ed. Conf. 41v. 6 (w. abstr. obj.) to impair, weaken, cause to disappear. b to obviate. c (intr.) to disappear. magicum falsi fantasma Simonis / funditus evacuans taetras detrusit in umbras Aldh. CE 4. 1. 26; cum omnes ~atis viribus obstupuissent ‥ Gosc. Wulfh. 14; extirpetur omnis detractio, expellatur murmuratio, ‥ evanescat inutilium curiositas, ‥ ~etur indignatio Anselm (Ep. 332) V 268; caloris vi ~ata Gir. TH I 6; ne ‥ quicquam attemptaret contrarium, quo gloriam eorum evacueret G. Cold. Durh. 21; 1219 ne ‥ posset predicte constitutionis vigor ~ari Ch. Sal. 95; animorum vim ~antes et enervantes robur corporum Ad. Marsh Ep. 143; pro ‥ ~andis abusionibus veterum tyrannorum Brinton Serm. 6; s1404 in transitu [pape] ad ~andum ‥ populi pressuram ‥ jactabantur missilia in vulgus Ad. Usk 91.  b ad quorum [bacciliorum] defectus omnes in futurum ~andos eis inveniendis redditus constituit G. Cold. Durh. 2.  c succrescentibus vitiis virtutes in eo [sc. Will. II] penitus ~averunt Gerv. Cant. GR 65. 7 to set at naught. b to bring to naught, frustrate. c to annul, nullify (esp. law); d (w. ref. to I Cor. xiii 8). peccatum maximum et negationem contra Deum ‥ admittere convincitur, divinam ordinationem damnabiliter ~ans Ad. Marsh Ep. 141; Andromacha ~at minas Ulixis de morte dicens: “o Ulixe, vis cogere Andromacham metu” Trevet Troades 43.  b si quis ‥ peccatum suum vel furtum detegere voluerit, tua justissima veritas hoc ~are dignetur (Jud. Dei) GAS 411; de litteris ‥ perditis et ‥ legatione ‥ sic ~ata major [causa contristandi] Gir. RG II 21; s1389 non isto modo ad ~andum visitacionem processum est Wals. HA II 191; 1441 justa ‥ petiturus est que damna nostra ~ent et nobis pergrata existant (Lit. Regis) Bekynton I 137; furores insurgentium malignantiumque conatus secundum jura regni viriliter ~avit Croyl. Cont. B 535.  c clericus quidam ‥ prevenerat ‥ hunc [electum Dubline] suis verbis nitebatur consecrationem illius ~are Eadmer HN 348; omnia ejus [apostolice sedis pervasoris] facta ~ata W. Malm. GP I 23; factio istorum ‥ non implet sed ~at legem J. Sal. Pol. 592A; 1189 neque in posterum privilegia vestra vel cartas concedatis ~ari Ep. Cant. 292; 12‥ omnes illas consuetudines ‥ per hanc cartam ~avi Reg. Malm. II 20; s1201 rege Anglorum [Johanne] uxorato, ~ata videbatur illa sponsio quam ‥ fecerat Lodovico Trevet Ann. 168; Ockham Pol. I 284 (v. caerimonialis 2a); peticionem dux Lancastrie ~avit, dicens non esse equum Chr. Westm. 152; ~ato prioris composicionis obligatorio Meaux II 224; 1451 (v. annullare 3a); 1530 sciatis nos ‥ potestatem ‥ revocasse, ~asse, ac pro nichilo habuisse Deeds Balliol 129.  d in qua videlicet patria [caelesti] sicut prophetia ~abitur ‥ sic et unda baptismi siccabitur Bede Gen. (viii 11) 102; prophetia et scientia sunt imperfecta, ergo ~abuntur Lanfr. Comment. Paul. (1 Cor. xiii 8) 199; quando prohetie ~abuntur facie ad faciem Ockham Dial. 749. 8 to refute, counter. b (math.) to cancel. c to clear (debt). 800 quibus illius vesaniae litterulis ‥ respondere curavi, ~ans veracissimis sanctorum patrum sensibus omnes illius adsertiones Alcuin Ep. 200; ut vestras assertiones ~arem W. Malm. GR II 202 p. 253; cum opinionem ejus aut fidem adversa probatio nequaquam ~aret J. Sal. Pol. 575B; nunc volo quasdam falsitates ~are juxta dicta Bacon Gram. Gk. 56; demonstrationes geometrice ‥ ~ant penitus hanc responsionem Id. Tert. 128; istam objeccionem ‥ alii ~are conantur Ockham Dial. 463; ut penitus ~etur [sc. ista opinio] videndum est primo [etc.] Paul. Angl. ASP 1549.  b si radicum medietas cum seipsa multiplicetur, hujus multiplicationis summa, multiplicationem quarte partis cum seipsa ac deinde cum quatuor multiplicate, sufficienter ~et, adequabit, vel delebit Rob. Angl. (I) Alg. 80.  c s1255 ut ‥ ea [maneria] ‥ donee debita ~arentur, retineret M. Par. Abbr. 346. 9 (log.) to exhaust. prima contrarietas est illa que ~at totum genus et adequatur illi Bacon VIII 35; fieri in facto esse ~at fieri in potencia ut per se terminus Duns Metaph. V 11 p. 284; terminus ~ans potenciam Ib.; ordo essencialis per sex ordines dividentes ~atur Id. Prim. Princ. 630; harum divisionum ostensio duo adhuc ostendi requirit, sc. quod membra cujuslibet inter se repugnent et quod ~ent racionem divisi Ib. 631.