About

Menu

expandere

expandere [CL] 1 to spread out (limbs of body, partly fig.). b (refl. & pass.) to stretch oneself out. c to lay open (fig.). [corvus] ~sis alis et inclinato capite sedens V. Cuthb. III 5; ~sis cruribus Ib. I 3 (v. erigere 1b); ~sis manibus Deo gratias agere non cessabat Cuthb. Ob. Baedae clxiv; ~dit Athelwoldus alas suas et ‥ expulsit clericos Ælf. Æthelwold 16 (= Wulf. Æthelwold 20); manibus in modum crucis ~sis Byrht. V. Osw. 455; ~sis brachiis archiepiscopum divina sacrificia agentem apprehendit Osb. Mir. Dunst. 145; laudatas ~dit alas avis junonia Quaest. Salern. N 28.  b Domine, ‥ ~de te super mortuum istum [cf. III Reg. xvii 21] Anselm (Or. 10) III 38; virgo rubet, redolet, expanditur, et duplicatur Garl. Epith. IV 309; [rex] pre dolore subito sui impos effectus, corruit ~sus Baker f. 106.  c plus miseriam suam coram misericorde pastore ~dendo quam obsecrando exorat Anselm (Or. 9) III 31; ~dam aerumnas meas ante ipsum Ib. (Ib. 14) III 55; pietatis viscera ‥ ~dentes ‥ xx s‥. michi dignemini destinare FormOx 422. 2 (of geog. feature) to extend; b (phil.). c (p. ppl.) extensive. [Hibernia] a Dublinia usque ad Patricii colles, Connactiumque mare, in latum ~ditur Gir. TH I 2; [flumen] duo ‥ brachia ad oppositas mundi partes ~dit Ib. 7.  b quedam forma substantialis indeterminate materiam ~dens et non terminans Kilwardby OS 183.  c omnis forma ~sa in subjecto habet continuationem ab eodem; set motus est actus vel forma ~sus in subjecto mobili Bacon VIII 145; [in India] ficus est tam ~sa ut ‥ hominum turme possint discumbere Higd. I 11; botrix arbor est fructuosa tota ~sa super terram Alph. 23; in ~sa diocesi [sc. Lincolniensi] Reg. Whet. II 471. 3 to unfold (cloth or net, partly fig.), unfurl (banner). b to unroll (rotulet), open (book). c (her.) to display. d (astr., annus expansus) tabulated display of changes of planetary position within a year. 796 retia apostolicae praedicationis ‥ ~dere jussit Alcuin Ep. 113; Lanfr. Const. 182 (v. cilicium c); puer sanctus ‥, veste in gremio collecta et expassa [v. l. expansa], carbones vivos suscepit J. Furness Kentig. 25 p. 206; reges expandunt vexilla Garl. Tri. Eccl. 36; ‘diffusis velis’, id est ~sis Trevet Troades 80; acriter se preparant, vexillum regis contra statuta Anglie ibidem ~dendo Favent 11.  b volumen mortuorum super altare dissolutum palam ~ditur Ord. Vit. III 7 p. 101.  c aquilae situs triplex, procidens, volans, erectus vel ~sus ‥. ~sus qui pedibus innitens alas protendit quidpiam foturas ‥. hodie in armis imperii Spelman Asp. 127; clypeum vides ex cyano minioque palatim distinctum, tribus argenteis aquilis ~sis Ib. 129.  d in secunda columpna per eundem modum faciemus de annis ~sis Domini usque ad xxx Bacon VI 151; tabula annorum ~sorum Ib. 152; in ordine annorum ~sorum Ib. 153; entere into thy tables in the first lyne theras is writen anni collecti et ~si ‥ . consider wel that fro j to xx ben anni ~si and from xx to iijm ben anni collecti Chaucer Astrolabe II 44. 4 to spill, shed (blood; cf. OF espandre). 1290 per predictum servientem fuit sanguis in predictam libertatem ~sus State Tri. Ed. I 6. 5 to spread (dung). 1224 ~et fimum, sc. j acram pro ij operibus Ch. & Cust. Caen (Felsted) 91. 6 (p. ppl. as sb. f.) span, measure of length. latitudo [rotulorum] ‥ paulo plus una ~sa et semis Dial. Scac. I 5S.

Saved

Recent