falda
vigilabit circa faudam sicut mos est(
virgas et palas ad ~os et sepes circa curiam meam faciendas
de placito ~e levate
etc.(v.
haywardus ‥ debet cariare lecticam ovium ad faudam domini ‥ et debet bis in die visitare oves domini ad ~am, sicut [? l. scilicet ] mane et sero
venerunt noctanter ad ~am priorisse ‥ et tonserunt cl multones et lanam asportaverunt
oves sue jacebunt in ~o domini(
oves sue jacebunt in ~a domini per totum annum preter oves matrices tempore agnilis [(sic ]. ‥ et omnia alia averia sua jacebunt in ~a domini a pentecoste usque ad festum S. Martini preter vaccas
debent ‥ portare ~am domini super terram domini, et levare, et singuli eorum portabit [sic ] ij clatas cum palis
pro xxiiij clais factis de proprio meremio ad valdas boum et bidentum, iij s.
Adam ‥ fregit foldam Johannis ‥ et bidentes ipsius Johannis fugavit extra dictam foldam(
pro una nova ~a facienda ibidem [sc. in bosco ] pro averiis emencium pasturam domini ibidem xij d.
expedit juvenculas et vaccas instaurumque bestiarum in ~a bene straminata noctanter custodiri
concedo ‥ materiam ad ~as faciendas ob equas illaqueandas
in pastura equarum habebunt ~as ad equos illaqueandos
quod ‥ habeant ij ~as in foresta mea ‥ ad capiendum equos et pullos suos semel in anno et signandum
stalones et equi ‥ non ‥ possunt venire ad ~as suas nisi magna pena
ut faciant †fandas [l. faudas ] ad pullos suos capiendos
fieri faceret quandam ~am in qua jumenta nostra de eodem equicio possent sailliri
in iij ~is locatis in vico S. Egidii tempore nundinarum Dunelm’ pro equicio de Beaurepair ibidem vendendo v s.
xij homines sequentes ~am Edrici(
super omnes istos qui ~am comitis requirebant habebat comes socam et sacam
in eadem villa xij homines, vj quorum erant in soca ~e et alii vj erant liberi
huic manerio semper jacent vij liberi homines ad socam de ~a
super hos homines habet S. Eadmundus sac’ et soc’‥; ad ~am etiam omnes, excepto uno qui ~am habet per se(
abbas habuit TRE commendationem tantum et socam faulde
dedi ‥ manerium et dominium meum quod Westgrenton in Swaledale appellatur cum ‥ libertate faldie liberi tauri et liberi apri
cum libertate ~e(v.
cum libertate unius ~e, viz. cum cxx bidentibus pascendis et ~a sua plantanda pro voluntate sua
cum ‥ concesserit ‥ cursum unius ~e michi
cum Elmesham continente xvj acras que compostantur cum carecta et ~a domine
xx acres terre warett’ unde xij rebinantur et compostantur cum folda
xxiij acre erant sufficienter cum ~a fimate
portabit iij ~as cum falda debeat removeri de uno campo in alium
in reparatione carrucarum et in ferramentis et faldis [? l. felgis ] et in minutis rebus que pertinent ad carrucas
Stabulumvel caulam vulgariter, proprie vero
septum, claustrum, cumad aliorum animalium, tum ad hominis præsidium significat. Triplex autem in veteribus Tabulis hujus vocis notio deprehenditur. Nam primo pro
ovili, hoc est, pro sepimento ex caulis vel cratibus facto, quo pastores nocte includunt oves, tum ad stercorandum arva, tum ne in segetes spatientur. In Charta vernacula seu Gallica in Monastico Anglic. tom. 1. pag. 903.
Falda, Faude, et
Faldagium, Faudagedicitur. Ita apud Brittonum pag. 109. v. Vide Consuetud. Bononiensem art. 176.
Hecham:
Portabit Faldas domini.Walsinghamus in Ricardo II. pag. 255 :
Et ideo in primis ad diffiduciandum Abbatem, Faldas, quas fecerat in Fauconwod, et silvis aliis, esse frangendas ipsa nocte, etc.Mox. :
Ipsa nocte ante quietem universa... in Fractione Faldarum, excisione portarum, et domus subversione... perpetrarunt.Rursum :
Consultum est de Faldis in silvis, de silvarum portis, etc.Monasticum Anglic. pag. 165 :
Et de bosco meo, sive arborum succisione, sufficientem materiam ad faciendas domos et Faldas duarum vaccariarum. Faulde des Charbonniers,in Statuto pro foresta Compendiensi ann. 1563. art. 29. Quibus locis
Faldæ, sunt crates seu
cleiæ Faldarum, quibus silvæ, vaccariæ, et carbones clauduntur, et continentur.
Faulde, vel
Faudeappellant Carbonariam fornacem cratibus vulgo circumseptam, quam Gallice dicimus
Charbonniere.
Præterea concessi eisdem, quod habeant equos et porcos suos intra forestam meam, et habeant duas Faldas in foresta mea,... ad capiendam equos et pullos suos semel in anno, et signandum.Fleta lib. 2. cap. 76. § 11 :
Expedit juvencula et vaccas... in Falda bene straminata noctanter custodiri.Adde cap. 86.
Faidas ad palancatum erectas posuerunt,... summo mane obsessores aggressionem fecerunt, et projectis lignis, etc.Hinc
Faudeet
Fauldée de charbon, Fornax carbonaria, quia cratibus instruitur. Lit. remiss. ann. 1457. in reg. 189. Chartoph. reg. ch. 229 :
Le suppliant venoit du bois couvrir et mettre à point une Fauldée de charbon qu'il y avoit fait.Aliæ ann. 1459. ibid. ch. 351 :
Une Faude de charbon.Unde
Fauder, Carbonem coquere, in Chartul. Corb. sign.
Ezéchielad ann. 1419. fol. 74. r° :
Porront braser, Fauder et cauffourer, sans empirier lesdiz bos, et ne porront riens copper du gros mairieng.
Faldam, quæ libertas
Faldsocadicitur : soc enim Saxonibus
libertas. Nulli quippe olim licuit vel in terris propriis
Faldamerigere, aut gregem alere, nisi domino feodali, seu manerii, hoc ex jure publico gaudenti. Est igitur libertas
Faldæ, seu
Faldagium, prærogativa dominicalis, tenenti plebeio non competens. Atque hac notione passim usurpari videas in veteribus Chartis. Monasticum Anglic. tom. 1. pag. 340 :
In Snethesam unam carrucatam terræ cum Falda propria.Tom. 2. pag. 209 :
Et quod oves Canonicorum eant in pastura cum propriis ovibus ejus ubique, et quod sint levantes et cubantes in propria Falda Canonicorum prædictorum.Ibid. pag. 625 :
Quadraginta agras terræ ... cum libertate habendi Faldam suam.Tom. 1. pag. 302 :
Haberet et Faldas, ubi omnes homines villæ præter Seneschaldum, qui propriam Faldam habet, tenentur ponere oves suas.Adde tom. 2. pag. 275.
Duo sunt Bercarii qui habent unam virgatam terræ, et debent custodire videntes... et postSimilia leguntur ibid. fol. 60.xii. dies Natalis habebunt Faldam super terram suam, et erunt quieti a bideripes, etc.
Faldam levare i.e. erigere in Abbr. Placit. pag. 52. ann. 7. Joh. reg. Norf. rot. 13.
40. acras terræ cum dimidia Faldsoca.Occurrit etiam in Monastico Angl. tom. 1. pag. 478 :
Et Faldsocam per omnes campos.Ubi perperam editum
Faldsognam. Idem Monasticum Anglic. tom. 2. pag. 275 :
Cum tota alia terra, et cum libertate Faldæ, et pasturæ, et suarii, etc.
faldamdominicam immittere ad stercorandos illius agros. Vetus Charta apud Spelmannum :
Concessimus totam terram... cum falda, et secta Faldæ de hominibus nostris, et omni libertate, quæ ad faldam pertinet.Hodie, inquit Spelmannus, oves Domini et Tenentium uno pascuntur grege, sub pastore a Domino dato, in cujus stipem Tenentes ideo contribuunt et pastor ille Tenentium oves æque ac Domini curans, una omnes in
faldaDomini reponit, quod et in Galliæ locis plerisque usurpatur.
secta faldæliberaretur ; ne scilicet oves ejus ovile vel caulam Domini, fundi dominicalis stercorandi gratia, sequerentur.
Quod nulla domina sive mulier audeat portare sive induere vestes, cujus fimbriæ sive Faldæ sint ultra palmos quatuor, et quod nullus sutor audeat facere vestes habentes majores Faldas seu fimbrias.Charta ann. 1306. apud Murator. tom. 4. Antiq. Ital. med. ævi col. 743 :
Nicolaus filius quondam domini Montecli spoliatus et derobatus in civitate Cremonæ... de decem et octo Faldis feltri.