haia

1 haia, ~us, ~um [OF haie < Frk., cf. AS hege; cf. hecca, hesa] 1 hedge; b (dist. as viva or mortua); c (dist. as alta or bassa). 1086 concordatum fuit de silva de H. ut per medium partiretur ‥ et ‥ hagia facta fuit per medium Regesta p. 127; 1157 in mutis et ~is faciendis xliij s. Pipe 115; 1203 (v. 2 claudere 5c); c1230 debet claudere xxxij pedes levis haye circa blada vel xvj pedes sufficientis haye Doc. Bec 67; c1230 (v. ederare); 1256 placeam ‥ includere ‥ fossato et haga secundum assisam foreste MonA VI 417; mesuagium ‥ quod vallatur fossato vel heya Bracton 76; s1280 abbas concessit ‥ quod ‥ haya quam ‥ persona de S. plantavit stet eodem modo quo eam plantavit; et ‥ Willelmus ‥ concedit quod ipsi ‥ nichil occupabunt extra hayam predictam nec terram ‥ exaltabunt, sed si ~am illam velint reparare, tunc salices quas A. plantavit sint pali illius haye, et si palos alios ibidem apponere voluerint, linealiter ponantur secundum quod predicte salices sunt plantate Chr. Peterb. 35; c1280 debet ‥ facere xvj perticas de hagio circa parcum Crawley 232; c1283, 1307 (v. 2 claudere 5d); quod in latitudine cc pedum ex utraque parte viarum hujusmodi non sint haye, fossati, subboscus aut dumeta Fleta 35 (cf. StRealm I 97: 1285 bois ou haies); c1300 ad hayam (v. gardinum 1a); 1305 super ‥ hayam (v. cubare 3d); c1330 nec hayas nec clausuras vicinorum diripiendo transiliant (Const. Abbatis) G. S. Alb. II 204; s1208 ostia ecclesiarum ‥ clausa sunt muris lapideis et per ~as spinetas extra muros Eul. Hist. III 95; 1364 in una quarentina haye facienda circa parcum Banstead 343; ~as ipsius A. ‥ nuper crescentes ‥ fregit et ~as illas ‥ asportavit Reg. Brev. Orig. 105; 1504 pro factura iiij quarentenarum ‥ nove ~e circa copicium domini Crawley 496.  b 1240 gardinum ‥ viva haya et palo claudi faciatis Liberate 14 m. 16; 1257 includit terram ‥ fossato et viva haya JustIt 1178 r. 9; 1270 habent respectum de propresturis in plenis campis factis ‥ cum fossatis et vivis hayis et portis clausis cum seris CourtR Hales 15; 1280 j acra jacet ‥ juxta ~am vivam ChartR 68 m. 5; c1410 j hominis emendantis ‥ parcellam mortue ~e gardini ‥ una cum subbosco ad idem empto Comp. Swith. 434; 1454 unum mesuagium ‥ cum vivis ~is, fossis et fossat’ AncD C 3889.  c 1229 non est ad nocumentum foreste nostre de S. si boscus de E. ‥ claudatur bassa haya et parvo fossato ita quod bestie nostre possint libere ‥ intrare et exire Cl 183; 1242 r. c. de viij d. de firma pro quietancia iiij acrarum et pro eisdem bassa haya claudenda Pipe 3; 1279 residuum ‥ debet bene claudere de competenti haya et alia haya ubi magna pars ejusdem clausa est de bassa haya ad nocumentum ‥ foreste non modicum PQW 752a; 1283 faciunt assarta ‥ in terris suis et claudunt alta haya et etiam bassa ad voluntatem suam Reg. Wint. 410; 1303 fugit ‥ ad unam altam hayam spineam et voluit ‥ hayam transcendisse Gaol Del. 62/1 m. 3; 1308 (v. defendere 3e). 2 enclosure in forest, ‘hay’; b (w. ref. to Hereford Hayes; cf. C. R. Young Royal Forests Med. Eng. 10,15); c (w. ref. to fine for breach of forest law or sim.). habebant j ~am in qua capiebantur ferae (Worcs) DB I 176va; ibi ~a habens dim. leuuam longitudine et tantumdem latitudine (Warks) DB I 240ra; ibi silva sexcent’ porc’ incrassand’, et ibi iij ~ae firmae (Salop) DB I 254va; DB I 260rb (v. capreolus 1); 1115 ubicumque porci sui fuerint in pasnagio erunt dominici porci abbatis sine pasnagio, preter ~am de Standstede Chr. Abingd. II 62 (= Regesta 1089); a1154 hayam [in foresta de Dene] que Wythehaya nominatur Reg. Heref. 49; a1161 ut habeant de ‥ ~is ligna ad ‥ domos suas Act. Hen. II I 329; 1180 haiham de la Lutemiere Ib. II 127; 1190 habeat ‥ ~am suam de Gerdeleia et broscam suam de Bartona (Chanc. Misc. 12/5) Cal. Scot. I 31; 1204 porcos ‥ ad ponend’ in hais Cl 10a; 1215 pro haya nostra de Beskwod’ male custodita Pat 133a; 1219 rex ‥ afforestavit totum Hunt’ ‥ exceptis ~is suis de Waberg’, Hertheye et Sarpele TR Forest Proc. 38 m. 1; c1228 dicit ‥ quod semper vocabatur totus boscus haya de Gatesheved tempore Hugonis episcopi et postea, nec umquam audivit aliquam partem ‥ illius vocari boscum de Hewrthe Feod. Durh. 233; 1235 pacem ‥ de c s. pro herbagio de quadam haya KR Mem 14 m. 4d.; 1278 ad hayam ‥ regis que vocatur Hauekeshurste Reg. Heref. 170; 1362 (v. escapium 1a).  b 1141 ~as Hereford’ et forestam de Trivela VCH Heref I 295; 1167 Hugo forestarius r. c. de lx s. de ~is de Hereford Pipe 69; 1175 me ‥ dedisse ‥ monachis ‥ qui manent apud Calue in trenchato Hereford’ j carrucatam terre in meo essarto de ~a Hereford’ Cart. Worc. 249 (cf. ib. 250: 1186 in Calwa in ~o Hereford’); 1241 capere maeremium in haya Hereford’ Cl 323; 1262 mandatum est custodi ~e de Hereford’ quod in ~a predicta per visum viridariorum ejusdem ~e faciat habere episcopo Herefordensi ‥ l quercus Cl 191; 1271 quod in ~a predicta [Heref’] faciat habere uxori Roberti ‥ ij capriolos Cl 383.  c huic manerio pertinet quartus denarius de heia de Riseburc inter regem et comitem (Suff) DB II 282; 1130 r. c. de xl m. argenti de hominibus comitatus [Hunts] pro ~is de Brantona Pipe 48; 1189 debet xiiij m. pro viridi quod cepit in ~a de Scallebi contra assisam Pipe 79; 1259 placita perquisita curie de C. cum placitis haye valent per annum xx s. Cl 488. 3 (in place-name or surname). 1124 istis ‥ presentibus: ‥ Roberto dapifero de ~a Regesta I p. 352; c1166 x li. per plegium Ricardi de ~a (KR Misc.) EHR XXVIII 222; 1230 milites Willelmi de Haya debent iiij m. Pipe 161; 1236 debent convenire secunda die dominica quadragesime inter Hayam Talliatum et Bohelt Cl 337; 1242 Thomas de ~a r. c. de v m. Pipe 59. 4 fish-trap, weir: a (on seashore); b (in river). Cf. hesa 4. a medietas unius heie maris et quarta pars alterius medietatis. tunc reddebat xxm allecium; modo xxvm (Suff) DB II 371b; 1275 invenit ‥ piscem qui dicitur mereswin juxta hayas suas pisciales super sabulum maris Hund. I 293b (Lincs) .  b 1315 firmacionem ~e sue piscarie ‥ ubicunque commodius firmari poterit in terra ‥ prioris Couch. Furness II 1. 217; 1362 hayas et cordas ad piscem ‥ capiendum Pat 265 m. 4; 1460 quod ‥ firmare ‥ poterint hayam suam piscarie ‥ vocatam fisshgarth que ‥ est ‥ facta et constructa extransverso ‥ aque de Lone a villa de S. usque solum ‥ abbatisse Couch. Furness II 1. 220 (cf. ib. 223: hayam ‥ instringere et taliter facere quod sufficiens aqua ad molendinum ‥ pervenire possit). 5 trap for catching game. 1390 ~as (v. harepipa); 1473 (v. furettarius a); 1495 ~os (v. harepipa). 6 f. l. a1324 dedit ‥ libertatem fodiendi ‥ et fossata et †hayas [l. bayas] faciendi ad evacuandum superfluitatem undarum superveniencium molendino Cart. Chester 377 (cf. ib.: fossati vel fossatorum, baye vel bayarum).

2 haia [OF haie] , main beam of plough. 1277 in una haya, jugo, et j handle emptis viij d. Ac. Man. Cant. (Milton, Essex) ; 1286 in ligacione j heye et j handle ij d. Ib. (Lawling, Essex) .