hebdomas

hebdŏmas, ădis, f., = ἑβδομάς,

• the number seven, seven days: libri, qui inscribuntur Hebdomades, Gell. 3, 10, 1: septima fere hebdomade, id est, nono et quadragesimo die, Varr. ib. § 7: hebdomadibus lunae, on every seventh day of the moon, Gell. 15, 2, 3.—Of the critical seventh day in diseases: symphoniam Lysonis vellem vitasses, ne in quartam hebdomada incideres, Cic. Fam. 16, 9, 3 (cf. collat. form hebdomada, s. v.).

hebdomas, adis, Akk. ada, f. (ἑβδομάς), der siebente, kritische Tag bei Krankheiten und dgl. (nicht unsere »Woche«, welche Zeitabteilung die Alten gar nicht kannten), Censor. 14. § 6 u. 7: quarta, der vierte siebente Tag der Entwickelung des Menschen im Mutterleibe, Varro fr. bei Gell. 3, 10, 7; u. der vierte siebente Tag bei Krankheiten, Cic. ep. 16, 9, 3: septima, der siebenmal siebente Tag (als die Anfangsperiode der Entwicklung des Menschen im Mutterleib), Varro fr. bei Gell. 3, 10, 7: hebdomades lunae, jedesmal der siebente Tag des Monats (dem die Alten eine besondere Wirkung zuschrieben), Gell. 15, 2, 3: mysterium hebdomadis et ogdoadis, Hieron. epist. 53, 2. – ➳ Nbf. hebdomada, s. bes.

hebdomas [CL < ἑβδομάς], hebdomada [LL] 1 group of seven. famosa jubeleorum festivitas septenis annorum ebdomadibus decursis celebrata Aldh. Met. 2 p. 67; decies ‥ septenis annorum ebdomadibus quo supputationis laterculo ccccxcm anni calculantur Id. VirgP 21; tertia species ~adis in ‥ vij viz. septimanis dierum et monade ‥ impleta. ‥ quarta septimi mensis erat ~ada . ‥ quinta ~ada septimi anni Bede TR 8; tercia ‥ ebdomas est que constat ex septem septimanis dierum Gros. Cess. Leg. II 7 p. 103. 2 week, period of seven days; b (fig.); c (w. ref. to recurring event or obligation). anniversaria temporum vicissitudo ‥ nonne binis et quinquies denis ebdomadarum voluminibus ‥ rotatur? Aldh. Met. 3; unius ‥ ebdomadis indutias a parentibus poposcit Id. VirgP. 36; 798 a quinquagesima ‥ usque in pascha septem ebdomadae sunt, quae faciunt dies quinquaginta Ep. Alcuin. 144; Earnulf ‥ sexta antequam defunctus esset ~ada illum [Carolum] regno expulerat Asser Alf. 85; ebdomada vel septimana, wucu Ælf. Sup. 176; dies sunt vij omni epdomada, dominicus ‥ dies primus, tunc secunda feria, tertia feria, quarts feria, v feria, vj feria, vij feria vel sabbatum Ælf. Bata 4. 24; Osb. V. Dunst. 35 (v. bidualis); omnibus liberis hominibus dies isti condonati sunt ‥ xij dies in ‥ Natali Domini ‥ et in Augusto plena ebdomada [AS: fullan wican] ante festum B. Marie (Quad.) GAS 79; hebdomades, menses, etates Neckam DS IV 328; nec [sciebant] etiam de anno, vel mense vel ~ada quicquam Gir. TH III 26; providens ‥ quod firma ebdomade, que predecessori suo non sufficiebat ad expensam v dierum, ei suffecit octo diebus vel novem Brakelond f. 132; s1242 vacante episcopatu ‥ annis iiij exceptis tribus mensibus ij ebdomatibus et v diebus Ann. Durh. 9; pro putura xxiij pauperum de custuma quolibet die in ebdomoda predicts AcWardr p. 16; 1454 pro expensis Johannis de C. ‥ permanentis ibidem per undecim ebdomitas ExchScot 622; hec septimana, hec ebdomeda, a weke WW; 1486 a decimo septimo Augusti usque ad vicesimum Septembri que sunt quinque ebdomide ExchScot 435.  b longam dissolute etatis ebdomadam uno saltem sabbato curans venustare, studia virtutum in frugem felicitatis excoluit Brakelond f. 141.  c iij dies in ebdomada peniteat Theod. Pen. I 2. 1; †844 (v. 1 dies 5e); cantat pro rege ij missas una quaque ebdomada DB I 179; c1130 husting sedeat semel in ~a, viz. die Lune (Ch. Hen.I) GAS 525; Neckam NR I 10 (v. 1 dies 5a); 1200 quod habeant ‥ singulis ebdomodis unum mercatum in die Mercurii RChart 40a; nec ‥ admittebant oblatas pitancias nisi per tres dies in ~ada Eccleston Adv. Min. 10; c1270 cum ‥ teneretur sectam facere de tribus ebdomadibus in tres ebdomadas per totum annum Cart. Glouc. II 229; 1293 debet operare per iij dies in ebdomoda a festo S. Michaelis usque ad festum S. Petri ‥ ad Vincula exceptis iiij ebdomodis Fees 1314; prior inveniet caseum ‥ qualibet ebdomeda Cust. Swith. 15; 1427 volo quod ‥ uxor mea ‥ componat cum Roberto S. ‥ pro j busello frumenti in ebdomada per diversos annos Reg. Cant. II 366; 1549 (v. 1 dies 8e). 3 (eccl.): a (w. magna, paschalis or sim., paenosa or sancta) Holy Week. b (~as Pentecostes) Whit week. c (~as Quadragesimae) week in Lent. d (~as Natalis or Nativitatis) Christmas week. a 798 feria quarts paschalis ebdomade Alcuin Ep. 143 p. 226; s1138 post paschalis ebdomade sollemnitatem J. Hex. HR Cont. 291; conventus flectet genua, non tamen ‥ in ebdomada penosa Ord. Gilb. f. 58v; c1215 in epdomada Pasche AncD A 3437; s1241 die Jovis in epdomada Parasceves Leg. Ant. Lond. 9; feria ‥ ebdomade sancte tercia ‥ in Christo ‥ obdormivit Chr. Witham 505; 1259 die Sabbati in abdomada Pasche Cl 471; in ebdomada penosa nuncquam cantatur de festo Ord. Ebor. II 269; extra ebdomidam Pasche Conc. Scot. II 76; 1474 in die veneris magne ebdomade Rec. Leic. II 386; 1586 in ~ade sancta Scot. Grey Friars II 177; 1593 ante horam septimam diei Lunae proxime sequentis hebdomedam Paschatis StatOx 448.  b in ~ada Pentecostes, in ~ade Sabbato H. Bos. Thom. III 4; 1221 eam vi rapuit quadam die Lune in ebdomada Pentecostes PlCrGlouc 19; c1260 in ebdomada Pentecostes (v. 1 dies 8b); 1354 in ebdomoda Pentecostes Doc. Coll. Wint. (Cranfield, Beds).  c prima ebdomada Quadragesime, feria quarta Chr. Holyrood 19; 1220 die Lune in prima ebdomada Quadragesime CurR IX 336; 1298 ij diebus qualibet ~ada in Quadragesima Melrose II 23 app.; 1471 in ebdomida prima Quadragesime ExchScot 2.  d 1307 in epdomada Natalis Domini Doc. W. Abb. Westm. 203; in sancta ebdomada Nativitatis Dominice, in crastino S. Thome martiris Compilatio 171. 4 (eccl.) weekly course or rota of duty. c1150 vidi ‥ eum ebdomadam facientem ‥ et omnia canonici officia exequentem Ch. Sal. 17; c1440 quilibet canonicus ‥ prebendatus per ebdomadam suam ecclesie deserviat Stat. Linc. II 322. 5 (in title of book by Boethius). s1138 Gilbertus Poretanus ‥ libros Boetii ‥ de ~adibus commentavit Trevet Ann. 9.

hebdŏmăs, ădis, acc. ăda, f. (ἑβδομάς), semaine : Gell. 3, 10, 1 || le septième jour, retour du septième jour [époque critique pour les malades], septénaire : Cic. Fam. 16, 9, 3 ; Gell. 3, 10, 7.

hebdomas , adis. f.
七日。發病之日。

Suggest a Translation
See an image

hebdomas adis, f

• , ἑβδομάς, seven, the seventh day: quarta (critical in fever).