hiemalis
hiemalis, of winter, wintry
hĭĕmālis, e, adj. [hiems], of or belonging to winter, wintry, winter-.
- I Adj. (class.): arbores ut hiemali tempore tempestive caedi putentur, Cic. Div. 2, 14, 33: dies, Col. 11, 1, 21: circulus, i.e. the tropic of Capricorn, Hyg. Astr. 3, 26: hiemalem vim perferre, Cic. Tusc. 5, 27, 77: circum murum planities limosa hiemalibus aquis paludem fecerat, by the rains of winter, Sall. J. 37, 4: nimbi, Ov. M. 9, 105 (for which: hibernae aquae Albulae, id. F. 2, 390): faba, winter bean, Plin. 18, 23, 52, § 191: loca, winter apartments, Pall. 1, 9: totis hoc Alpibus notum et hiemalibus provinciis, cold, Plin. 18, 7, 12, § 69: navigatio longa et hiemalis, stormy, Cic. Fam. 6, 20, 1: Luna, bringing cold, Plin. 18, 35, 79, § 349.—
- II Subst.: hĭĕmālia, ium, n., for the usual hiberna, winter-quarters (post-class. and very rare): hiemalia atque aestiva disponere, Val. ap. Vop. Aur. 11.
hiemālis, e (hiems), I) winterlich, des Winters, Winter-, tempus, Winterszeit, Cic.: dies, Wintertag, Col.: nimbus, Ov.: aquae, Sall.: pluviae, Greg. Tur.: vis, Winterkälte, Cic.: provinciae, kalte, Plin.: loca, wo man sich im Winter aufhält, Pallad.: so aedificium, Acro: faba, die im Winter gesät wird, Plin.: anuli aestivi et hiemales, im Winter u. im Sommer getragene, Schol. Iuven. 1, 28. – n. plur. subst., hiemālia = hiberna, das Winterquartier (Ggstz. aestiva), Valer. b. Vopisc. Aurel. 11, 6. – II) übtr., stürmisch, dem Sturme ausgesetzt, navigatio, Cic. – ➳ hiemnālis geschr., Not. Tir. 69, 27.
quasi post ~em ac prolixam noctem
~i et nivali tempore
fugit Aquilo pigritiae ~alis et venit Auster aestivae fructificationis
nox hiemalis enim tribus est par longa diebus
cum fragilis sit glacies Aprilis et fragilis appareat, et glacies hyemalis fortis videatur
a solstitio hyemali
cum focalibus et candelis tempore yemali necessariis
jemalis
sancti ~i quod instat mundi tempore in terre penetralibus dormientes ‥ ad ‥ archangeli vocem emergent
non sis hyemalis amicis, / causidici more mutans quadrata rotundis [cf. ]Hor. Epist. I 1. 100
esto vernalis ‥, non hyemalis
illius ignoro ‥ ~em mansionem
molinum ~e
de pastura iemali ad bidentes ‥ vendita xl s; de eadem pastura in estate ‥ vendita ix li. xiiij s.
culturam yemalem(v. 1
pastura ~i
seminavit tam vesturam yhemalem quam vernalem
r. c. de lxj quar. ij buss. ordei heimalis; in semine cvij acrarum xxxvj quar.
etc.(v.
J. H. ‥ arabit tam ad semen hyemale quam ad quadragesimale j acram et dim. radam
si ‥ blada yemalia ‥ seminaverint
tempore seminis iemalis
de vj s. iij d. receptis de caseis yemalibus venditis; et de xv s. de v petris casei estivalis venditis
de lacte yemali nichil quia in caseo
in precariis hyemalibus de xiij carucariis xiij d.
summa operum yemalium
de dono yemali(v.
allutarius percipiet de coquinario, ad opus famulorum suorum, ‥ quando sc. botas parat yemales, xxx d., totidemque ‥ dum botas preparat estivales
A. cissori ‥ ad dandas palifridariis regis custodientibus equos suos ‥ tunicas ~es ad novum donum suum per preceptum regis
pro calciamento suo ~i
Johanni ‥ portanti vesturam ~em pro ij armigeris domini prioris
togam cum capucio ‥ de corrodio yemali ‥ regis et ‥ togam ‥ de corrodio estivali ‥ regis
ad transigendam inibi ratam hyemalem
omelyarium yemale(v.
hĭĕmālis, (15) e (hiems), dʼhiver : Cic. Div. 2, 33 ; Tusc. 5, 77 ; Sall. J. 37, 4 ; hiemalis navigatio Cic. Fam. 6, 20, 1, navigation pendant lʼhiver ; hiemalia pl. n. = hiberna Vop. Aur. 11 || de mauvais temps : Col. Rust. 11, 1, 21 ; Plin. 18, 349.
- 1. winters, winter- [tempus; vis winterkou]; ➤ amnis nimbis hiemalibus auctus;
- 2. stormachtig [navigatio].
hiemālis e, adj.
- hiems, of winter, wintry: hiemali tempore: vis: nimbi, O.