labi

labi [CL], ~ere 1 to move smoothly, slip, slide (also fig.). serpens ‥ lubrico laterum sinuamine ~ens Lib. Monstr. III 8 (v. globosus 1a); Gros. 141 (v. fluxibilis 1b); lingua ‥ ~itur [ME: slideð] a paucis verbis in multa AncrR 19. 2 to move from higher to lower place, to descend. nuntius e caelo pinnatus labitur alto Aldh. VirgV 2368; vox ‥ de sursum lapsa est, dicens Canon. G. Sempr. 104v; in quibus fructibus humor aquosus et liquidas abundat, ~itur ad inferiora unde fructus fit longus, ut cucurbita Quaest. Salern. Ba 24; contingit intestina inferius ~i Bart. Angl. VII 55 (v. 1 hirnea c). 3 (of heavenly body) to sink (toward horizon), set. labente sub equore sole L. Durh. Dial. III 77; sed quia jejunos labentia sidera ludunt, / surgite: vos olim mensa parata manet Ib. III 541. 4 (of liquid) to flow (down). rivulus juxta saltum venationis feracem ~itur W. Malm. GP II p. 203; de rivo qui ~itur juxta aquilonarem partem prati Feod. Durh. 101. 5 (of time) to slip by, pass. c790 (11c) saeculi namque laventis tempora umbrae fugientes CS 283; paucis ~entibus annorum curriculis Wulf. Æthelwold 7; non multo post lapso tempore W. Malm. HN 461; s1400 in festo Sancte Petronille jam ultimo lapso Ad. Usk 57; Fortescue NLN II 35 (v. hiems a). 6 a to slip, fall. b to stagger, totter. c to collapse. a dum ‥ equus ‥ quoddam ‥ concavum ‥ transiliret, lapsus decidi Bede HE V 6 p. 290; animam pastoris ab arbore lapsi Alcuin SS Ebor 724; labens in fluctu transvexit honus sine luctu V. Anselmi Epit. 87; manus cujusdam quam non videret nisu, pendula pergentis terga, me retro ~eretur sustentante W. Malm. GP I 19 p. 31; atrum silicem semper lapsurum et cadenti similem Alb. Lond. DG 6. 6 (cf. ib. 6. 5: jam casurus imminet lapis).  b me gravat ille lăbor, pro cujus pondere lābor Serlo Wilt. 2. 56.  c Parisius lapsa est fratrum domus alta minorum Garl. Tri. Eccl. 99; Johannes T., abbas [ob. 1434], ‥ renovavit lapsa, construxit et perquisivit nova edificia Chr. Rams. app. 345. 7 (of thing) to loosen grip or hold, slip. b (of intention or purpose) to yield, give way. anchorae lapserunt Sæwulf 838 (v. funis 2a).  b s1414 tractatum est de nuptiis hujus inclitissimi regis, qui ~ente animo in illas consensit Capgr. Hen. 114. 8 (of person) to slip away, escape. ferunt de his qui ad orandum venerant ‥ solum l fuga esse lapsos Bede HE II 2 p. 84; fuga lapsi sunt de insula, et in proximam Jutorum provinciam translati Ib. IV 16 p. 237; inter plurimos gentis Anglorum vel interemtos gladio ‥ vel de terra Pictorum fuga lapsos Ib. IV 26 p. 267. 9 (of living creature) to slip (from life), pass away; b (of material thing or abstr.) to slip by, pass away, fade, disappear. c (pr. ppl. as adj.) transient, fleeting. d (pr. ppl. as sb. n.) transient thing. Ledrede Carm. 18. 12 (v. fragilis 3b).  b †841 (11c) et ideo sunt omnes nostrae series litterarum apicibus confirmandas ne posteris ex memoria ~ere possit CS 434; proposui que in antiquis ‥ auctoribus me legisse pro certo habui et, ne vestra memoria ~erentur, etiam litteris digessi Abbo QG 2 (5); Lanfrancus ‥ gesta scripto excepit, ne si preterirent et ~erentur recentia, rerum necessariarium posteri frauderentur notitia W. Malm. GP I 42 p. 65; meretricum amor citissime ~itur Alb. Lond. DG 11. 9 p. 234; cyrographo ‥ confirmatum [est], quo firmius pactio staret et tardius a memoria ~eretur P. Cornw. Rev. I 205 p. 198; c1212 tunc quidem ad minus tempore fuit lapsa fides Gir. Ep. 5 p. 194.  c ~entis mundi prosperitas Aldh. PR 142 (recte 143); ut ‥ nulla ~entium rerum contrarietate terrente ‥ a fidei firmitate divellamur Bede Hom. I 16. 261; 836 vos qui hanc ~ens regnum post me obtineatis CS 416; post finem hujus vitae ~entis Alch. Or. 156; qui dum lābentem mundum retinere laborant, / cum lābente labant, cumque ruente ruunt Nig. SS 2051–2; mundi lābentis palee cur delectant? J. Howd. Cant. 327; ut dulce videretur mihi delectabilia mundi, que pauca ac cito ~ia sunt, fugere Rolle IA 178.  d in monasterio, ubi ejus animo ~entia cuncta subterfuisse ipse designat V. Greg. p. 75 (= Bede HE II 1 p. 74). 10 (of dye) to run, (of colour or coloured fabric) to fade. 1270 nullus capellum ‥ tingere faciat in nigro ‥ quod cum venerint in pluvia, ~untur, et amittunt colorem MGL II 101; lapsus a colore suo naturali Gad. 72. 2 (v. distemperantia b). 11 to sink (into inferior state), to weaken: a (w. ref. to physical state or order); b (w. ref. to moral state). a G. Hoyland Ascet. 267A (v. fulcimentum 3a); Map NC I 25 f. 19 (v. fulcimentum 2); istud potest dari sanis lapsis et egris mel[anchol]icis de mense in mensem, et etiam febricitantibus Gilb. II 98 r. 1; sunt quatuor prime et principales [qualitates] sc. caliditas, frigiditas, siccitas, humiditas, que dicunt prime, quia primo ~untur [Trevisa: sliden] ab elementis in elementata Bart. Angl. IV 1; 1339 ne [regnum] ‥ sub feminea fragili gubernacione ~atur (Lit. Regis) G. Ed. III Bridl. 141.  b 1342 mundus in deteriora ‥ ~itur (v. 1 dies 3a). 12 to fall into error, make a mistake. b (theol.) to fall from grace. c (p. ppl. lapsus as adj.) fallen. d (as sb. m.) one who has fallen, sinner. e one who has lapsed from the faith, heretic. J. Sal. Pol. 458C (v. genethliacus 1).  b nomine facinoris notandus est, qui aut in actum ~itur aut in malitiosa intentione deseritur Anselm (Ep. 132) III 275; ‘numquid et ad geneses ejusque superstitiones / lapsus es? ’ iste procul, sit procul iste furor L. Durh. Dial. IV 118; 1171 nec ‥ postquam semel lapsus est, captus insidiantium dolo, induci potuit ut aliquid eorum que ab ipso exigebantur promitterat J. Sal. Ep. 304 (305 p. 726); dedit vobis Dominus linguam eruditam, ut sciatis eum sustentare qui lapsurus est verbo P. Blois Ep. 151. 442B; magis videntur insinuare quod si non esset lapsus homo, non esset Deus homo Gros. Cess. Leg. III 1. 2; que conceptu sola non laberis J. Howd. Ph. 6; Walt. Wimb. Virgo 150 (v. 2 fulcrum 3).  c ~os angelos ‥ ordinavit Deus ad eternas et irremissibiles penas Gros. Hexaem. II 7. 2; a1332 sermo ejusdem [sc. Ambrosii] ad virginem ~am Libr. Cant. Dov. 22; a1332 tractatus S. Bacharii ad fratrem ~um Ib. 31; propter diversitatem inter statum innocentie et nature ~e Ockham Dial. 879; in statu ‥ nature ~e [opp.: in statu innocencie] fuit matrimonium institutum et in officium et in remedium Holcot Wisd. 156.  d ne ‥ / lapsus in ignivomae rueret tormenta Gehennae Wulf. Swith. II 148; ut ‥ [hostis antiquus] proniore casu in ima vitiorum ~os gravius allidat et confringat Gir. TH I 22; his temporibus surrexerunt Novatiani, qui negarent ~is penitentiam post peccatum R. Niger Chr. I 29; contritos corde mederi desiderat atque ~os erigi et perversos corrigi spiritu lenitatis R. Bury Phil. 6. 85; virgo celica / sola spes lapsorum Ledrede Carm. 11. 30.  e 1510 item Crisostomus de reparacione ~i Cant. Coll. Ox. I 46.