mathesis
măthēsis, is (with the second syll. short: involvit măthĕsi, Prud. adv. Symm. 2, 893 al.; Sid. Carm. 5, 131), f., = μάθησις (lit., knowledge, science; hence, in partic.).
- I The mathematics, mathesis (late Lat.): quadrifariae mathesis januae, Cassiod. Var. 1, 45; Fulg. Myth. 3, 10.—
- II Astrology: mathesin scire, Spart. Hadr. 16; id. Ael. Vel. 3 fin.; Firm. Math. 1 praef. init.; Prud. adv. Symm. 2, 479.
mathēsis, eos u. is, Akk in od. im, f. (μάθησις), eig. »Kenntnis, Wissenschaft«; dah. insbes.: I) Mathematik, Cassiod. var. 1, 45, 5. Fulg. myth. 3, 10. – II) Astrologie, Spart. u.a.: matheseos sciens, Iul. Val.: divinae matheseos disciplina, Firm. math. 1. praef. in.: mathesis praescriptum, Prud. c. Symm. 2, 479: mathesin profiteri, Schol. Iuven. 6, 572. – ➳ măthĕsis gemessen, Prud. c. Symm. 2, 479 u. 894. Sidon. carm. 5, 131.
non tua te mathesis, praesul Rodberte, tuetur, / non alios aliter dinumerans abacus
quoniam de quarta introducendis ~eos nos fari disciplinarum praesens tempus ammonuit
~im ‥ probabilem que penultima brevi enuntiatur, quam et ‥ ratio probat, et ‥ experientia approbat, quasi quoddam doctrine sue jaciunt fundamentum
ostentat mathĕsis quod sit fugienda mathēsis
~is ‥ quod est disciplina vel sciencia, a quo dicitur mathematica que est doctrinalis sciencia
per mathesim monitus, magica nimis arte peritus
ut nulla ei magia, nulla ~is obsistere posset
omnia ‥ ~is, dum penultimam extendis, figmenta ad magicam referuntur
fuit ‥ ex toto iniquitatis minister, et sibi obsequentibus artis ~eos magister
matesis media corepta et sine aspiracione est divinacio sive ars divinandi
măthēsis, is ou sĕos, acc. sin ou sim, f. (μάθησις), action dʼapprendre, connaissance : Cassiod. Var. 1, 45, 5 || astrologie : Firm. Math. 1 præf. ; Spart. Hadr. 16.
➳ măthĕsis Prud. Symm. 2, 479 ; 894.
- 1. kennis, leer;
- 2. astrologie.
Joan. Sarisberiensis lib. 2. Policrat. cap. 18 :Scire facit Mathesis : sed divinare Mathesis. Datque Mathematicos comburi Theologia.
Mathesim ergo probabilem, quæ penultima brevi enuntiatur, quam et natura inducit, ratio probat, et utilitatis experientia approbat, quasi quoddam doctrinæ suæ jaciunt documentum, ut exinde opinionum suarum lubrico, quasi quadam imagine rationis, in Mathesim reprobam, quæ profertur extensa penultima, perniciosissime prolabantur.Ita
Ita Sarisberiensis infra,Quisque putat fato esse locum : sciat omniparentem Esse Deum, nulli vetitum fatalibus astris : Nec Mathesis præscripto aliquo pia vota repelli.
doctrinalemvocat, quæ scilicet
in quatuor speciebus tota consistit, Arithmetica scilicet, Musica, Geometria et Astrologia.
doctrinaliPlacidus Diaconus in Supplemento virorum illustrium Casin. cap. 7. apud
Innocentius de Novaria professus monachus monasterii Florentiæ et hujus monasterii Abbas centesimus quartus, vir disertus et valde eruditus in divinis Scripturis ; verum in Philosophia et Mathesi versatissimus.
Mathesi, Auctor Queroli :