About
Menu

moneta

moneta [CL, by assoc. w. monere and Μνημοσύνη, mother of the Muses] 1 (anat.) part of the womb in which conception occurs. ad hoc enim ut fiat generatio oportet utriusque spermata convenire et in ~am conceptionis transfundi, ut exinde fetus subsequatur generatio Quaest. Salern. B 192; fetus in utero materno nervis, venis, arteriis per umbilicum ~e conceptionis illigatus constat Ib. B 297; quum spermatis pars suscipitur in una ~a matricis, et altera pars in altera: deinde ille partes sunt continue, et tunc divisus fetus generatur secundum capita et continuus in inferioribus vel econverso Gilb. III 129va.. 2 mint, place in which money is coined. b right to operate a mint. mercatus redd. l sol. et de ~a l solid DB I 87va; quando ~a vertebatur quisque monetarius dabat xx solid. ad Lundoniam pro cuneis ~ae accipiendis DB I 172ra; 1228 rex commisit Ernaldo de Landa ‥ et preposito ~e Burdegale ‥ domum domini regis de monetaria junctam aule domino regis in Burdegala Cl 67; duo sunt officia necesssaria in unaquaque ~a, viz. magistri ~e et custodis ejusdem RBExch III 1002; 1433 custodem dicte minete nostre apud dictam villam [Cales’] Pat 434 m. 13; 1472 absque aliqua bullione ‥ magistro ~e turris Londonie seu alicui alii portanda (Pat) Foed. XI 735; 1475 absque aliqua bullione ‥ magistro minete turris Londonie seu alicui alii portanda Ib. XII 8; 1588 pro gardianis excambii minete infra turrim Lond’ Pat 1320 m. 15.  b monetarii reddebant per annum TRE iiij libras pro ~a DB II 290b; a1108 ut sanctus Edmundus habeat monetarium suum in villa sua cum omnibus consuetudinibus ~e sicut habuit tempore patris mei (Ch.) EHR XXIV 427; 1125 concedo quod abbas ‥ habeat in villa de S. Edmundo ~am et monetarium et cambium suum (Ch.) Ib.. 3 money: a coin. b coinage, currency; c (dist. as currens, legalis, usualis, or sim.); d (dist. as antiqua, nova, vetus, or sim.); e (dist. by colour or metal of composition); f (dist. by name, moneyer, mint, or place of origin). a rex W. geldum ~e posuit DB I 203rb (v. geldum 3c); omnis denarius haec tria debet habere: ~am, pondus, puritatem Anselm Misc. 305; denarius quippe bonus puro ex aere, recto pondere, ~aque legitima debet constare Simil. Anselmi 90; 1253 (v. aurum 1a); 14‥ sunt narratores quibus est numerata moneta / nequam factores nisi sunt ibi munera leta (Vers. Exch.) EHR XXXV 61.  b monetarius habet unam [hagam] quietam quamdiu facit ~am (Berks) DB I 56rb; GAS 315; s1300 (v. fabricare 4a); 1100 volo ‥ ut omnes burgenses ‥ jurent tenere et servare ~am meam in Anglia, ut non consentiant falsitatem ~e mee (De Moneta) GAS 523; s1125 etc. (v. falsarius 2a); 1205 (v. falsonarius a); 1222, c1250, 1425 (v. debilis 2c); 1236, 1291 (v. 1 essaium 1b); s1249, 1279, 1385 (v. excambium 3a); s1278 (v. falsatio 1a); 1283 cum eam ponderasset, inposuit eidem Judeo predictam platam de tonsura ~e fuisse conflatam SelPlJews 121; 1381 (v. falsator 2a); 1467 (v. 1 levis 1d); 1469 (v. libra 4).  c †716 (12c) ad aedificationem monasterii ‥ trecentas libras legalis ~ae CS 135; 1216 etc. (v. currere 9b); 1250 etc. (v. legalis 3c); 1323 in viginti libris argenti bone et usualis ~e Cart. Glam. IV 104 (ed. 1885–93); 1368 in ~a currente (v. florenus 1); 1370 sex solidos ‥ bone et usualis ~e Deeds Balliol 149; 1460 xx librarum usualis ~e regni nostri ExchScot VII 32; 1542 usualis ~e (v. libra 4).  d 796 duas ‥ armillas ‥ pensantes xxiiij denarios minus de nova ~a regis quam libram plenam Alcuin Ep. 96; 1130 Gillopatric monetarius r. c. de iiij li. pro forisfactura veteris ~e Pipe 136; 1182 veterem ~am (v. currere 9a); s1247 tunc omnino creata est nova ~a Leg. Ant. Lond. 13; 1259 mandatum est thesaurario et baronibus de Scaccario quod ‥ sumptus quos W. de G. apposuit in nova ~a predicti auri regis fabricanda ‥ in exitibus cambii regis allocari faciant Cl 415; 1282 inprimis, in diversis thesaurariis monasteriorum et ecclesiarum Anglie est summa depositorum de ~a veteri xxviiijm ijc xxvij libre viij solidi et viiij denarii et obolus sterlingorum veterum. item de nova ~a in eisdem thesaurariis vijm ‥ libre etc. sterlingorum novorum EHR XXII 52; c1285 de veteri ~a (v. cambium 2c); 1434 summa oneris, ix li. iiij s. iij d., antique ~e, que summa extendit in nova ~a ad xj li. xiij d. ExchScot 561.  e s1257 hoc anno creavit rex ~am auream denariorum Leg. Ant. Lond. 29; 1361 assignavimus vos ‥ ad assaiam de ~is nostris, de auro et argento, in turri nostra Londonie (Lit. Regis) Foed. VI 308; incepit ~a de auro (J. Bridl.) Pol. Poems I 139; 1340, c1370 (v. denarius 3c); 1358 in ~a auri in Anglia RScot 826b; 1468 computum ‥ monetariorum domini regis ‥ de ‥ expensis provenientibus de cona tam auri et argenti quam de nigra ~a ExchScot 580.  f 1131 ipsis quoque fratribus regularibus damus ‥ quindecim libras Rothomagensis ~e ‥ (Ch.) EHR XXIV 223; 1158 (v. denarius 2a); 1261 in ~a sancte Elene Cal. Liberate 25; 1265 de auro in ~a sancte Helene xxiiij s. ix d. numero ponder’ lxxj s. x d. ob. Pipe 113 r. 2d.; Cathaiorum ~a Bacon Maj. I 372 (v. charta 1b); c1285 fieri fecit novam ~am que vocabatur Scalding’ seu ~a episcopi vel Stephening’ a nomine episcopi (Exch. Ir.) KR Ac 234/19 m. 21; s1291 xiiij ~e de partibus transmarinis (v. currere 9a); s1299 (v. crocardus); 1305 (v. cokedo); 1342 in ~a Flandr’ vocata Englissh’ Cl 171 m. 12; 1374 (v. denarius 2c); 1424 pro Scotica ~a Ac. Durh. 464; 1469 in quindecim libris grossorum ~e Flandrie, allocanda pro qualibet libra quinquaginta quinque solidos ExchScot 659; 1493 tria milia marcarum ~e Scoticane Scot. Grey Friars II 321; 1564 ~e Scotie (v. libra 4). 4 standard of purity of coinage. s1232 invenerunt ‥ clerici regis ‥ octo millia libras argenti optime ~e Wend. III 41. 5 (fig.). preter morem usitatum, / non per follem sed per flatum / hec moneta cuditur Walt. Wimb. Virgo 53.

Saved

Recent