onerare

onerare [CL] 1 to load: a (person with burden or animal with freight); b (vehicle with freight); c (with freight in gen.); d (with freight as obj.). a vinctos plures in carceribus habentes, quos ‥ catenis ~antes Gildas EB 27; dulcia florigeris onero praecordia praedis Aldh. Aen. 20 (Apis) 2; caballum ita ~abat ut dorsum frangeret DB I 268rb; colla ‥ ~abunt catenis G. Mon. VII 3; rex ~avit camelos auro et argento Gir. GE I 25 p. 70.  b carrum in tantum ~abat ut axis frangeretur DB I 268vb; 1167 ammerciati pro navibus ~atis Pipe 29; 1203 ut ‥ unam navim faciant honerari blado et victualibus RChart 110b; 1221 de caretta honerata de bosco ubi solebant capere unam astelam capiunt majus lignum SelPlCrown 90; 1292 in navi ‥ honorata fuerunt una lasta et viij dak[r]es coreorum EEC 247; 1298 duobus ~antibus carectas feni per unum diem j d. Rec. Elton 70.  c s877 occurrerunt cxx naves armatorum militum ~ate M. Par. Maj. I 410.  d 1370 de xxx s. rec’ de eodem Odone pro ij last’ et v dacris coriorum honeratorum in eodem navi MinAc 818/1 m. 16d.. 2 a to cover (plant). b to burden (land with livestock), to stock. a ut granum mortificatum et fissum in herbam prorumpat, herba in calamum consolidetur, calamus tecis et spicis granorum muniatur et honeretur [gl.: seit chargé] Neckam Ut. 113.  b de pasnagio xxiiij sol’ et vij den’ et xl porc’ cum ~atur DB I 154vb; silva ‥ cum ~atur valet xxv sol’ DB I 155ra; 1487 firmarius non onorabit nec onere faciet pasturas domini ‥ ultra numerum ‥ xx boum Crawley 468. 3 to load, charge (firearm). 1573 cum sagittacione cujusdam tormenti pulvere tormentali et uno globulo plumbeo ~ati Pat 1105 m. 34; 1622 unum tormentum Anglice a gun ~atum cum quadam plumbea machina vocata a slugg (SessR Durh.) OED s. v. slug sb. 2. 4 to charge (person, group, or institution with), to make responsible for: a (livestock or goods); b (money or tax); c (duty or task); d (leg., usu. w. ref. to juror or jury). a 1236 tunc ~averunt dictum J. de dictis catallis KR Mem 14 m. 6; 1266 de bonis et catallis W. de R., si contingat ipsos per nos ~ari de eisdem Cl 192; 1280 de catallis suis vicecomes honeratur in comitatu Dors’ JustIt 759m. 22d. (iii); c1300 si braseum fecerit de x quarteriis, oportet infra de x quarteriis factis de frumento ~ari et de j busello de incremento de quarterio frumenti FormMan 36; 1538 inprimis idem compotans ~at se cum lvij celdris Rent. S. Andr. 3.  b 1188 exiit edictum a Philippo rege ut describeretur Gallicus orbis et ~aretur ecclesia decimationibus recidivis P. Blois Ep. 20. 74C; 1231 tot et tantis militum stipendiis fuerimus honerati Cl 583; 1311 Johannes ‥ tenet ‥ ij acras terre de teneme[n] to Henrici ‥ et debet inde de redditu per annum vj d.; ~atur infra in redditu Henrici Cust. Battle 160; 1377 equs fuit causa mortis ipsius W. et appreciatur in xij d., unde villata de W. ~atur ut deo dando regis SelCCoron 106; cum cives Londoniarum ~ati fuissent, per vicecomitatum Londoniarum et Meddelsexie ad scaccarium domini regis de cccc libris MGL I 145; 1469 ~at se de lxxiiij li. xiij s. iiij d. de firmis terrarum ExchScot 606.  c Deus eos dilexit et multis preceptis eos honerare [corr. in MS from honorare; v. l. onerari] noluit Petrus Dial. 62; quomodo pater noster te ~avit ‥ quod me haberes in omni honore G. Roman. 399; 1306 qui regentes ‥ nicholominus de dicta custodia [sc. ciste] ~entur usque ad annum revolutum a tempore sue eleccionis StatOx 99; 1319 ad peticionem ‥ quod placeat domino regi ~are cofferario garderobe de tempore dicti J. pro expedicione quorumdam compotorum de tempore illo reddendorum ‥ DocExch 42; 1375 quod ‥ difficile sit ‥ reperire sacerdotem, qui ‥ ad ‥ continuam residenciam et cotidianas celebraciones voluerit ‥ ~ari Lit. Cant. III 66; major respondet ‥ quod ‥ nec de prisonibus debet respondere, eo quod de eis non ~atur MGL II 135; 1428 episcopum Lincoln ‥ ~avit eodem [sc. Roberto, suspecto de heresi] et custodiam ipsius sibi commisit Conc. III 493b.  d 1290 W. de S. ‥ fecit quandam inquisicionem coram eo et ~avit eam extra [formam] responsionis predicti Alani JustIt 541Bm. 9d.; ipso [majore] non jurato, sed tantummodo ~ato per sacramentum Leg. Ant. Lond. 23; 1340 inquisicio vj bonorum et legalium inde ~atorum et juratorum CBaron 97; 1378 quatuor wardmen ville ‥ cum wardis suis inde similiter ~ati examinati et ad hoc jurati expresse concordant SelCCoron 92; ~ata duodena de patria cognoverunt quod ‥ gavisus fuit ‥ decimis G. S. Alb. III 281; 1440 qui pro dicto domino ‥ rege ‥ ~ati et jurati dicunt quod ‥ (Inq.) Amund. II 214; 1478 jurati ac de diversis articulis huic curie tangentibus ~ati dicunt super sacramentum suum quod ‥ Rec. Leic. II 302. 5 to charge, impose (a sum of money). 1329 nichil hic de quadraginta quinque solidis et quinque denariis, qui pendebant in compoto precedenti, quia superflue ~abantur ExchScot 164; 1409 debet iiij li. xv s. x d. que ~antur in compoto sequenti Ac. Forge Durh. 528; 1447 in allocacione redditus unius ~ati in rentale Ac. Bailiff, Spelsbury, Oxon. 6 to burden (fig.): a (person or part of body); b (conscience or soul); c (word or text); d (var., abstr.). a nihil ‥ magis mentem ~at quam istius mundi sollicitudo Bede Cant. 1218; persona ‥ immensis peccatis ~ata Anselm (Or. 17) III 68; orantem ‥ auxilium ingentibus promissis ~at W. Malm. GR II 196; hoc si solum esset frontes nostras ~are sufficeret Ib. IV 347; ingentibus ‥ promissis que ipsas ~arent aures effusis ‥ Id. GP I 49 p. 84; ut et ‥ aures potius ~ent quam delectent Gir. TH III 11.  b quid ‥ miseram animam ~as? Gildas EB 31; 1291 dummodo idonei fuerint vita etc. ‥ super quibus tuam intendimus conscienciam honorare Reg. Cant. I 510; super quo dicti prioris conscienciam ~amus Norw. Cath. Pri. 106; super qua re executorum nostrorum consciencias ~amus Test. Hen. V 92; 1559 super quorum [observatione] ~antur conscientiae Conc. Scot. II 171.  c si recenseam visiones et somnia antiquorum, epistolam ~abo exemplis P. Blois Ep. 65. 194C; quando dictio ~atur litteris longis scribatur absque titellis Orthog. Gall. S 24; de quibus Plinius commemorat non sunt ~anda, ponit tamen insulas que sunt provincie et regiones, ut Britannia et Cyprus et Cilicia Eul. Hist. II 82.  d pateretur repelli Ludovicum ‥ pro dissimulatione minis auras ~antem W. Malm. GR V 405; ea que delectabilius assumuntur alimenta ~are magis naturam avidam quam nutrire Mir. Hen. VI I prol. p. 10.