penus
penus, a store of food, provision, victuals
penus , ūs and ī, m. and f.: also penus, oris, n. (rel. to penes, Penātēs, penetrō), that which is stored within; the household store of provisions; stores, provisions, viands, 1.704.
pĕnus, ūs and i, m. and f., also pĕ-num, i, and pĕnus, ŏris, n. (gen. peneris, peniteris, only acc. to Gell. 4, 1, 2; a collat. form pĕnu, Afran., acc. to Charis. p. 113 P.; cf. also Don. Ter. Eun. 309) [from the root pa- of pasco; Gr. πατέομαι; v. penates].
- I Store or provision of food provisions, victuals: est enim omne, quo vescuntur homines, penus, Cic. N. D. 2, 27, 68; cf. other and different explanations in Gell. 4, 1, and tit.: De penu legatā, Dig. 33, 9: annuus, Plaut. Ps. 1, 2, 45 (176); Ter. Eun. 310: omne penus, Plaut. Ps. 1, 2, 91 (222): ut sibi penum aliud ornet, id. Capt. 4, 4, 12 (920): condus promus sum, procurator peni, id. Ps. 2, 2, 14 (607): magna penus, Lucil. ap. Non. 219, 29: vinum penumque omnem, Pompon. ib. 30: in penum erile, Afran. ap. Prisc. p. 659 P.: aliquem penore privare, Auct. ap. id. ib.: portet frumenta penusque, Hor. Ep. 1, 16, 72: ne situ penora mucorem contrahant, Col. 12, 4, 4: cum ea res innoxia penora conservet, id. ib. fin.: avium cujusque generis multiplex penus, Suet. Ner. 11: in locuplete penu, Pers. 3, 73.—
- II The innermost part of a temple of Vesta, the sanctuary: penus vocatur locus intimus in aede Vestae, Fest. p. 250 Müll.; cf. Serv. Verg. A. 3, 12: in penum Vestae, quod, etc., irrupit, Lampr. Elag. 6.
penus, ūs u. ī, c. u. penum, ī, n. u. penus, oris, n. (wohl zu πένομαι, πόνος, das Erarbeitete), I) der Vorrat an Speisen u. Lebensmitteln, der Mundvorrat usw., penus, Cic.: omnem penum, Ter.: penos annuos, Plaut.: penu certā, ICt.: penori, ICt.: penui, ICt.: tradita peno, ICt.: penus aliud, Plaut.: penus (Genet.), Lucr. u. Vitr.: peni (Genet.), Plaut.: penus (Akk.), Hor.: penora, Colum. – II) (penum), das Heiligtum, Lampr. Heliog. 6, 7.
cellarius ‥ qui ‥ clamitaret non posse ~um tot expensis sufficere
quando ministro pĕnum, diadema parum probo Pēnum
Diogenes, cui pera ~u, cui dolia sedes
mancipiisque domus locuples sit et unguine promus, / glande nemus plenum farre meroque penum
de castro tuceta ferunt pinguemque ferinam, / panem de nostro dant sibi, Petre, †pena [l. penu ]
quorum cura penum solet evacuare bibendo, / et bona marsupiis publica tecta latent
~u,(celier ‥ poenum,celier
ecce penum subeunt [sc. mures ] ‥ / ‥ / blanda penu clauso parcit fortuna timori
hoc ~um,celer
loco inferioris sedis fecit ~um cum pantaria
hoc ~u, indeclinabile, A.a seler
hoc ~us, hoc dispensorium,a spenyse
dum in ede paterna lusitans aliquando versaretur sola ‥ illa fortuitu ad hostium cellarii sive subterranei cujusdam ~u devenit
felix lingua, que de abundanti ~u conscientie tam secura verba ‥ auderet effundere
ipsius et reliquas in partes ire potenter, / ipsarum penum vir penetrare potes
ut suo tempore proferat natura de largo ~u copiosam fetui nutriendo ubertatem
tu virtutis es exemplum, / Dei penus, Dei templum / et gazofilacium
novenus celicum conventus ordinis / panem de penore mendicat virginis
nomina pertinencia ad pistrinum: ‥ Hec sindula, A.blade , hoc manubrium, A.hefte , hoc ~um, A.egge
pĕnŭs, (13) ī et ūs, m. f. et pĕnŭs, ŏris ou pĕnum, ī, n. , ¶ 1 provisions de bouche, comestibles : Pl. Ps. 178 (m. ); 228 (n. ) ; Lucil. d. Non. 219, 29 (f.); Virg. En. 1, 703 (f.) ; Dig. 33, 9 (f.) ; Cic. Nat. 2, 68 (n.) || garde-manger : Pers. 3, 73 ¶ 2 sanctuaire du temple de Vesta : Fest. 250 ; P. Fest. 251.
➳ gén. arch. pĕnĕris et pĕnĭtĕris, cf. Gell. 4, 1, 2 || le nom. usuel est penus et les autres cas participent aux diverses déclinaisons.
oris, Idem quod
Penu. Charta Humberti Dalph. ann. 1348. inter Ordinat. reg. Franc. tom. 3. pag. 275 :
Ecclesia de Romanis sola et in solidum habuit, habere consuevit et habet in singulis cellariis seu Penoribus sitis infra villam de Romanis, a tenentibus cellaria, unum quartale vini semel in anno.Transactio inter abbat. et monachos Crassenses ann. 1351 :
Quod vinum refectorarius dicti monasterii recipere debet et tenetur in Penore domini abbatis.Recognit. de Vouta tom. 3. fol. 353 :
Item super Antonio de Ranco pro vinea et Penore simul contiguis sitis in manso de Blachia confrontante cum Penore Petri Vinhalis... Item pro Penore et vinea sitis, etc.Utitur Columella.
Ultor, ultrix. Gloss. Lat. Gr. MSS. :
Pronuntiamus dictos patrem et filium amisisse... quandam Penum, quam habebant apud Burdegalas.
penus —, m f., or n
- PA-, a store of food, provision, victuals: in cellulam penum omnem congerebam, T.: est omne, quo vescuntur homines, penus: portet frumenta penusque, H.: longam penum struere, V.