ptisana
ptĭsăna, ae, f., = πτισάνη (al. tisana).
- Barley crushed and cleaned from the hulls, barley-groats, pearl-barley, Cels. 2, 18, 24; Mart. 12, 72, 5; Scrib. Comp. 93; Vulg. Prov. 27, 22.—
- II Transf., a drink made from barley-groats, barley-water, ptisan, Varr. ap. Non. 550, 19; Plin. 18, 7, 15, § 74.
ptisana (tisana), ae, f. (πτισάνη v. πτίσσω, stampfen), I) die gestampfte und von Hülsen gereinigte (deshalb mit dem Zusatz elota) Gerste, Gerstengrütze (hingegen polenta Gerstengraupen), Cels. 2, 12; 4, 4, 3 u.a. Mart. 12, 72, 4. Plin. Val. 2, 37 in. (wo tysana). Apic. 4, 179: ptisanae cremor, Cels. 4, 13 u. 15. Scrib. Larg. 93. Veget. mul. 3, 27, 4: ptisanae sucus, Cels. 2, 20, 1. Apic. 5, 208. Isid. orig. 20, 3, 21: ptisanae sorbitio, Suppe von G., Cels. 4, 7. – II) ein aus Gerstengrütze bereiteter Trank, der Gerstentrank, Varro sat. Men. 318 (b. Non. 550, 19). Plin. 18, 74; 20, 46 u.a.: übtr. ein Trank von Reis, Plin. 18, 71. – ➳ In den besten Hdschrn. des Plin., Mart., Apic. u. Non. geschrieben tisana, was von Sillig, Jan u. Detlefsen überall im Plin., von Schuch im Apic. u. von Gerlach im Non. aufgenommen worden ist; vgl. ptisanarium.
dietam ‥ oportet esse pertenuem: ~am ‥ et micam panis ter in aquis
exemplum de ~a tipsana, per magnum errorem
a quodam tyranno Cyprorum morte dampnatus est et cum, tanquam ~a, tonderetur [v. l. tunderetur ] pilo aiebat ministro carnifici ‥
typsonas faciunt de hordeo; decorticant ipsa grana in pilo, id est in ligno cavato, deinde coquentur in quo volunt
de hordeo ‥ contuso, de cortice mundato, et cum aqua munda decocto, fit medicinalis potus quam physici ~am [] vocant : Trevisa thisane ; (ed. 1472) XVII 114: ptisinam
sed in quibus [liquoribus preexistit ] frigidum cum humido, sunt gustui insipidiores, ut patet in ~a [] et hujusmodi : Trevisa pthisane ; (ed. 1472) XIX 49: ptisina
quia camomilla modicum habet de succo, fac eam infundi in lacte amigdal’ vel in ~a ordei ibi valet ~um factum de ordeo
item ~a ordei prodest multum
~a succus ordei dicitur
tysane,drynke , ~a, -ne
tisana vel tipsana, i. succus ordei
barke duste or wose , prunium, ptipsana
pro ijhoggeshedis ptissine missis apud Mugleswyk pro domino
ptĭsăna, æ, f. (πτισάνη), ¶ 1 orge mondé : Cels. Med. 2, 12 ; Mart. 12, 72, 5 ¶ 2 tisane dʼorge : Varro Men. 318 ; Plin. 18, 74.
➳ d. mss souvent tisana.
- 1. gerstegrutten;
- 2. = ptisanarium.