sobrietas
sōbrĭĕtas, ātis, f. [sobrius], sobriety (post-Aug.).
- I Lit., temperance in drinking, Sen. Tranq. 15, 16; Val. Max. 6, 3, 9.— Hence Sobrietas personified, the enemy of Venus, Ap. Met. 5, 30, 13; Prud. Psych. 450.—
- II In gen., moderation, temperance, continence (cf.: modestas, temperantia): vitae, Dig. 1, 7, 17 fin.; Vulg. 1 Tim. 2, 9.—
- B Trop., reasonableness, prudence: consiliorum, Amm.31, 10, 19.
sōbrietās, ātis, f. (sobrius), I) die Nüchternheit, a) eig. = Mäßigkeit im Trinken, Sen. u. Val. Max. – b) übtr., die Mäßigkeit, Enthaltsamkeit, vitae, ICt. – personif., Feindin der Venus, Prud. psych. 450. Apul. met. 5, 30. – II) bildl., die Vernünftigkeit, Besonnenheit, consiliorum, Amm. 31, 10, 19.
vinum geniminis illius vinum optimum est, quod neque fex turbat neque jugis potatio minuat, cujus est et ebrietas sobria et ~as ebria
quadam ‥ die cum ad cervisiam venalem convenissent, et ~atis metas egressi ad sua redirent ‥
non modo lumbos carnis, verum etiam ‥ lumbos mentis nostrae in ~ate succingimus, ut viz. et carnem a lascivis motibus, et cor ab illecebrosis refrenemus cogitatibus
multus in orbe viget per sobria corda triumphus, / sobrietatis amor multus in orbe viget
sint tibi ‥ mores cum honestate et temperantia, vestimentorum moderatus cultus, convivia non in luxoria et ebrietate, sed in ~ate et congruentia temporibus et personis
vescor aliquando his cibis, et aliquando aliis, cum ~ate [AS: ] sicut decet monachum, non cum voracitate, quia non sum glutosyfernysse
unde et cum in omnibus sobrius, virtuti etiam ~atis quadam civilitate adjuncta ipsam ~atis virtutem colorabat, non solum religiose quod ad Deum, sed etiam quod ad seculum civiliter sobrius
Eracliani ‥ non ad ~atem sed ultra quam oporteret sapere volentes
succumbit eloquium nescientis quid plus laudem, librorum numerositatem an sermonum ~atem
mirabantur jam parentes eius ‥ de ~ate mentis ejus, de pietate nature, de dulcedine eloquii, de jejuniis oportunis ‥ et de ceteris que ad sanctos viros pertinent(
quod enim prenotatum sancti Augustini privilegium sub bulla plumbea continetur, non est ab illis qui sane ad ~atem sapiunt, dubitandum
sōbrĭĕtās, (16) ātis, f. (sobrius), tempérance dans lʼusage du vin : Sen. Tranq. 17, 9 || [en gén.] sobriété : Dig. 1, 7, 17 || prudence : Amm. 31, 10, 19.
- 1. nuchterheid, matigheid in het drinken;
- 2. (metaf.) soberheid.