tonus
tŏnus, i, m., = τόνος.
- The stretching, straining of a rope: mollior, vehementior, Vitr. 10, 10, 6. —
- II Trop.
- A Lit., the sound, tone, of an instrument, Vitr. 5, 4; Macr. Somn. Scip. 2, 1, 21 sq.; Mart. Cap. 9, § 959.—Of the tone of a syllable, accent, Nigid. ap. Gell. 13, 25, 1 sq.—
- B Transf.
- 1 Like our tone, in painting, of the natural color of an object, Plin. 35, 5, 11, § 29.—
- 2 For tonitrus, thunder, Sen. Q. N. 2, 56, 1.
tonus (tonos), ī, m. (τόνος), I) das Spannen eines Seiles, mollior (schlaffere), vehementior (straffere), Vitr. 10, 10, 6. – II) meton., der Ton, 1) eig., der Ton eines Instrumentes, Vitr. u.a.: der Silbe, d.i. Akzent, Nigid. bei Gell. 13, 25 (26), 1. – 2) insbes., der Donner, altlat. nach Sen. nat. qu. 2, 56, 1. – 3) übtr., in der Malerei der Ton der Farbe, die natürliche Farbe von einer jeden Gestalt, die zwischen Licht u. Schatten gesetzt wird, der Glanz, Plin. 35, 25.
prosodiae ‥ dividuntur ‥ in ~os, in tempora, in respirationes, in passiones
~i sunt tres: acutus, gravis, circumflexus. acutus ~us est nota per obliquum ascendens in dexteram partem, ut est ‘páx’
prosodia apud Grecos dividitur in propriam prosodiam et ~os et passiones
cum ~orum concentibus quibus voces concrepant
[Angli boreales ] simili canendo symphonica utuntur harmonia, binis tamen solummodo ~orum differentiis et vocum modulando varietatibus
subtiles corde emittunt voces sive ~os tenues
ex quibus consonis / tonis mellisonis / reddis armonias
[Pythagoras ] quomodo ~us ex duobus semitoniis et commate constet ‥ ostendit
namque toni partes ars negat esse pares
discordantiarum ‥ septima dicitur ‘~us’ et sumitur in sesquioctava proportione ut 9 ad 8
si descendimus ~um et iterum ~um ascendimus
~us et diatesseron componunt diapente
semitonium dicitur ~us imperfectus, quia medietas ejus non est precise
propter primum mundane harmonie ~um, qui a terra usque ad lunam est
ad melodiam ‥ faciendam requiruntur ‥ tonus yperlodius [l. hyperlydius ], podorius [l. hypodorius ] ‥ et suavis vox ‥ . ‥ dicitur yperludius novissimus, sc. acutissimus [cf. ]Isid. Etym. III 20. 7
septem antiphone secundi ~i debent cantari
due lectiones ad missam leguntur, una sub ~o nocturnali, altera sub ~o conmuni
in cantu ecclesie si quid erratum fuerit ‥ in ~o inponendo ‥ nemo illum [sc. precentorem ] prejudicet
hii octo modi vulgariter ‘~i’ vocantur, ut cum dicitur ‘primus ~us’, ‘secundus ~us’, et sic deinceps
tŏnus (tŏnŏs), ī, m. (τόνος), ¶ 1 tension dʼune corde : Vitr. Arch. 10, 10, 6 ¶ 2 ton, son dʼun instrument : Vitr. Arch. 5, 4 ; Macr. Scip. 2, 1 || accent dʼune syllabe : Nigid. d. Gell. 13, 25, 1 ¶ 3 tonnerre : Cæcin. d. Sen. Nat. 2, 56, 1 ¶ 4 [fig.] le clair-obscur : Plin. 35, 29.
- 1. (postklass.) toon van een instrument; klank van een lettergreep;
- 2. tint, glans;
- 3. (postklass.) donder;
- 4. (Mel.) tekst.
Tres Psalmi... in Tono dicantur.Id est voce altiori, et cantu inflexo, seu Gregoriano.
Diebus Dominicis et aliis festive colendis cantent Missas et Vesperas, et intra septimanam, ubi cantari non poterunt, recitentur in Tono.Adde Regulam Toribii eodem tom. pag. 666. col. 1.
Magna missa erit de anniversario ad majus altare, et servitium totum fiet in vigilia in Tono.Vide Tonaliter.
Sex camisæ cum Tonis.An idem quod
Albæ paratæ? Vide supra in Alba 3.