volucer
volucer, flying, winged
the songs of birds
fleeting fortune
volucer , cris, cre: adj. (1. volō), having the power to fly; of birds or winged creatures, swift-winged, 5.488; of things, winged, fleeting, 2.794; swift, 1.317; subst., volucris, is, f., a bird, 3.262.
vŏlŭcer, ū̆cris, ū̆cre (gen. plur. volucrium, Cic. ap. Charis. p. 119 P.; masc. volucris, Tib. 3, 7, 209; Sil. 10, 471; fem. volucer fama, Petr. poët. 123, 210; cf. acer; on the quantity of the u in volucris, v. Quint. 1, 5, 28), adj. [cf. 2. volo], flying, winged (class.; syn.: ales, volatilis).
- I Lit.
- 1 Adj.: bestiae, Cic. Tusc. 5, 13, 38; id. Lael. 21, 81: angues, id. N. D. 1, 36, 101: dracones, Ov. M. 7, 218: Cupido, id. ib. 9, 482: natus, i. e. Cupid, id. ib. 5, 364: deus, i. e. Mercury, Stat. Th. 2, 55; cf. pes (Mercurii), Ov. F. 5, 88; and: o nuntium volucrem! Cic. Quint. 25, 80.—
- 2 Subst.: vŏlū̆cris, is, f. (sc. avis, once masc., sc. ales: teneros volucres, Cic. poët. Div. 2, 30, 64), a bird, a flying creature, Lucr. 1, 12; 2, 145; 2, 344; Cic. de Or. 2, 6, 23; id. Ac. 2 (Luc.), 25, 81: marinae, Prop. 3, 7 (4, 6), 11; Ov. A. A. 3, 35; id. H. 10, 123: Junonis, i. e. the peacock, id. M. 15, 385; cf. Junonia, id. Med. Fac. 33; of the cock: volucres cecinere diem, Coripp. 1, 199; cf. Sil. 14, 22; the eagle, Luc. 6, 129: obscenae, Verg. A. 3, 241: Tityi volucres, vultures, Prop. 2, 20 (3, 13), 31; Hor. S. 1, 8, 6; of the sirens, Stat. S. 5, 3, 87; Quint. 10, 3, 24; 12, 11, 13; Suet. Aug. 13: pictae, Verg. A. 4, 525; Ov. M. 1, 308: volucris parvula, the fly, Phaedr. 5, 3, 3.—
- B Transf., of any thing that moves rapidly, flying, winged, fleet, swift, rapid (mostly poet.; syn. velox): lumen, Lucr. 6, 173; cf.: ritu flammarum, id. 1, 1102: fumi, Verg. G. 2, 217: aurae, id. A. 11, 795; Ov. M. 13, 807: nebulae, id. ib. 1, 602: procellae, id. Am. 2, 11, 33: sagitta, Verg. A. 5, 242; Ov. M. 9, 102; called also ferrum, id. Tr. 3, 10, 64: harundo, Verg. A. 5, 544: equi, Ov. M. 2, 153; 2, 234; 4, 245: currus, Hor. C. 1, 34, 8: volucri freta classe pererrat, Ov. M. 7, 460: jam volucrem sequor Te per gramina Martii Campi, speeding, running, Hor. C. 4, 1, 38 et saep.—
- II Trop.
- A In gen., fleet, swift, rapid: nihil est tam volucre quam maledictum, Cic. Planc. 23, 57: aliud genus (dicendi) est ... verbis volucre atque incitatum, id. Brut. 95, 325: volucri spe et cogitatione rapiuntur a domo longius, id. Rep. 2, 4, 7: somnus, Verg. A. 2, 794: fatum, Hor. C. 2, 17, 24.—
- B In partic., passing quickly by, fleeting, transient, transitory: o volucrem fortunam, Cic. Sull. 32, 91: dies, Hor. C. 3, 28, 6; 4, 13, 16: fama, Ov. H. 17, 207; Petr. 123: gaudium, Tac. Or. 9.—Adv.: vŏlŭcrĭter, swiftly, rapidly (post-class.): congregati, Amm.17, 1, 12: perurgebat nocentes innocentesque, id. 29, 1, 18.
volucer, volucris, volucre (volo, āre), fliegend, geflügelt, I) eig. u. übtr.: 1) eig.: a) adi.: angues, Cic.: columba, Verg.: deus od. puer, Kupido, Ov.: pes (des Merkur), Ov. fast. 5, 88: turba, Vögel, Ov.: bestiae volucres, Vögel, Cic.: volucria animalia, Tac. – b) subst.: α) volucris, is, f. (sc. bestia; als masc., sc. ales, nur Cic. poët. de div. 2, 64. Coripp. in laud. Iustin. Aug. min. 1, 199), der Vogel, Ov. u.a.: volucris peregrina, Zugvogel, Phaedr.: sueta aquis volucris, Tac.: volucris parvula, von der Fliege, Phaedr.: öfter Plur., volucrēs, um, f., die Vögel, Cic. u.a.: volucrum cantus, Cic. u.a. – β) volucre, is, n. (Ggstz. animal), consumptum est animal et volucre, Vulg. Ierem. 12, 4. – 2) übtr., v. allem, was sich schnell bewegt, fliegend, flüchtig, eilig, sagitta, Verg.: ferrum (Geschoß), Verg.: fumus, Verg.: motus astrorum, Cic. poët.: Hebrus, Verg. – equus, Mart.: nuntius, Cic.: volucer pede, Auson. parent. 17, 14. – II) bildl.: 1) im allg., flüchtig, eilend, schnell, aliud genus (dicendi) verbis volucre atque incitatum, Cic.: nihil est tam volucre quam maledictum, nichts läuft so schnell um, Cic.: v. somnus, Verg.: fatum, Hor. – 2) insbes., flüchtig, vergänglich, unbeständig, fortuna, Cic.: gaudium, Tac.: dies, Hor.: fama, Ov. – ➳ α) volucer, fem., fama, Petron. 123, 210: dagegen volucris, masc., Tibull. 4, 1, 209: sonipes, Sil. 10, 471. – β) Genet. Plur. gew. volucrum, zB. subst., Verg. Aen. 3, 216: adj., Verg. cat. 11, 29. Ov. met. 7, 218: doch volucrium, subst., Varro r.r. 1, 38, 1 K. Cic. de fin. 2, 110; de nat. deor. 2, 99. Fabian. bei Charis. 146, 28. – γ) Über die Messung des u in volucris s. Quint. 1, 5, 28. – δ) volucre u. volucres, eine Art Raupen, s. volūcra.
volare dicitur quia fama ~cris est
Partha sagittatrix volucres post terga sagittas / delegare choros prefugitiva docet
quo discunt meritis pia pectora justis / haudquaquam volucri sub tempore quaerere laudem
volucres rotas [gl.: ]fleogende hweowlu
ruptis frenis et de manu porro rejectis ~cri cursu sessorem regem equus asportat
~cri cimba in tractum sagitte a terra abrepta
emergens ‥ ~cri celeritate a fossa
ignis ‥ ~cres flammas effusius dilatabat
celeri et ~cri divina cogitacione perlustrat
non potest volucre vanumque verbulum / substantis fieri laudis vehiculum
vŏlŭcĕr, (10) cris, cre (volare), ¶ 1 qui vole, ailé : Cic. Tusc. 5, 38 ; Læl. 81 ; Nat. 1, 101 ; Ov. M. 9, 482 ; volucer deus Stat. Th. 2, 55, le dieu ailé, Mercure [ou Cupidon : Ov. M. 5, 364 ] ¶ 2 rapide, vite, léger, ailé : [en parl. de la lumière] Lucr. 6, 173 ; [dʼune flèche] Virg. En. 5, 242 ; [dʼun char] Hor. O. 1, 34, 8 || [fig.] nihil est tam volucre quam maledictum Cic. Planc. 57, rien nʼa le vol aussi prompt quʼune médisance ; genus (dicendi) verbis volucre atque incitatum Cic. Br. 325, style aux phrases vives et rapides || passager, fugitif, éphémère : Cic. Sulla 91 ; Hor. O. 3, 28, 6 ; 4, 13, 16 ; Tac. D. 9.
➳ volucer, f. Petr. 123, 1, 210 (volucer fama) || volucris, m. Tib. 4, 1, 209 ; Sil. 10, 471 || gén. pl. volucrum Ov. M. 7, 218, v. volucris.
- 1. vliegend, gevleugeld [bestia vogel; angues; dracones; turba zwerm vogels; equus = Pegasus; deus of puer = Cupido; currus van Jupiter];
- 2. (metaf.) gevleugeld, vliegensvlug, zeer snel [nuntius; fama; classis; sagitta];
- 3. vluchtig, onbestendig [fortuna; somnus; gaudium].
volucer ucris, ucre (genplur. -crum, rarely -crium, C.), adj.
- 3 VOL-, flying, winged: bestiae: angues: dracones, O.: natus, i. e. Cupid, O.—As substf. (sc. avis), a bird, flying creature: volucrīs videmus effingere nidos: Iunonis, i. e. the peacock, O.: inportunae, H.: pictae, V.: volucris parvula (of a fly), Ph.—Once masc.: teneros volucrīs peremit (sc. alites), C.poët.—In rapid motion, flying, winged, fleet, swift, rapid, soaring: nuntius: aurae, V.: nebulae, O.: harundo, V.: iam volucrem sequor Te, fleeing swiftly, H.—Fig., fleet, swift, rapid: nihil est tam volucre quam maledictum: spes: somnus, V.: fatum, H.—Passing quickly, fleeting, transient, transitory: fortuna: dies, H.: fama, O.