χθών
χθών, the earth, ground
- earth, esp. the surface of it (rarely soil, χθονὸς τρίμοιρον χλαῖναν A. Ag. 872): poet. word (Com. only in lyr. or paratrag.), very rare in Prose, LXX 3 Ki. 14.15 (cod. Alex.), Supp.Epigr. 2.520 (Rome); seldom with Art. (only when an Adj. is added, v. infr. II); ἀπὸ χ. ὑψόσʼ ἀερθείς Od. 8.375, cf. 10.149, Il. 14.349; ἐξ ἵππων ἀποβάντες ἐπὶ χθόνα 8.492, cf. 11.619; ἐπὶ χθονὶ κεῖτο τανυσθείς 20.483; κατέθηκεν ἐπὶ χθονί 6.473, cf. 3.89; χθονὶ φύλλα πελάσσαι 13.180; ἐπὶ χ., opp. οὐρανῷ, 4.443; ζῶντος καὶ ἐπὶ χθονὶ δερκομένοιο 1.88; ἐπὶ χ. σῖτον ἔδοντες Od. 8.222, etc.; τοὶ ἐπὶ χ. ναιετάουσι 6.153; ἄριστον ἄνδρα τῶν ἐπὶ χ. S. Tr. 811; χθόνα δύμεναι to go beneath the earth, i.e. to die, Il. 6.411, Hes. Sc. 151; ἐτέθαπτο ὑπὸ χθονός Od. 11.52; κεκευθὼς ὑπὸ χθονὸς buried, A. Th. 588; κατὰ χθονὸς κρύψαι τινά S. Ant. 24, cf. OC 1546 (Pass.); χθονὶ γυῖα καλύψαιμι Pi. N. 8.38; κούφα σοι χ. ἐπάνωθε πέσοι E. Alc. 463 (lyr.); opp. θάλασσα, A. Ag. 576; ὑπὸ χθονός, of the nether world, Τάρταρον . ., ἧχι βάθιστον ὑπὸ χ. ἐστι βέρεθρον Il. 8.14; κάτω μελαίνας χ. Alc. Supp. 7.10, cf. A. Eu. 72; οἱ ὑπὸ χ. φίλοι, i.e. those in the shades below, Id. Ch. 833 (lyr.), cf. S. Ant. 65; ὦ κατὰ χθονὸς θεαί, i.e. the Erinyes, A. Eu. 115; εἰς τοὺς ἔνερθε καὶ κάτω χ. τόπους ib. 1023.
- 2 earth, i.e. the world, Id. Pr. 139 (anap.), Ag. 528; ἐπʼ ἔσχατα χθονός S. Fr. 956.
- 3 Earth, as a goddess, A. Pr. 207, Eu. 6.
- II land, country, once in Hom., εἴσατο δὲ χ., of Ithaca, Od. 13.352; πολύμηλος χ., of Libya, Pi. P. 9.7; εὔκαρπος χ., of Sicily, Id. N. 1.14; freq. in Trag., freq. without Art., χ. Ἀσιᾶτις, Φωκέων, A. Pers. 61 (anap.), 485; with Art., πᾶσαν τὴν Μυκηναίων χθόνα S. El. 423; τῆς περιρρύτου χ. Λήμνου Id. Ph. 1; τὴν Κορινθίαν χ. Id. OT 795; τὴν ἐμὴν χ. Id. Aj. 846; τῆς Ἀθηναίων χ. (paratrag.) Ephipp. 14.13; even of a city, τῆσδε δημοῦχοι χ. S. OC 1348; νόμους χθονός Id. Ant. 368 (lyr.), cf. OT 736, 939; Com., ὦ πόλι φίλη Κέκροπος, . . οὖθαρ ἀγαθῆς χθονός Ar. Fr. 110 (lyr.); ξένης ἀπὸ χ. Eup. 71 (paratrag.). (Cf. Skt. loc. kṣámi ‘on the ground’, Hittite tegan ‘ground’, Tocharian tkan- ‘place’, Ir. dū ‘place’ (acc. don, dat. dun).)
1. aarde, aardoppervlak, de grond:
2. landstreek, land:
Bei den Tragg. auch von den einzelnen Ländern, πᾶσα χθὼν Ἀσιῆτις Aesch. Pers. 61 ; ἔς τε Φωκέων χθόνα 477, u. öfter ; Soph. Phil. 477, 660, Ant. 1147 u. sonst ; u. überh. = πόλις, Valcken Eur. Phoen. 6, Seidler Troad. 4. – Vgl. χαμαί, humus.
χθονός, ἡ.
- 1
The earth: ἐπὶ χθονὶ δερκομένοιο Il. 1.88, χθὼν κονάβιζεν Il. 2.465. Cf. Il. 2.780, Il. 4.182, Il. 6.411, Il. 11.741, Il. 14.228, Il. 19.362, Il. 23.100, etc.: οὔ πω τέθνηκεν ἐπὶ χθονί Od. 1.196. Cf. Od. 6.153, Od. 7.67, Od. 10.99, Od. 12.191, Od. 19.408, etc.
- 2
The surface of the earth, the earth, the ground: τεύχεʼ ἀποθέσθαι ἐπὶ χθονί Il. 3.89. Cf. Il. 3.217, 265, Il. 5.13, Il. 6.213, Il. 14.349, etc.: ἐπὶ χθονὶ πῖπτεν Od. 24.535. Cf. Od. 3.453, Od. 8.375, Od. 19.470 (i.e. the floor), Od. 22.86, etc.
- 1
- a earth, soil, ground οὐ χθόνα ταράσσοντες ἐν χερὸς ἀκμᾷ O. 2.63 χαλκέαις δʼ ὁπλαῖς ἀράσσεσκον χθόν P. 4.226 “ὅσσα τε χθὼν ἠρινὰ φύλλʼ ἀναπέμπει” P. 9.46 ταχὺ δʼ ἄγκυραν ἔρεισον χθονὶ P. 10.51 ἀριστεύοισαν εὐκάρπου χθονὸς Σικελίαν N. 1.14 χθονὶ γυῖα καλύψαι (τεθνάναι Σ.) N. 8.38 ὁ δʼ Ἀμφιαρεῖ σχίσσεν κεραυνῷ παμβίᾳ Ζεὺς τὰν βαθύστερνον χθόνα N. 9.25 μετὰ χειμέριον ποικίλα μηνῶν ζόφον χθὼν ὥτε φοινικέοισιν ἄνθησεν ῥόδοις I. 4.18 κεραυνῷ χθόνʼ ἀνοιξάμενοι Pae. 8.73 ἢ παγετὸν χθονός Pae. 9.18 κατὰ [χ]θόν ε[ (supp. Lobel) Δ. 4. h. 12. τότε βάλλεται, τότʼ ἐπʼ ἀμβρόταν χθόν ἐραταὶ ἴων φόβαι (v. l. χέρσον) fr. 75. 16. ὄλβιος ὅστις ἰδὼν κεῖνʼ εἶσʼ ὑπὸ χθόν fr. 137. 1. ὅσʼ ἀγλαὰ χθὼν πόντου τε ῥιπαὶ φέροισιν (Reiske: ἀγλαόχθων codd.) fr. 220. 2.
- b land ὅτε χθόνα δατέοντο Ζεύς τε καὶ ἀθάνατοι O. 7.55 of Delphi, ὀμφαλὸν ἐριβρόμου χθονὸς ἐς νάιον προσοιχόμενοι P. 6.4 παρὰ μέγαν ὀμφαλὸν εὐρυκόλπου μόλεν χθονός N. 7.34 χθονὸς ὀμφαλὸν παρὰ σκιάεντα Pae. 6.17 of Delos, χθονὸς εὐρείας ἀκίνητον τέρας fr. 30c. 3. τηλέφαντον κυανέας χθονὸς ἄστρον fr. 33c. 5. opp. to sea, λέγοντι μὰν χθόνα μὲν κατακλύσαι μέλαιναν ὕδατος σθένος O. 9.50 πέταται δʼ ἐπί τε χθόνα καὶ διὰ θαλάσσας τηλόθεν ὄνυμʼ αὐτῶν N. 6.48 καὶ πάγκαρπον ἐπὶ χθόνα καὶ διὰ πόντον βέβακεν ἐργμάτων ἀκτὶς I. 4.41 frag., ἐλα]χύνωτον στέρνον χθονός Pae. 4.14 ἐγὼ μὲν ὑπὲρ χθονὸς ὑπέρ τʼ ὠκεανοῦ Pae. 8.14 cf. fr. 220. 2, O. 2.63
- c land, country ἴδε καὶ κείναν χθόνα O. 3.31 τᾶσδέ ποτε χθονὸς οἰκιστὴρ O. 7.30 ἐς εὐδείελον χθόνα — κλειτᾶς Ἰαολκοῦ P. 4.77 νιν πολυμήλου καὶ πολυκαρποτάτας θῆκε δέσποιναν χθονὸς P. 9.7 “ἵνα οἱ χθονὸς αἶσαν δωρήσεται” P. 9.56 τοὶ σὺν πολέμῳ κτησάμενοι χθόνα πολύδωρον Pae. 2.60 χθόνα τοί ποτε καὶ στρατὸν ἀθρόον πέμψαν κεραυνῷ τριόδοντί τε ἐς τὸν βαθὺν Τάρταρον Pae. 4.42
- d fragg. ]ναιγιν χθόν, α[ fr. 215b. 7. ]χθονος αἰχμα[ (? ἐλασι]χθονος Snell) fr. 215c. 5.
- Ithe earth, ground, Hom., Trag.;—to denote life upon the earth, ζῶντος καὶ ἐπὶ χθονὶ δερκομένοιο Il.; χθόνα δῦναι to go beneath the earth, i. e. to die, Il.; κατὰ χθονὸς κρύπτειν τινά Soph.; κούφα σοι χθὼν ἐπάνω πέσοι Eur.
- 2of the nether world, οἱ ὑπὸ χθονός, i. e. those in the shades below, Lat. inferi, Aesch.; κατὰ χθονὸς θεαί, i. e. the Erinyes, Aesch.
- 3earth, i. e. the whole earth, the world, Aesch., Soph.
- 4Earth, as a goddess, Aesch.
- IIa particular land or country, of Ithaca, Od.; of Libya, Pind.; χθὼν Ἀσιᾶτις, Δωρίς, Ἀργεία, Ἑλλάς, Ἰδαία, etc., Trag.
-
…πρὸς σὲ τέκνον πατρὸς αὐδὰν καὶ πέραινʼ ἀνεπίμομφον ἄταν. Περσέως τʼ ἐν φρεσὶν καρδίαν ἀνασχεθών, τοῖς θʼ ὑπὸ χθονὸς φίλοισιν, τοῖς τʼ ἄνωθεν πρόπρασ σε χάριν ὀργᾶς λυγρᾶς, ἔνδοθεν φόνιον ἄταν τιθείς, τὸν αἴτιον δʼ ἐξαπολλύων…
Aeschylus, Libation Bearers
-
…τε μάχης εὖ εἰδότε πάσης. τώ οἱ ἀποκρινθέντε ἐναντίω ὁρμηθήτην · τὼ μὲν ἀφʼ ἵπποιιν, ὃ δʼ ἀπὸ χθονὸς ὄρνυτο πεζός. οἳ δʼ ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπʼ ἀλλήλοισιν ἰόντες Φηγεύς ῥα πρότερος προΐει δολιχόσκιον ἔγχος · Τυδεΐδεω…
Homer, Iliad
-
…. ὣς εἰποῦσʼ ἀπονόσφι θεῶν κίε χωομένη περ. αὐτίκʼ ἔπειτʼ ἠρᾶτο βοῶπις πότνια Ἥρη, χειρὶ καταπρηνεῖ δʼ ἔλασε χθόνα καὶ φάτο μῦθον · κέκλυτε νῦν μοι, Γαῖα καὶ Οὐρανὸς εὐρὺς ὕπερθεν Τιτῆνές τε θεοί, τοὶ ὑπὸ χθονὶ…
NA, Homeric Hymns
-
…πείσεται γὰρ ἄλλο μὲν ἀστεργὲς οὐδέν. γῆς δʼ ἄπεισιν ἀσφαλής. εἰ δʼ αὖ τις ἄλλον οἶδεν ἐξ ἄλλης χθονὸς τὸν αὐτόχειρα, μὴ σιωπάτω · τὸ γὰρ κέρδος τελῶ ʼγὼ χἠ χάρις προσκείσεται. εἰ δʼ αὖ σιωπήσεσθε ,…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…Τρώων, ὅτε τοξαζοίμεθʼ Ἀχαιοί. τῶν δʼ ἄλλων ἐμέ φημι πολὺ προφερέστερον εἶναι, ὅσσοι νῦν βροτοί εἰσιν ἐπὶ χθονὶ σῖτον ἔδοντες. ἀνδράσι δὲ προτέροισιν ἐριζέμεν οὐκ ἐθελήσω, οὔθʼ Ἡρακλῆι οὔτʼ Εὐρύτῳ Οἰχαλιῆι, οἵ ῥα καὶ ἀθανάτοισιν…
Homer, Odyssey
-
…τὰ δʼ ἐν μεταιχμίῳ σκότου μένει χρονίζοντας ἄχη βρύει, τοὺς δʼ ἄκραντος ἔχει νύξ. διʼ αἵματʼ ἐκποθένθʼ ὑπὸ χθονὸς τροφοῦ τίτας φόνος πέπηγεν οὐ διαρρύδαν. διαλγὴς ; δʼ ; ἄτα διαφέρει τὸν αἴτιον παναρκέτας νόσου βρύειν. θιγόντι…
Aeschylus, Libation Bearers
-
…οὔτʼ ἔγχος οἷός τʼ ἦ νέῳ βραχίονι. ἕως μὲν οὖν γῆς ὄρθʼ ἔκειθʼ ὁρίσματα πύργοι τʼ ἄθραυστοι Τρωικῆς ἦσαν χθονὸς Ἕκτωρ τʼ ἀδελφὸς οὑμὸς εὐτύχει δορί, καλῶς παρʼ ἀνδρὶ Θρῃκὶ πατρῴῳ ξένῳ τροφαῖσιν ὥς τις πτόρθος ηὐξόμην, τάλας…
Euripides, Hecuba
-
…. Ῥείη δὲ δμηθεῖσα Κρόνῳ τέκε φαίδιμα τέκνα, Ἱστίην Δήμητρα καὶ Ἥρην χρυσοπέδιλον ἴφθιμόν τʼ Ἀίδην, ὃς ὑπὸ χθονὶ δώματα ναίει νηλεὲς ἦτορ ἔχων, καὶ ἐρίκτυπον Ἐννοσίγαιον Ζῆνά τε μητιόεντα, θεῶν πατέρʼ ἠδὲ καὶ ἀνδρῶν, τοῦ…
Hesiod, Theogony
-
…μὴ κακῆς ἐπίσκοπα, καὶ ταῦτα γῆθεν ἔκ τε ποντίας δρόσου ἐξ οὐρανοῦ τε · κἀνέμων ἀήματα εὐηλίως πνέοντʼ ἐπιστείχειν χθόνα · καρπόν τε γαίας καὶ βοτῶν ἐπίρρυτον ἀστοῖσιν εὐθενοῦντα μὴ κάμνειν χρόνῳ, καὶ τῶν βροτείων σπερμάτων σωτηρίαν. τῶν…
Aeschylus, Eumenides
-
…ἑστῶτες τάφου καὶ ψυχαγωγοῖς ὀρθιάζοντες γόοις οἰκτρῶς καλεῖσθέ μʼ · ἐστὶ δʼ οὐκ εὐέξοδον, ἄλλως τε πάντως χοἰ κατὰ χθονὸς θεοὶ λαβεῖν ἀμείνους εἰσὶν ἢ μεθιέναι. ὅμως δʼ ἐκείνοις ἐνδυναστεύσας ἐγὼ ἥκω. τάχυνε δʼ ὡς ἄμεμπτος ὦ χρόνου…
Aeschylus, Persians