adoro
adoro, to call upon, entreat, supplicate, implore
Frieze-Dennison Vergil
- In the earliest per., to speak to or accost one, to address; hence, also, to treat of or negotiate a matter with one: adorare veteribus est alloqui, Serv. ad Verg. A. 10, 677: immo cum gemitu populum sic adorat, Ap. Met. 2, 29, 16; 3, 3, 4; adorare apud antiquos significabat agere: unde et legati oratores dicuntur, quia mandata populi agunt, Paul. ex Fest. p. 19 Müll.; cf. oro and orator.— Hence, also, in judicial lang., to bring an accusation, to accuse; so in the Fragm. of the XII. Tab. lex viii.: SEI (Si) ADORAT FVRTO QVOD NEC MANIFESTVM ERIT, Fest. S. V. NEC, p. 162 Müll.—
- II In the class. per., to speak to one in order to obtain something of him; to ask or entreat one, esp. a deity, to pray earnestly, to beseech, supplicate, implore; constr. with acc., ut, or the simple subj.: quos adorent, ad quos precentur et supplicent, Liv. 38, 43: affaturque deos et sanctum sidus adorat, Verg. A. 2, 700: in rupes, in saxa (volens vos Turnus adoro) Ferte ratem, id. ib. 10, 677: Junonis prece numen, id. ib. 3, 437: prece superos, Ov. Tr. 1, 3, 41: non te per meritum adoro, id. H. 10, 141.—With the thing asked for in the acc. (like rogo, peto, postulo): cum hostiā caesā pacem deūm adorāsset, Liv. 6, 12 Drak.—With ut: adoravi deos, ut, etc., Liv. 7, 40; Juv. 3, 300: adorati di, ut bene ac feliciter eveniret, Liv. 21, 17: Hanc ego, non ut me defendere temptet, adoro, Ov. P. 2, 2, 55.—With the subj. without ut, poet.: maneat sic semper adoro, I pray, Prop. 1, 4, 27.—
- III Hence,
- A Dropping the idea of asking, entreating, to reverence, honor, adore, worship the gods or objects of nature regarded as gods; more emphatic than venerari, and denoting the highest degree of reverence (Gr. προσκυνεῖν); the habitus adorantium was to put the right hand to the mouth and turn about the entire body to the right (dextratio, q. v.); cf. Plin. 28, 2, 5, § 25; Liv. 5, 21; Ap. Met. 4, 28 (not found). —Constr. with acc., dat., with prepp. or absol.
- α With acc.: Auctoremque viae Phoebum taciturnus adorat, Ov. M. 3, 18: Janus adorandus, id. F. 3, 881: in delubra non nisi adoraturus intras, Plin. Pan. 52: large deos adorare, Plin. 12, 14, 32, § 62: nil praeter nubes et caeli numen adorat, Juv. 14, 97: adorare crocodilon, id. 15, 2.— In eccl. Lat. of the worship of the true God: adoravit Israel Deum, Vulg. Gen. 47, 31: Dominum Deum tuum adorabis, ib. Matt. 4, 10: Deum adora, ib. Apoc. 22, 9; so of Christ: videntes eum adoraverunt, ib. Matt. 28, 17; adorent eum omnes angeli Dei, ib. Heb. 1, 6.—
- β With dat. (eccl.): adorato (imperat.) Domino Deo tuo, Vulg. Deut. 26, 10: nec adorabis deo alieno, id. Ital. Ps. 80, 10 Mai (deum alienum, Vulg.): qui adorant sculptibus, id. ib. 96, 7 Mai (sculptilia, Vulg.).—
- γ With prepp. (eccl.): si adoraveris coram me, Vulg. Luc. 4, 7: adorabunt in conspectu tuo, ib. Apoc. 15, 4: adorent ante pedes tuos, ib. ib. 3, 9; 22, 8.—
- δ Absol. (eccl.): Patres nostri in hoc monte adoraverunt, Vulg. Joan. 4, 20 bis; ib. Act. 24, 11.—And,
- B The notion of religious regard being dropped, to reverence, admire, esteem highly: adorare priscorum in inveniendo curam, Plin. 27, 1, 1, § 1: Ennium sicut sacros vetustate lucos adoremus, Quint. 10, 1, 88: veteris qui tollunt grandia templi pocula adorandae rubiginis, Juv. 13, 148: nec tu divinam Aeneida tenta, Sed longe sequere et vestigia semper adora, Stat. Th. 12, 816.—
- C Under the emperors the Oriental custom being introduced of worshipping the Caesars with divine ceremony, to worship, to reverence: C. Caesarem adorari ut deum constituit, cum reversus ex Syria, non aliter adire ausus esset quam capite velato circumvertensque se, deinde procumbens, Suet. Vit. 2; Ap. Met. 4, 28 (not found); Min. Fel. 2, 5: non salutari, sed adorari se jubet (Alexander), Just. 12, 7: adorare Caesarum imagines, Suet. Calig. 14: coronam a judicibus ad se delatam adoravit, did obeisance before, id. Ner. 12: adorare purpuram principis, i.e. touched his purple robe and brought it to the mouth in reverence, Amm.21, 9.—Of adulation to the rabble, to pay court to: nec deerat Otho protendens manus, adorare volgum, Tac. H. 1, 36.☞ This word does not occur in Cic.; for in Arch. 11, 28, where adoravi was given by Mai in Fragm. p. 124, Halm reads adhortatus sum, and B. and K. adornavi.
- 1. aanbidden, vereren, bewonderen [deos; Ennium];
- 2. smekend aanroepen, bidden (m. ut);
- 3. smeken om [pacem deum];
- 4. (be)groeten [vulgum].
朝拜。懇求。愿仰。Maneat sic semper, adoro 願常如此矣。— pacem Dei 求天主太平。— curam priscorum 謹仰古人之勤。
Suggest a Translation
See an image
- to call upon, entreat, supplicate, implore: prece numen, V.: adorati di, ut bene eveniret, L.: maneat, adoro, Pr.: pacem deum, i. e. the favor of the gods, L.—To reverence, honor, worship: Phoebum, O.: sanctum sidus, V.
-
…non ullo gravius temptatur Cynthia damno quam sibi cum rapto cessat amore decus praecipue nostro. maneat sic semper, adoro, nec quicquam ex illa quod querar inveniam Invide, tu tandem voces compesce molestas et sine nos cursu ,…
Propertius, Elegies
-
…Hic ubi Deucalion nam cetera texerat aequor cum consorte tori parva rate vectus adhaesit, Corycidas nymphas et numina montis adorant fatidicamque Themin, quae tunc oracla tenebat. Non illo melior quisquam nec amantior aequi vir fuit aut illa metuentior…
Ovid, Metamorphoses
-
…incedo regina, Iovisque et soror et coniunx, una cum gente tot annos bella gero Et quisquam numen Iunonis adoret praeterea, aut supplex aris imponet honorem Talia flammato secum dea corde volutans nimborum in patriam, loca feta furentibus…
Vergil, Aeneid
-
…iuravit patribus tuis sicut praesens indicat dies sin autem oblitus Domini Dei tui secutus fueris alienos deos coluerisque illos et adoraveris ecce nunc praedico tibi quod omnino dispereas sicut gentes quas delevit Dominus in introitu tuo ita et vos peribitis si…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…numquid non iste est Ezechias qui destruxit excelsa illius et altaria et praecepit Iudae et Hierusalem dicens coram altari uno adorabitis et in ipso conburetis incensum an ignoratis quae ego fecerim et patres mei cunctis terrarum populis numquid praevaluerunt dii gentium…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…, haec mensem minoribus se spatiis flectens Ut tamen detrahas ista, non erat ipse sol idoneum oculis spectaculum dignusque adorari, si tantum praeteriret Non erat digna suspectu luna, etiam si otiosum sidus transcurreret Ipse mundus, quotiens per…
Seneca, De Beneficiis
-
…rettulisset increpavit eum pater et dixit quid sibi vult hoc somnium quod vidisti num ego et mater tua et fratres adorabimus te super terram invidebant igitur ei fratres sui pater vero rem tacitus considerabat cumque fratres illius in pascendis gregibus patris…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…, cum galeam sub fronde oleae cristasque rubentes concutio viridi velans fera cingula serto atque armata Deum sine crimine caedis adoro. crimen enim, piget heu, crimen persuaserat atrox Iuppiter, ut sacro iustorum sanguine tincta adsuetum bellis scelerarem…
Prudentius, Contra Symmachum
-
…ad filium non sum fraudatus aspectu tuo insuper ostendit mihi Deus semen tuum cumque tulisset eos Ioseph de gremio patris adoravit pronus in terram et posuit Ephraim ad dexteram suam id est ad sinistram Israhel Manassen vero in sinistra sua ad…
Vulgate, Latin Vulgate