alleviare

1 alleviare v. allevare

2 alleviare [LL] 1 to lighten, make lighter. b (fig.). fumus ~iatur et depuratur Bart. Angl. IV 1; s1196 jussit pondus armorum episcopi et archidiaconi ‥ in tantum ~iari ut lorice eorum deponerentur M. Par. Min. II 60.  b archiepiscopatus sui pondus ~ians (V. Aldh.) W. Malm. GP V 223 p. 376; si [alea] ‥ curarum pondus ~iet J. Sal. Pol. 400A; dispensando tamen sacer ordo, salubribus usus / consiliis super his, alleviavit onus Nig. SS 2302; 1224 donec Deus onus debitorum ~iet (AncC VI 51) RL I 284; scire ista non est pondus aggravans sed ~ians, sicut plume avium sunt Bacon CSPhil. 433; 1343 †allienare [? l. alleviare] ‥ onerum ‥ gravitatem (Lit. Regis) Ad. Mur. 145; 1438 sarcine vicarii Jesu Christi ~iatur moles Bekynton I 62. 2 to alleviate, allay, relieve: a toil or task; b loss or lack; c pain, grief or sickness; d a sentence; e sin. a omnes species olei corpora confortant et motum ~iant Bacon IX 68; 1435 in his que vestrum opus ~iant FormOx 450; labores diffusos ~iando Ad. Usk 83.  b 1184 citius ~iatur [damnum] cum horum ‥ providentia in melius reformatur (Lit. episcoporum) Diceto YH 23; s1191 navem ‥ per cujus adventum ~iata est ‥ cibariorum penuria Itin. Ric. I 79.  c rogo vos ‥ ut mea saltem temptetis ~iare tormenta W. Malm. GR II 204; s1452 poterit ‥ languoris ‥ imbecillitas curari vel in toto vel saltem in parte ~iari Reg. Whet. I 22; 1466 ut omnis erumna legitime ~ietur Mem. Ripon 173.  d p1380 eorundem convictiones deberent ~iari infra octo dies post eorum convictionem StatOx 187n.  e s1463 peccatum ejus ‥ ~iare volens, ‥ exegit ‥ ut ‥ hoc ipsum denuo peccatum apertissima proderet confessione Croyl. Cont. B 539. 3 to lighten, relieve (a thing) of a load. b to relieve (a person) of a charge, care or sim.. sic incole aliquorum expulsione matrem [sc. terram] adlevant [v. l. ~iant] W. Malm. GR I 5; s1087 jocatus in ejus ventrem quem potione ~iarat Ib. III 281; alleviat ventres labor inflatos moderatus D. Bec. 2532; 1289 de ‥ batellis intendentibus ad ~iandum naves cum ‥ mercandisis venientes RGasc III 582; s1380 trabes confractas, que semet ipsas ferre non poterant ~iate a campane sarcina Chr. Angl. 265.  b quo martyr adest ‥ ~ians eum ponderis mestitia Herm. Arch. 6; 1100 sicut tam magno gravamine ~iati sunt (Ch. Hen. I) GAS 522; constat, qui hanc unctionem fideliter ‥ percipit, et in corpore et in anima ~iari, si tamen expedit ut in utroque ~ietur Gir. GE I 4; 1216 quod Hugonem ‥ ~iet de prisona sua, salva tamen bona custodia ipsius Cl 288a; s1217 rex fecit eis cartam de foresta, per quam multi fuerunt ~iati de gravamine et molestia Leg. Ant. Lond. app. 204; 1285 nec excusabitur aut ~iabitur [Reg. Malm. I 100: †alienabitur] ille qui injuste rapuit hujusmodi heredem de pena ‥ per mortem heredis (Stat. I Westm. c. 35) StRealm I 88; 1300 quod ‥ de dicto debito nos ~iando ‥ securitatem nobis faceret Chr. Rams. app. 393; 1400 si ‥ papa interdiceret nostrum regnum, ‥ per hoc ~iati essemus ab ejus legibus observandis (Purvey) Ziz. 403. 4 “to levy” (ed.) or (?) to relieve (by reducing quota demanded). 1346 [supersedeas for levying] alleviand’ [the said men] Rec. Leic. II 65 (cf. ib. 66). 5 to make light of, pass lightly over. de veritate non ~iabitur hic quippiam Gir. PI III 2 p. 232; aut ‥ sancte ita precepit, et habent ostendere cur, ~iando tante sanctitatis pondus, non respexerint ‥ Ric. Armagh Def. Cur. 1402.