armilausa
- a military upper garment (post-class.), Paul. Nol. Ep. 22; id. Ep. 17; Schol. ad Juv. 5, 143.
~ia,serce
†armilcaisia [] oloserica : †armigaisia Thorne 1762
colobia, levitonaria, †armillansas [gl.: quasi armiclausas, G. ]curtepiez
judicium et pena aldermanni, eo quod ~a sive cloca sua fuit simplex et non furrata(
insultum fecit Johanni B. et ibidem ~am suam delaceravit
unam ~am dupplicatam et alia vestimenta ad corpus dicte Matillidis spectancia
quod oportet provideri dicto T. de ‥ ocreis et calcaribus et curta ~a gradui sui competentibus
lego meam hoplandam et ~am meam viridis coloris
capucio ‥ et armilousa, A. dictaa cloak , qua ‥ induebatur ‥ ab eo depositis
lego ‥ armilousam, sed remota ipsius armilouse furrura
cloke, ‥ hayeste garment or huke , armelus, armelausa, lacerna
idem famulus recepit ab eo gladium, frenum et ~am de russeto in suam custodiam
pro j †armilansa simplici de scarlet
armelausa, A.a cloke , ~a,a sclavayn , ‥ hec armiclausa,a clok
a scaplory , †armilansa, †armilans, scapularium
abstulit ‥ unam †armilansam duplicatam ‥ et eam induit
hoc armiclausum,a claspe
Armelausa vulgo vocata, quod ante et retro divisa, atque aperta est ; in armos tantum clausa, quasi armiclausa, C. litera ablata.Vet. Interpr. Juven. Sat. 5 :
Viridem thoraca,apud eundem Poëtam,
Armilausiam prasinaminterpretatur. Curtas Militum tunicas, ad genua usque pertingentes,
Sclavinaminterpretatur Ugutio :
Armelaus)
Armilausispopulis, quorum mentio fit in Tabula Itiner. Peutingeri, ejusmodi vestem dictam opinatur.
Cum præterea facie non minus quam Armilausa ruberet.Et Epist. 7 :
Sibi ergo ille habeat Armilausam suam, et suas caligas et suas buccas.Passio S. Bonifacii Martyris, edita ab Holstenio :
Vir est quadratus... coccinea Armelausia indutus.Anastasius Bibliot. in Gregor. II. pag. 70. de Luithprando Rege Longobard. :
Atque sic ad tantam compunctionem piis monitis flexus est, ut, quæ fuerat indutus, exueret, et ante corpus Apostoli poneret, mantum, Armilaisiam, balteum, spatam, atque ensem deauratum.Ex iis emendandum Diploma Athelberti Regis Anglor. :
Missurum etiam argenteum, scapton aureum, item sellam cum fræno aureo, et gemmis exornatam, speculum argenteum, Armilaisia oloserica, camisiam ornatam prædicto Monasterio gratanter obtuli.Ita repono pro
Armilcaisiaut est in Monastico Anglicano tom. 1. pag. 24. Perperam etiam
Armigaisiaapud Willelmum Thorn. pag. 1762. v. 54. editum legitur.
Capitulum ann. 1398. ea conditione investiendumInfra :(Decanum) censuit, ut dum installaretur, et fidem juramento præstaret, almutium, sive Armilausam ipse non haberet,(quia nondum sacris erat initiatus) sed in manus Buticularii, sive Syndici Ecclesiæ deponeret.
A Capitulo impetravit, ut sibi dehinc liceret uti hujusmodi Armilausa, sic tamen, ut illam in brachio deferret, non vero illam gestaret in capite.
Armillaiz, hodie
Ærmellatz, ein Latz mit Ærmeln, Wachtero idem ac
Ærmellos, Non manicata, absque manicis, a
losdestitutus. Knitla Saga, in Glossar. Suio-Goth. Ihrii Voc.
Armloquitur de
silki trojo Ermalausa, i. e. tunica serica sine manicis.
Ermalausi. Apud Biornonem Haldorsonii scriptum est
Ermalaust fat, Colobium, exomis.
Armilaussignificare potuit
sine brachiis, German. antiq. item ac Island. Confer Graffii Thesaur. Ling. Franc. vol. 1. col. 426. et vol. 2. col. 267. Sed fortasse vocis origo petenda cum Scriverio a populo
Armalausorum. Vide Zeussii librum De populis Germaniæ, etc. pag. 308.
ARMILAUSA(armelausa, armilausium), a kind of military tunic worn by foot-soldiers, reaching down to the knees; cf. Mauritius, Strateg. 12. p. 303: ποῖα δεῖ φορεῖν ἱμάτια τοὺς πεζοὺς εἴτε ζωστήρια Γοτθικὰ εἴτε ἁρμελαύσια ἔχουσι κονδὰ ( cut away) μέχρι τῶν γονάτων. It was red (Paulin. Nol. Epist. 17 (13), 100.1, in Migne, Patrol. lxi.). The Scholiast on Juven. 5.143explains viridem thoraca by armilausam prasinam, both words curiously illustrating the change from classical to low Latin. Mayor (on Juv. l. c.) says it was a kind of waistcoat. Zeuss (Die Deutschen und die Nachbarstämme, ed. 1837, pp. 308-9) supposes it to be a Celtic word, and that the name of Armilausi was given from their dress to the mass of small Celtic peoples which Ptolemy places between the Μαρούιγγοι and the Danube. For other derivations, see Ducange s. v., ed. Favre, 1883. Isidore (Orig. 19.22, 28) is quite misleading when he says the armilausa was open before and behind, but closed on the shoulders, quasi armiclausa littera c ablata.
[L.C.P]A kind of military tunic worn by foot-soldiers and reaching to the knees. See Mayor on Juv. v. 143; and Ducange, s. h. v. (ed. Favre, 1883).