assisa
assīsa, ae, f. (viell. verdorben für asce[n]sa, vgl. ascendo), die Flut (Ggstz. recessa), Isid. de ord. creat. 9, 7.
quod ipsi canonici ‥ liberi sint ‥ de omnibus geldis et scotis et witis et ~is
vic. r. c. de xv li. ‥ de assisa comitatus . ‥ idem vic. r. c. de v m. argenti de ~a de Gipeswiz
de vij li. ‥ de ~a episcopi Cicestrensis
reddent communiter cum civibus meis Lincolnie gelda mea et ~as civitatis
nec ‥ aliquibus operibus aut exactionibus, angariis aut ~is aliquibus homines ‥ canonicorum gravare
vic. r. c. de ccc ‥ li. ‥ de auxilio exercitus Wallie ‥ ; monetarii Lund’ r. c. de xl m. de ~a ejusdem exercitus
r. c. de c li. de ~a facta super dominia episcopatus ad maritandam ‥ filiam regis
clamo omnes terras et homines H. episcopi Wint’ quietos de tota ~a †quam per justitias meas facta est per Angliam(
fiunt interdum per comitatus communes ~e a justitiis errantibus, ‥ que ideo dicuntur communes quia, cognita summa que de comitatu requiritur, communiter ab hiis qui in comitatu fundos habent per hidas distribuitur
abbas de Rupe ‥ clamat tenere ‥ tenementa sua ‥ quieta ‥ de omni misericordia et communi ~a
tales consuetudines capiet de hominibus regni mei quales capiuntur apud Rokesburg excepta ~a baronie sue
ut nulla exigentia omnino in dono, vel in ~a vel alia consuetudine ab episcopo vel a quolibet alio fiat in prebendis eorum [canonicorum ]
nisi sit in lotto et scotto et in ~is et tallagiis cum eisdem burgensibus(
salvis nobis talliagiis, redditibus, escaetis, wardis, maritagiis, prisis et aliis ~is nostris in villa(
tunc estimabitur quantum valere debeat annui redditus pars vendita, secundum ~iam [(] que consuevit fieri de nemoribus in partibus illis : assissam Conc. II 180
potestatem ‥ assizias terrarum que nobis debent assideri ‥ faciendi
de certo redditu ~e per annum
de redditu ~e
si quis eorum cessiderit [(sic ] in misericordia nostra pro assisa panis vel cervisie fracta ter, non dabit pro qualibet misericordia nisi vj d.; et si quarta vice cesiderit, faciet ~am regis
faciet ~am ville pertinentem ad tale delictum(
Aldwinus ‥ fecit ~as Rames’
iste fecit ~am domus Ramesie
[Henricus II ], abolitis antiquis legibus, singulis annis novas leges, quas ~as vocavit, edidit
hec est ~a quam dominus rex Henricus consilio archiepiscoporum et episcoporum et abbatum ceterorumque baronum suorum statuit pro pace servanda et justitia tenenda(
homines de Tichesoura debent v m. quia noluerunt jurare ~am regis
venit ‥ rex usque Northamtoniam ‥ et per consilium comitum et baronum et militum et hominum suorum hanc subscriptam ~am fecit et eam teneri precepit
rex ‥ fecit hanc ~am de armis habendis in Anglia
quanta [misericordia ] esse debeat per nullam ~am generalem determinatum est
dicta provisio et ordinatio [super clausturis faciendis etc. ] vocata est ~a; ad quam ~am persequendam et ad effectum perducendam electi sunt xij viri, aldermanni de civitate
jurandum est ab omnibus quod non torniabunt antequam domino regi de pecunia sua secundum ~am domini regis inde factam ‥ satisfecerint(
purget se per aquam per ~am [sc. de Clarendon’ ]
de catallis ‥ que amovit de ‥ terra contra ~am regni
coronatores ‥ mittat ‥ ad videndum quod quidam latro ‥ faciat ~am et abjurationem regni secundum consuetudinem terre
ij m. quas ‥ promiserunt regi pro facienda ~a de ‥ latrone qui se receptaverat in ecclesia
corpus ipsius secundum ~as Scaccarii debebat arestari
†prohibimus ne aliquis Judeus aliter pecuniam suam mutuo det quam per ~am communiter Judeis a nobis ‥ concessum est(
secundum ~am et consuetudinem Judaismi
de illis qui ceperunt denarios ab illis qui extraneos hospitati sunt contra ~am inde factam
W. ‥ et R. ‥ districti pro extraneis herbigatis extra ~am
dominus terre illius ‥ auxilium habere faciat ad vestigia latrocinii sui prosequenda secundum ~am meam [sc. regis ] de Galweia
~a facta per dominum regem in Laudonia(
terram ‥ que secundum assysam regni ‥ perambulata mihi ‥ fuit
rex precepit quod omnes forestarii sui jurent quod ‥ tenebunt ~am ejus qualem eam fecit de forestis suis(
solebant habere in bosco domini regis(housbote etheybote cum omnibus feodis forestario pertinentibus secundum ~am foreste
proviso quod ‥ clausuram ‥ copiciorum juxta ~am foreste sustinere faciant
m. 31: si ipse secundum ~am chacee predicte replegiabilis sit
volunt quod ~a aque fiat per majorem et consilium suum ‥ et quod quilibet molendinarius solvat pro quodlibet [sic ] transgressione vj s. viij d.
responsum est [inter disputationes antiquas et modernas ] hoc interesse quod inter bene ludentes cum omnibus scaccis, sc. ~is antiquis, et ludentes solum in ludis partitis
hec est ~a quando pro cervisia vinum debent habere, unusquisque sc. habere debet duas caritates in die
coquinarius scire debet quid et quantum per singulos dies conventui dare oportet secundum ~as antiquas
constabularius percipiet ~am cervisie, sc. xij lagenas cervisie pro iij d . ‥ per totam warennam
~a scaccarii: frumentum iiij s.; ‥ pensa casei x s.; stoppa mellis xviij d.
hec est ~a de pane faciendo et vendendo que probata est per pistores domini Henrici secundi
habeant ‥ omnes terras ‥ cum ‥ ~a panis et cervisie, cum furcis, pilloriis ‥
hec est ~a facta ‥ per regem Ricardum
rex fecit generaliter acclamari ut legalis ~a panis ‥ sub pena collistrigiali observaretur
justitiarii ‥ per loca ~am panis, vini et cervisie sub forma tradiderunt subsequenti
quo warento clamat habere emendas ~e panis et cervisie fracte
pistores vendunt unum panem pro sterlingg’ et alium pro poll[ardis ] et sic faciunt duas ~as
ceperunt de quodam pistore ‥ ij s. pro delicto ~e panis invento
oboli de ‥ custuma ‥ allocantur ‥ in examinacione panis et ~a inde tenenda et ‥ occasione dicte custume ~a panis in pondere decrescit et minoratur
non mutatur ~a sive pondus panis(
habeant libere curias suas cum ‥ ~a panis et cervisie
juratores cognoverunt quod non tenuerunt ~am panis et cervisie ad nundinas suas
nihil hic de vj s. viij d. per redditum ~e bracine de I., quia est in assedacione cum terris regis thanagii de C.
conservatores ‥ secundum valorem dicte cervisie inde ponant ~am
brasiatores ‥ frangunt ~am vendentes care
J. P. vendit celiam in domo sua propria sine signo exposito et eciam vendit cum discis et ciphis non signatis contra ~am
si vinatorem qui vinum vendat ad brocam contra hanc ~am invenerint
P. Vinitor [et alii ] vendiderunt vinum contra ~am
custodes ad placita corone custodienda similiter custodiant ~am vini
inventum fuit quoddam dolium vini in cellario ‥ ubi multa dolia vinorum vendebantur contra ~am
de vinis venditis ‥ ubi vina vendita sunt contra ~am
quod ‥ dux ‥ faceret et haberet assaiam et ~am panis, vini et cervisie
justitiarios ‥ ad placita mercati nostri tenenda, ad ~as mensurarum constituendas, ad videndum transgressiones mensurarum et ~arum
in transitu suo per partes illas rectas ~as et mensuras in eadem civitate [Lincoln’ ] constituant
probat mensuras et capit emendas de ~a fracta
nullus faciat extra burgum meum pannum tinctum ‥ contra ~am regis David(
~a de latitudine pannorum non est servata
si ~a de latitudine pannorum servata sit sicut fuit provisum et si quis denarios ceperit pro pannis contra ~am venditis
de quolibet panno integro de ~a venali, j ob.
quando [(ulnator ] ‥ invenerit illos [pannos ] non esse recte ~e, ‥ pro donis permittit eos [mercatores ] vendere pannos illos
de quolibet panno dimidium pannum de ~a per tres ulnas et amplius excedente qui pannus de ~a integer non fuerit
pannus de ~a
de qualibet ~a wayde
de qualibet ~a waide vendita j d.
capiunt pisces in aqua rescenti cum retibus que non sunt de assissa
habent recia contra assissam cum quibus capiuntfry et destruunt ripam
viam ‥ latitudinis sex pedum de ~aPoulesfete nuncupatorum
per spacium c pedum ~e plus et ultra spacium quod ‥ pons ad presens continet
parcella continet in longitudine lxxiiij pedes ~e ‥, in latitudine xv pedes ~e
pro unoquoque opere Augusti solebat habere j garbam per corrigiam de ~a
omnes mensure tam bladi quam brase ‥ sint unius ~e et ejusdem quantitatis ‥ secundum standardum busselli et lagene regis
remansit in arreragiis de uno salsario argenteo de majori ~a et de uno alio salsario, ut creditur, de eadem ~a
unum lectum de parva ~a
ij lectos cum curtinis de maxima ~a ‥, iiij lectos de media ~a(
debet v m. pro habenda ~a de terra quam R. M. tenuit
debent j m. quia petierunt ~am sicut liberi et fuerunt rustici
judex ecclesiasticus ‥ placita de debitis laicorum vel de tenementis in curia Christianitatis per ~am regni ratione fidei interposite tractare non potest
girovagando conciliis omnibus, ~is et conventiculis ‥ non invitatus interesse curavit
coram justiciariis nostris quando venient in villa ‥ ad ~as capiendas(
justiciarii ‥ ad ~ias capiendas in dictis insulis assignati
generalis atornatus in omni placito, asysa et hundredo
die Martis ‥ omnes ~e et bille quassate sunt et adnullate
apud Ebor’ tempore ~e
~ae, quas dicimus, in quolibet comitatu bis anno habentur, in quibus duo ~arum justitiarii ad hoc deputati ‥ et de civilibus et de criminalibus cognoscunt
posuerunt se in ~am de Windlesor’ utrum illi an predictus T. majus jus in terram illam haberet
r. c. de iij m. pro habenda magna ~a versus W. M.
in electione ‥ tenentis erit se versus petentem defendere per duellum vel ponere se in magnam ~am domini regis inde et petere recognitionem quis eorum majus jus habeat in terra illa
summoniti fuerunt ad eligendum xij milites ad magnam ~am faciendam inter S. ‥ petentem et A. ‥ tenentem de viij parte feodi j militis
de placito magne ~e
xij milites ‥ fuerunt electi in asisa ‥; et consenserunt partes in x, quia duo non venerunt
placitum de recto ultimum sibi locum vendicat in ordine placitorum, quia quicunque in hoc placito semel amiserit per judicium vel per ~am vel per duellum nunquam ad aliam actionem habebit regressum
placita de terris in partibus istis non habent terminari per duellum neque per magnam ~am(
per magnam ~am xxv nobilium ‥ reperte fuerunt dicte terre fore eschaetam [] domino regi sic
T. ‥ debet xx s. pro disseisina super ~am regis
que [saisine ] ‥ ex beneficio constitutions regni que ~a nominatur in majori parte transigi solent per recognitionem
est quedam recognitio que vocatur de morte antecessoris
debitor habere poterit ~am de nova desaisina
per ~am de advocationibus ecclesiarum proditam loquela illa tractabitur
dies datus est ‥ de ~a mortis antecessoris
illam terram recuperavit per ~am nove diseisine et non habet inde plenam seisinam
de placito ~e ultime presentacionis
~a de nova presentatione ad ecclesiam
mandatum est M. ‥ et sociis suis quod ~as mortis antecessoris, nove disseisine, ultime presentationis et magnas ~as et alia placita ‥ ponant in respectum
quicumque hujusmodi feoffati a quibuscumque ‥ ~am nove disseisine [(] deferant : †asseisinam nove disseisine M. Par. Maj. III 342
post ~am [] nove disseisine captam : post †assuagium RGasc I 448
~a nove disseisine cum sit triplex, personalis sc. propter factum et penalis propter injuriam et delictum et persecutoria, sc. quod res restituatur disseisita ‥
mandetur justiciariis ad ~as [v. l. †asseisinas ]
est ~a in jure possessorio quedam recognicio xij hominum juratorum per quam justiciarii cerciorentur de articulis membri contentis
cum ‥ partes hujusmodi ad ~am placitaverint et ~a capi debeat, veniunt frequenter juratores ~e et dicunt simpliciter ‥ quod hujusmodi querentes sunt disseisiti
~a frisce forcie capta coram ‥ ballivis libertatis civitatis Cantuarie
si exaltetur stagnum alicujus molendini infra ~am domini regis ad nocumentum liberi tenementi alicujus
~a ‥ de quadam domo levata ‥ ad nocumentum ipsius
~a de nocumento extendit se ad fundum alienum ‥ in eo quod nociva est et injuriosa
coram ‥ justiciariis nostris ad ~as ‥ capiendas assignatis in quadam ~a nocumenti non comparuit
assisa venit recognitura si terra ‥ sit liberum tenementum prioris ‥ an libera elemosina pertinens ad ecclesiam
~a ad recognoscendum utrum j virgata terre ‥ sit laicum feodum Willelmi ‥ an libera elemosina Simonis ‥ ponitur in respectum ‥ pro defectu recongnitorum
S. persona de W. optulit se versus ‥ A. de W. de placito quod esset auditurus ~am ‥ utrum unum mesagium et v acre terre ‥ sint libera elemosina pertinentes ad ecclesiam suam ‥ an laicum feodum
est ‥ quedam ~a que multum habet possessionis et juris. ‥ per i stam ~am recognoscitur utrum tenementum de quo agitur l aicum sit feodum tenentis vel libera elemosina
de recognitione ‥ utrum ‥
vic. non r. c. de catallis fugitivorum, quia de illis non fuit facta ~a in com. illo
de catallis fugitivorum et suspensorum per ~am de Clarendon’
hec ~a atenebit a tempore quo ~a facta fuit apud Clarendonam ‥ usque ad hoc tempus et amodo quamdiu regi placuerit in murdro et proditione et iniqua combustione(
si ‥ vir ‥ metu arctioris ~e quam rex propter sceleratos constituit a sede sua fugerit, ‥ et postmodum comprehensus per legem ~e constitutam reus sceleris convictus fuerit, ‥ mobilium ‥ pretia ‥ ad scaccarium deferuntur et in annali sic annotantur: ‘ille vic. r.c. de catallis fugitivorum vel mutilatorum per ~am’
de occultatione inventi thesauri fraudulosa ‥ ob infamiam non solet aliquis ‥ per legem apparentem se purgare, licet aliter per ~am fieri posset
hoc modo assissium vocant: quando de alicujus morte ambigitur rei, vicinos xij aut in numero majore evocant, qui rei casum ancipitem interpretantes eum aut liberandum aut protinus occidendum declarant
excessus tam publicos quam privatos sibi per ~as et inquisiciones utrobique †delatas [? l. delatos ]
cum quis infra ~am domini regis, id est infra tempus a domino rege de consilio procerum ad hoc constitutum ‥, alium injuste ‥ desaisiaverit
dicunt quod jurata inde non debet fieri, quia est contra ~am rengni
burgenses ‥ responderunt se esse in ~a regis, nec de tenementis †qui [? l. que ] ‥ tenuerunt ‥ in pace uno anno et uno die ‥ se velle respondere contra libertatem ville
si R. ‥ injuste ‥ disseisivit H. ‥ de tenemento suo ‥ infra ~am
cum legales homines sint et infra ~am domini regis
debent duo viri de ~a ‥ ibidem accedere
~a venit recognitura quis advocatus ‥ presentavit personam ultimam
~a tota atachietur quod tunc sit ibi
fuerunt recognitores illius ~e
socii sui recognitores cujusdam ~e
cum ‥ sit tediosum clericis laicum feodum habentibus poni in ~is, juratis seu recognitionibus(
senes lxx annorum et ultra ‥ in minoribus ~is non ponantur
per ~am electam condempnatus, pena capitali punitus est
personis ad ~am electis
recognosci faciatis secundum ~iam meam de feodo Guillelmi B. quis inde saisitus erat
comprobatum fuit per meum preceptum in ~ia mea apud Valonias quod ‥ tenuerant ‥
pasturam suam de L. que ipsi adjudicata est in ~ia apud Rothomagum in curia mea
si ‥ senescallus Vasconie ‥ ~ias suas teneat in civitate ‥ Vasatensi de hominibus commorantibus extra civitatem, omnis jurisdiccio et justicia extraneorum qui ad ~am et pro ~a venient ‥ sint propria senescalli ~a durante
ad ~ias Vasatenses et Burd’ tenendas
pro ~is tenendis
quem ‥ citari fecerant ad ipsam assiziam
cause nos tangentes ‥ nunc ad particulares assizias trahuntur et ventilantur extra civitatem
ad primam ~am coram justiciariis
mandatum fuit eis quod assisa illa ponatur coram justiciariis ad primam ~am cum in partes illas venerint
omnia placita que posita sunt ad primam ~am coram justiciariis
isti intraverunt [(gildam ] ad ultimam ~am
rotulus de ghylda mercatoria in burgo Salop’ ad novam ~am: primus dies sessionis fuit dies Mercurii
de illis quorum patres fuerunt in gulda, una ~a de xxij d. apponitur
thethingm[annus ] presentat quod L. heres habeat H. famulum suum extra ~am
H. molendinarius attachiatus est quod est extra ~am
R. pistor in misericordia quia tenuit R. filium suum extra ~am, qui fuit etatis
R. nepos prioris non est in decenna; de eodem R. quia non est in assissam
H. de C., qui mansit in civitate per longum tempus, non est in assissa
duas carucatas terre ‥, unam de dominio et alteram de ~a rusticorum
pro ‥ l ~is, pretii ~e v d.
[(vij pedes de buscelles ‥ faciunt v ] ~as
†accire, maris fluctus
interpretatio nominum Ebraicorum et Grecorum: ‥ †adsida,flood
assisa, æ, f. , flux de la mer : Isid. Ord. 9, 7.
nomen æquivocum: varias enim et diversas significationes, apud Leguleios nuperos habet, quas singulas persequi operæ pretium videtur. Ac primum :
Malla publica, placita,quomodo
Assise est une assemblée de plusieurs sages hommes en la Court del Prince, en laquelle cen qui y sera jugié, doit avoir perdurable fermeté. Car se l'en nie cen, qui aura esté fait és plés de la Viscomté, l'en le puet escuser par une desrene ; més cen qui est fet en l'Assise, ne rechent nul desrene ; ains est ferme à toujours par le recort de l'Assise, et entre deux Assises doit avoir 40. jours.Charta Philippi Augusti apud Rigordum ann. 1190 :
Ballivos nostros posuimus, qui in balliviis suis singulis mensibus ponent unum diem, qui dicitur Assisia, in quo omnes illi qui clamorem facient, recipient jus suum per eos, etc.
Cisecontracte, eadem notione, in Charta ann. 1327. ex Cod. reg. 10196. 2. 2. fol. 87. v° :
Toutes les coses dessusdittes lidis maires mist en le warde des hommes de le Cise Dieu(de Liege) là presens, assavoir sont lidis mesires Jehan dou Lardier, qui le jugement rapporta, etc.
cité devant dite.
Assisæ, in locis publicis et patentibus, ut alia olim placita, veluti ante januas Ecclesiarum. aut in cœmeteriis peragebantur. Regestum Constabulariæ Burdegal. fol. 137 :
Assisias suas tenebunt Lemovicenses ante januas Monasterii S. Martini, et in cœmeterio Ecclesiæ S. Michaelis.Deligebanturque ad id majores villæ, et quæ populo abundarent, intra Regis, aut domini feudi, jurisdictionem, ad majus litigantium commodum. Edictum Philippi Pulcri a Pithœo editum, art. 16. de Baillivis :
Nec teneant eas in locis, in quibus non est villa, aut habitatio gentium populosa.Cogebantur vero Assisiæ in Francia ex eodem Decreto Regio, de duobus mensibus ad duos menses, atque indicebantur a Baillivis et Senescallis in fine cujuslibet Assisiæ :
Præcipimus, quod Senescalli et Baillivi nostri teneant Assisias suas in circuitu Senescalliarum et bailliviarum suarum de duobus mensibus ad duos menses ad minus.Interdum per singulas quindenas.
Assisiisinteresse tenebantur, ejusmodi fuit, quam ex veteri Regesto damus :
Michel de Paris, Bailly de Vermandois, au Prevost de Mondidier, Salut. Nous vous mandons, que vous faciez crier nos Assises de Mondidier solempnellement aus lieus acostumés au Dimanche devant la Chandeleur prochain à venir, et faites adjorner les hommes le Roy jugeans en la Chastellerie de Mondidier par Serjans le Roy, qu'ils soient ausdites Assises si souffisament que les causes desdites Assises puissent estre délivrés ; et nous certefiez des noms des hommes, que vous aurez fait adjorner. Et le faites si diligemment, que defaut n'y ait. Donné à Chauny le Venredi après Noël l'an 1318.Si quis ex iis deesset, pecuniaria mulcta puniebatur. Compotus Bailliviæ Turon. ann. 1337 :
De legibusseu comitiorum juridicorum mentio est passim in Consuetudinibus municipalibus, locis a Raguello indicatis : quarum aliæ(mulctis) Assisiarum, videlicet de defectibus hominum nobilium, qui consueverant solvere pro quolibet defectu 5. sol. Assisiarum,
magnæaliæ
minoresdicuntur, ut in Consuet. Pictav. art. 19. 74.
Grande Assise, occurrit etiam in Consuetud. Inculismensi art. 4. 7. et Rupellensi art. 1. in quibus
Magna Assisa, dicitur conventus juridicus, qui Comiti, Vicecomiti, Baroni
Minoresvero
Assisæeæ sunt, quæ a Comitum, Vicecomitum, Baronum et Castellanorum Præpositis, seu Judicibus pedaneis, quinto decimo quovis die tenentur.
Minoresistas
Assisasintelligit Chronicon Andrense pag. 552 :
Ex consuetudine quoque patriæ nostræ in Curia nostra per singulas quindenas humanas leges et judicia mundana constat exerceri.
Assisisdefiniebatur inter litigantes, quod pro supremo judicio erat. Regiam Majestatem lib. 1. cap. 13. § 3 :
Sciendum est, quod lites decisæ legitime per magnam Assisam Domini Regis, postmodum nulla occasione resuscitantur.Adde Quoniam Attach. cap. 82. § 1. Atque id Juri Normannico supra laudato consentaneum est. Maxime vero id, quod statuebatur ad publicum Regni, aut vassallorum omnium commodum, pro lege erat, ut pote in
Assisis, communi proborum et
Legaliumhominum consensu decretum. Regiam Majestatem lib. 3. cap. 27. § 2 :
Ex beneficio constitutionis Regni, quæ Assisa nominatur.Hoved.
Assisæ Henrici Regis factæ apud Clarendonum.Fridericus II. Imp. in Constit. Sic. lib. 1. tit. 41 :
Quæ igitur ad ipsorum cognitionem pertinent, prædecessorum nostrorum Assisis comprehensa apertius diffinimus.Adde lib. 3. tit. 36. Glanvillam lib. 9. cap. 10. Bractonum lib. 3. tract. 2. cap. 3. § 6. etc. Prædictis addo, quæ habent Assisiæ Hierosol. MSS. cap. 105 :
Les Assises doivent estre tenuës et maintenuës fermement en toutes choses : et de ce que hom ne sera certain, qui soit Assise, doit tenir selon l'usage et la longue coustumance, et de ce que Court aura fait esgard, ou connoissance, ou recort, qui soit Assise, doit estre tenu et maintenu come Assise. Car les Assises ne peuvent en plusiors choses estre provées, que par lonc usage, ou pour ce que l'on a vehu user et faire come Assise, et ce est maniere de Loy, et doit estre, et est tenue au Royaume de Hierusalem et de Chipre meaus que Leis, Decrés, ne Decretales, que le Seignor dou Royaume doit jurer et jure, ains que il soit retens à Seignor, de garder et maintenir les Assises, et les lons usages, et les bons coustumes du Roiaume de Hierusalem.Hinc
Eodem anno Rex fecit generaliter acclamari, ut legalis Assisa panis inviolabiliter sub pœna collistrigiali observaretur.... ita quod pistores poterunt sic vendere, et in quolibet quartario lucrari tres denarios, etc.Monastic. Angl. tom. 2.
De amerciamentis suorum tenentium provenientibus pro Assisa Regis non servata, ut de pane, cervisia, et mensuris falsis.Fleta lib. 1. cap. 17 :
Habet Rex in potestate sua, ut Leges et Consuetudines et Assises in Regno suo provisas, approbatas et juratas.Vide Littletonem sect. 234. Le Roman d'
AuberyMS :
A tant maniuent aux dens la miche alise, Tant que chascune a sa force reprise, Et beurent eue qui venoit de Tamise, Dist Senehaut, mult vaut miex ceste Assise, Que cent mil livres, ou pan de ma chemise.
Assisa Rerum Venaliumnon solum pro decreto in
Assisiislato de rebus venalibus et earum qualitate, sed etiam aliquando sumitur pro jure seu privilegio statuendi et determinandi res venales, earumdem pondera, mensuras, pretium, etc. necnon percipiendi emolumenta inde reditura : hoc autem jus seu privilegium abs Rege, cui volebat, tradebatur. Hujus rei exemplum refert Kennet. in Antiquit. Ambrosden. pag. 393. ubi narrat, Richardum d'
Amoryobtinuisse ab Eduardo II. Anglorum Rege
Assisampanis et cervisiæ intra urbem et suburbia Oxfordi, ea conditione, ut daret Regi quotannis centum
Schillingos: a postmodum propter conquestus Universitatis ac Civitatis hoc privilegium a Rege concessum fuisse Majori et Vicecancellario. Vide Gloss. ejusd. Kennetti ad calcem earumd. Antiquitatum.
Assisiisde silvis ac nemoribus latæ, quas servant ii magistratus, quibus silvarum cura commissa est. Inquisitio facta apud
Brehullde statu silvæ de
Shottore, anni 1363. apud Kennettum Antiquit. Ambrosden. pag. 498 :
Item dicunt quod Priorissa de Littlemore devastavit boscum suum de Shottore contra Assisam Forestæ.Inquisitio de silva de
Bernwood, ann. 1266. ibid. pag. 265 :
Et dicunt etiam quod prædictus Johannes filius Nigelli et antecessores sui a tempore quo non extat memoria solebant habere in bosco domini Regis Housbote et Heybote cum omnibus feodis forestario pertinentibus secundum Assisam Forestæ.
Olimparlam. Paris. fol. 137 :
Determinatum est quod Assisia Gallica, quæ tenebatur apud Gisortium citra aquam, propter commune bonum et communem aisantiam patriæ, teneatur apud Calvummontem, usque ad voluntatem domini regis, ubi ab antiquo consuevit teneri.
Facta Assisia pro solucione gisti domini Regis apud Corbeniacum, homines dicti loci, qui Assisiam hujusmodi fecerant partem hujus gisti assederunt super etc.Vide Assidere 1.
Assisiiscoactorum imponi decernitur. Joan. Hocsemius in Henrico Episc. Leod. cap. 5 :
Cum Leodienses Electo promissam solvere pecuniam non valerent, et Electo connivente Assisiam, seu malatoltam, supervenalibus posuissent.Ægid. de Roya ann. 1299 :
Et inhibuerunt vulgo, ne acclamarent Assisiam deponi.Magnum Chronicon Belgicum ann. 1288 :
Levabant in præjudicium Canonicorum in urbe exactionem, seu Assisiam rerum venalium.Charta Galteri Regitest. Comitis pro Burgensibus de
Raucourtet
Heraucourt, April. 1255 :
Ultra duos solidos, quos debet solvere de Assisia, nec majorem emendam Præpositus poterit extorquere.Apud Joan. Villaneum lib. 8. cap. 32 :
Comincio à radoppiare al populo Assise, gabelle, et malatolte.Idem lib. 8. cap. 54 :
Assisi importabili.
Statuimus quod, absque speciali mandato nostro, aliquæ Assisæ in terris et locis Siciliæ, quæ sunt nostri demanii, sive ecclesiarum, comitum et baronum, de cætero non imponantur; et si impositæ fuerint, amoveantur omnino.
Assis, eodem sensu, in Charta ann. 1447. pro Audomar. :
Plusieurs grandes fautes, excès et abus, qui s'estoient fait et faisoient, tant au fait et gouvernement de la justice et de la police d'icelle(ville de S. Omer) comme au bail des Assis, fermes et autres droits, etc.
Sisa, Hispanis ;
Sissarii, Sissarum exactores. Vide Foros Aragon. lib. 4. tit.
Quod Sisa, etc. et Michaelem
del Molinoin Repertorio in vocibus
Albaranum, et
Sissa.
Assisa, et tributo, non semel in Chartis Imperatorum, apud Joannem Voppium in Historia Aquisgranensi lib. 3. n. 2. pag. 19. 20 :
Telonium sive Accisia de vino, etc.
Consules.... possunt in villa collectas vel Cisas facere.
emenda. Vetus Consuetudo municipalis Britanniæ tit. 18 :
Des Assises, amandes et des dommages deus par cause de bestail.Et art. 395 :
Le Seigneur pour le bestail, qui seroit trouvé en son domaine, peut demander l'Assise, ou desdommage à son choix.Adde art. 420.
valori, in Testam. Cardin. Ambian. apud Godefr. in Addit. ad Carol. VI. pag. 756 :
Fundatis 160. lib. Paris. annui reditus in valore, et non in Assisia, pro distributionibus quinque mensium et duabus missis dicendis.Hoc est, in numerata pecunia, non in assignato reditu ex aliqua re percipiendo.
Assisæautem nomine donatur, quia ab
Assisapræcipitur Vicecomiti, ut 12. juratores submoneat, qui de rei veritate testimonium ferant : ut est in Regiam Majest. lib. 1. cap. 12. 13. 14. et in Fleta lib. 4. cap. 1. § 7. et apud Littletonem sect. 234. Appellationis rationem allatam firmat, recensetque aliquot ejusmodi assisas, veluti
Novæ dissaisinæ, de Morte antecessoris, Ultimæ præsentationis, de Communi pastura, et hujusmodi, quas duelli tollendi gratia ab Henrico II. Rege Angliæ institutas ferunt.
per Assisamprobari docent Leges Scoticæ, nempe quæstio ætatis majoris vel minoris, in Regiam Majest. lib. 2. cap. 31. quæstio dominii inter Dominum et Vassallum, lib. 1. cap. 12. lib. 1. cap. 63. limites terrarum, inter vicinos, lib. 2. cap. 74. occultatio thesauri inventi, lib. 4. cap. 4. quæstio status, in Quon. Attach. cap. 56. deforciamentum factum Ministris Regis, in Statut. Will. II. Regis Scotiæ cap. 4. et alia quæ tædet enumerare.
brevi, quo quis ad probandum per assisam citatur, sed etiam pro ipsa
jurata, seu pro ipsorum juratorum testimoniis. Duplex autem hac notione fuit assisa,
Magna, seu
Grandis, et
Minorseu
Ordinaria.
jurata, quæ in
brevi de recto(quod omnium solennius est et maximum, utpote quo de mera proprietate agitur,) e Militibus omnino constat numero 12. gladio cinctis, non vulgari modo per Vicecomites electis, ad hoc juratos, et 12. deinde electis, ut quidam asserunt, adjunctos. Apud Cowellum
Grandis Assisadefinitur actio petitoria, sic dicta, quod cum
Parvam assisamvocant, et ordinariam, 12. hominum veredicto decidatur, in ista 24. Milites gladio cincti esse solent. Glanvilla lib. 2. cap. 7 :
Est autem Magna Assisa regale quoddam beneficium, clementia Principis, de consilio procerum populis indultum, a quo vitæ hominum et status integritati tam salubriter consulitur, ut in jure, quod quis in libero soli tenemento possidet, retinendo, duelli casum declinare possunt homines ambiguum, ac per hoc contingit insperatæ et præmaturæ mortis ultimum evadere supplicium, vel saltem perennis infamiæ opprobrium, et inverecundi verbi, quod in ore recte turpiter sonat, consecutivum. Ex æquitate autem maxime prodita est legalis ista institutio ; jus enim quod post multas et longas dilationes, vix evincitur per duellum, per beneficium istius constitutionis commodius et acceleratius expeditur. Assisa enim ipsa tot non exspectat essonia, quot duellum, ut ex sequentibus liquebit. Ac per hoc et laboribus hominum parcitur, et sumptibus pauperum. Præterea quanto magis ponderat in judiciis plurium idoneorum testium fides, quam unius tantum ; tanto majore æquitate nititur ista constitutio, quam duellum. Cum enim ex unius jurati testimonio procedat duellum, duodecim ad minus legalium hominum exigit ista constitutio juramenta.Matth. Paris ann. 1240. pag. 364. de Magna Assisa :
12. Milites accincti gladiis fuerunt electi in Assisa, de consensu partium : et consenserunt partes in 10. quia duo non comparuerunt.Vide Statutum 2. Westmonasteriense cap. 41. et Fletam lib. 4. cap. 5. § 6.
capi in modum Assisæ, vel
in modun juratæ. In
modum Assisæ, sic, ut si fundata intentione quærentis, tenens se statim ponat in assisam sine aliqua exceptione, et respondeat intentioni querentis, etc.
nullitas, ut Practici loquuntur, legitima opponitur. In quibus vero casibus, pluribus recitat Fleta lib. 4. cap. 15. lib. 5. cap. 6.
Actio possessoria. Vide Cowellum.
Perpetuo confirmamus omnes villanos etpossessiones, vineas, jardina, et prædia urbana, et rustica, aquas et assisas Aquarum, etc.
Assise, Italis vel certe Joanni Villaneo, idem valere quod priscis nostris Scriptoribus
Tutti giovani vessiti col Re d'una partita di scarlatto verdebruno, tutti con selle d'una Assisa a palafreno rilevato ad arjento et ad oro, con l'armée a quartieri, etc.Ita usurpat lib. 10. cap. 226. lib. 12. cap. 107.
Item ordinatum est et Assisatum, quod, etc.
Nec eorum alteriMox :(Patrono vel defensori) possent perpetuam Assisam seu pensionem annualem constituere in futurum, etc.
Revocantes... omnes Assisias seu pensiones... Advocatis a Monasteriisdatas .
Vicariosdicimus : vel quibus assignata est
Assisia, seu pensio annualis, quasi
Pensionarii. Ejusmodi
Assisiorummentio est passim in Conciliis Nicosiensibus nuper editis, in Constit. Nicosiensib. cap. 9. 30. 31. in Constitut. Odonis Legati ann. 1248. cap. 11. 14. 21. in Concilio Nimociensi ann. 1298. cap. 12. 17. in Constit. Joannis Archiepisc. Nicosiensis ann. 1320. cap. 1. 3. alia ann. 1321. cap. 3. 5. et apud Joannem Carmessonam in Vita S. Petri Thomasii Patr. Constantinop. num. 53.
qui adversa valetudine detenti, vel negotiis necessariis avocatiilli vero ita proprium in Choro peragebant officium, ut in locum Canonicorum absentium non potuerint substitui ;(Choro) interesse non possunt ;
Mandamus, inquit Odo Legatus in citata Constitutione anni 1248. cap. 14.
Ut Persona duos Clericos non Assisios, et Canonicus unum, in domo secum teneant : qui et eos associent, et ex quibus numerus servientium in Ecclesia augmentetur.Ii Clerici
SociiCanonicorum absentium vices obibant, non
Assisii, ut manifesto patet ex Constitutione Johannis Archiep. Nicos. ann. 1320. cap. 2 :
Item ordinamus et mandamus, quod omnes Canonici percipientes præbendam, debeant interesse divino officio diebus singulis, nisi justa de causa excusarentur... et tunc Clericos suos, quos tenent et debent tenere, mittere teneantur.Ut autem Assisii Canonicorum vices non poterant obire, ita Assisiorum in locum nullus alter poterat suffici. Constitutio anni 1323. cap. 5 :
Ut Assisius per seipsum serviat in Divinis : Statuimus et ordinamus hac constitutione inviolabiliter valitura, quod omnes et singuli Assisii nostræ Ecclesiæ, in eo ordine cujus beneficium obtinent seu præbendam, serviant in Divinis per seipsos, et non per alium substitutum..., nisi infirmitate aut justæ absentiæ causa, a nobis etiam obtenta licentia, valeat excusari.Ibidem dicitur
ipsorum officium ac nomen requirere continuam assistentiam.Sed quinam proprie fuerint Assisii in
Ordinamus, statuimus et mandamus, quod omnes Assisii et alii Beneficiati in dicta Ecclesia, continue debeant horis consuetis ad dictam Ecclesiam accedere, ad officium celebrandum per se tantum, et non per hebdomadas, et ad serviendum in ordine suo.Hæc de Assisiis Cypriis. Extat Statutum Ecclesiæ Aquensis ann. 1484. in quo hujus Ecclesiæ
BeneficiatiQuod si vera hæc est Beneficiatorum Aquensium institutio, non eadem fuisse videtur quæ Assisiorum Cypriorum. His adde Bullam Pauli III. PP. ann. 1549. pro sæcularisatione Monasterii insulæ Barbaræ tom. 1. Maceriarum ejusdem Monast. pag. 256. in qua loco Canonicorum instituunturdicuntur tantum creati ad exhibendum Deo famulatum pro DD. Canonicis, aliis ipsius Ecclesiæ emergentibus negotiis occupatis, et alias Assisii quasi Assidui ad divinum Officium de jure nuncupentur.
decem et septem Capellani Assisii nuncupandi.
Assisiierant ecclesiis cathedralibus adscripti, qui in divinis, vulgo dicunt
in choro, iisdem officiis fungerentur quibus canonici, ita tamen ut in superiori chori parte non considerent, neque in
capitulocum canonicis in sententiam irent. Huic ordini anno demum 1778. a Pio VI. PP. finem impositum esse scribit S. Rosa de Viterbo pag. 142. vol. 1. quem consulas.
Acceptavimus institutionem cujusdam commemorationis B. V. Mariæ fiendæ singulis diebus Sabbati.... per magistrum cum sex pueris altaris,... quibus fiet distributio singulis ebdomadis per officium Assisiæ.Vide infra Assizia 2.
Statuimus... ut nullus in Ecclesia nostra Nicosiensi existens in ordine Sacerdotali de cætero promoveatur ad Assisias Diaconales et Subdiaconales.Vide
Vicarii in Ecclesiis Cathedralibus.
Scribantur in dicto libro omnia deposita... et hoc cum Assisia, sive Calendario, quo prædicta fient.Nam hic
Calendariumidem valet quod
data.
Prædicta sibi assidentur pro 1779. libris... summa valoris omnium particularium summarum Assisiæ prædictæ 16427. libræ etc.Donatio
Promittimus et tenemur cedere et solvere singulis annis in perpetuum dictis Abbati et Conventui... xx. solidos Turon. bonorum et legalium, ac dictam Assisiam seu assignationem tenere, et super præmissis omnibus et singulis garantiam portare.Charta ann. 1320. apud Baluz. Hist. Arvern. tom. 2. pag. 581 :
Juxta consuetudinem locorumOccurrit præterea pag. 370. 423. et 281. quo in postremo loco scribiturin quibus fiet Assisa seu Assignatio reddituum prædictorum.
Nec constet ex Littera Assisiæ, quod vel bona ipsorum nominatim dedimus in Assisiam, vel, etc.Ubi idem est ac Littera assignationis. Vide Assidere
Duos lectos cum curtinis de Maxima Assisa prompte consutos. 4. lectos de Media Assisa colorum rubei, albi et viridis.Quod ibidem semel et iterum recurrit.