caciare
quod habeat percursum suum de feris chascandis, capiendis, deferendis et habendis quando mote fuerint a canibus suis infra ‥ metam foreste sue
monachi ‥ chaziarunt cuniculos regis cum canibus et baculis
concessionem ‥ de libera chacea in omnibus terris et boscis suis ad omnimodas feras chaciandas et capieudas
quod nullus de cetero chaceat ullo modo ad capiendum feras per noctem infra forestam(
prohibemus ‥ ne quis in hac warenna sua chaciet sine eorum licentia
quando rex venerit usque Dertemor’ ad chaciandum in ea
quando [rex ] chazciat in foresta de Wyndesor’
predicta chacia est libera chacia ‥ episcopi ‥ et ‥ comes non debet in ea chaciare
quoad predictam chaceam dicit quod ‥ nullus ibidem †fugit [? l. fugat ] nec chaceat nisi ipse tantum
chaceabit et faciet stapular’ cum dominus ‥ fugare voluerit
chasiaverunt et venati fuerunt in warenno domini et ibidem cuniculos ceperunt
esiamenta ‥ ad ~iandum et recaciandum omnimoda animalia sua undecunque veniencia per omnes terras predictas
cum libero ingressu et egressu ad †omnimodo[? l. omnimoda ] averia sua et pecora chacienda et rechacianda
si forte aliquis de civitate chaceat averia sua in dicta placea
bestias ‥ chaciare valeat ad aquanda et exinde ‥ rechaciare
quando ‥ averia eorum ‥ super meum venerint, non inde ~iabuntur vel vexabuntur
nec ‥ de cetero capient nec chaciabunt vel imparcabunt averia ‥ abbatis(
cepit viij pecora Simonis Pic nocte et †staciavit [? l. scaciavit ] ea unam leucam de domo sua
nec aliquis famulus loco suo ponat aliquem ad carucas ad tenendum vel chaciandum sine licentia
si domino placuerit, chaciabit carucam
Chasservel
Chaçer. Capitula Caroli C. tit. 43. cap. 32
In Odreia villa porcos non accipiat, et non ibi Caciet nisi in transeundo.Cap. 33 :
Ut Adelelmus de forestibus diligenter sciat, quot porci et feramina in unaquaque a filio nostro Caciata fuerint.Liber donationum Ecclesiæ Ratisponensis in Metropoli Salisburgensi tom. 1. pag. 246 :
De venatione ita se coadunaverunt, ut utrisque liceret in ista parte commovere, et sic in antea Caciando persequi.
Inventum est quod Monachi S. Martini Chaciaverunt cum cornu, clamore et canibus.
Chace, unde
Chaceare, venari,
Chacer. Charta Edw. II. in tom. 2. Monastici Angl. pag. 102. et 103 :
Ac concessionem, quam eadem Alicia fecit eisdem Ecclesiæ et Canonicis de libera Chacea in omnibus terris et boscis suis in feudo ipsius Aliciæ, ad omnimodas feras Chaciandas et capiendas.Alia ibidem pag. 107 :
Cum placitum aliquando motum esset... de Chacia habenda in boscis et moris de Hamelak.Alia anni 1226. in Probat. Hist. Monmorenciacæ pag. 401 :
Chaciam, quam habebam ad magnam bestiam in foresta Cruyæ, videlicet ad cervum, bicham, porcum, capreolum, et damam.
Procuratores dicti Conventus, qui pro tempore fuerint, perpetuis temporibus Cachiam unam habeant in propriis boscis ipsorum ad leporem, vulpem et murilegum sine recidis et arcubus ; ita quod in boscis dicti Willelmi ingressum non habeant ad Cachiandum, nec etiam in propriis ipsorum ad grossam bestiam, etc.Charta ann. 1231. apud Miræum tom. 1. pag. 750 :
Nobis et hæredibus nostris altam justitiam et Cachiam venationis in prædicto nemore retinentes.Charta anni 1231. ex Chartulario S. Martini Pontisar. :
Retenta sibi Chacia in nemore.Occurrit iterum in Formulari Angl. Thomæ
Madoxpag. 384.
De cane de Caça. Si alicujus canis occiderit ipsum, quantamcumque Caçam dominus canis mortui poterit probare, quod una die occiderit canis ejus, tantam Caçam debet emendare dominus canis unaquaque die domino canis mortui, aut quod reddat canem homicidam, quia talis est sua calonia.
Chaceaa
Parco, quod hic angustior est, et palis aut muro circumclusus ; et a
Foresta, quod hæc multo est extensior, et amplissimis legibus insignita. Monasticum Anglic. tom. 1. pag. 722 :
Pasturam omnium animalium suorum ubique in Chacia nostra de Tudiham,... et de subbosco in dicta Chacia ad terram dictorum Monachorum meliorandam, etc.Tom. 2. pag. 103 :
In dominicis boscis suis et Chaceis.Willelm. Thorn :
Habeant liberam warennam in omnibus dominicis terris,... dum tamen terræ illæ non sint infra Chacias aut warennas nostras.Fleta lib. 1. cap. 20. § 55 :
Qui appropriaverint sibi liberas Chacias vel warennas sine waranto.Statum Edw. III. ann. 21 :
Ut malefactores in forestis, Chaceis, parcis et warennis, etc.Adde Statutum 2. Westmonaster. cap. 29.
Item super ea omnia quæ habeo et habere possum et debeo in villa, finagiis et territoriis de Demois, videlicet in terris, pratis, domibus, mansis, nemoribus, aquis, justitia, banno, venaturis, Chaceria, arboribus, juribus, bonis, etc. Chaceriein Litteris Roberti
de Basochesann. 1247 :
Je ne puis de ce bos... arbre tranchier, fors que por faire haie à ma Chacerie de bonne foy.Vide Cacheria suo loco.
reidicuntur
fractionis forestæ Regis, qui venationem regiam quovis delicto in foresta interturbant : Galli dicunt
ruiner les plaisirs du Roy, Entreprendre sur les plaisirs du Roy.
Præterea eidem Domino Regi et hæredibus ejus quitto in perpetuum omnem Chaiciam ejusdem forestæ et bestiam mortuam.
Cassa salvasina, ibidem :
Captareaccersendam in Orig. Gall. et Ital. Certe
Captionemet
Venationem, vertit Gloss. Græc. Lat. Silvius a
Cassibus, deducit ; quippe venatores feras in casses propellunt, et clathratas fenestras,
Chassisdicimus, quod cassium, seu retium, formam referant. Octavius Ferrarius ab
agere, vel
agitare. Alii denique a
Capsum, vel Cassum, de quibus vocibus infra agimus, quod quippiam clausum denotat : nam
Caceasparci speciem fuisse docuimus, in quo venatio ferarum peragebatur. Vide Chacea,
un Chaçeur, in Legibus Norman. Willelmi
Dederunt mihi... et filio meo, qui adhuc superest, unum Chaçorem, aut unam marcam argenti.In alia Charta legitur,
unum Caçorem. MS :
MS :Et li veneres vet devant, Sor un grand Chaceour liart, etc.
Hues és chauciées et esperons d'or fin, Si est montés el Chaceor de pris, Que li dona l'Empereres Pepin.