calcaneus

calcaneus [LL] 1 heel (of man); b (of animal). ~eus, honede Ælf. Gl.; 9‥ ~eus, exterior pars pedis, hela WW; ~eotenus super mattam ‥ offendendo impegit R. Cold. Cuthb. 82; a parte silvestri ~ei Ps.-Ric. Anat. 44; ~ei natibus infixi (Mir. Kenelmi) Ciren. I 319; modica ‥ lesio plus gravat oculum quam magna ~eum [ME: hele] AncrR 33; tanquam si monarcha ‥ rusticanis ~eis substernatur R. Bury Phil. 4. 67; 14‥ ~ius, hele WW.  b W. Cant. Mir. Thom. II 44 (v. calcitrosus). 2 (fig): a (of speed or power); b (of stealthy attack; cf.Gen. iii 15); c (of rebellion; cf.John xiii 18). a cum socii gaudentes prosperis ~eis ingrediuntur navim Byrht. V. Osw. 419; colla teris calcaneo serpentina J. Howd. Cant. 661.  b ipsa Cantuariensis ecclesia ‥ illius caput contrivit, cujus toties ~eo fuerat insidiatus H. Bos. Ep. 3. 1426C; ne suis ‥ ~eis in via versus Kairmerdhin insidiarentur Gir. Symb. 31 p. 315; serpentis insidias, ‥ qui ‥ ecclesie Christi ~eo infaustas demolitur fraudes J. Bury Glad. Sal. 602.  c qui adversus Dominum ~eum tumoris extulerat J. Sal. Pol. 465D; 1174 qui contra innocentiam vestram ‥ sue malitie ~eum extulerunt (Lit. Ep. Bath.) G. Hen. II I 70; s1239 contra me, contra quem durum est calcitrare, levat comminando ‥ ~eum M. Par. Maj. III 523; s1242 comes de Marchia ‥ ~eum levavit contra dominum suum regem Francie Flor. Hist. II 251; 1296 rex Scocie ‥ contra ‥ dominum suum ligium et regnum ipsius ‥ ~eum elevare presumpsit (Instr. Notar.) Rec. Scot. 148; 1350 sorores ‥ abbatisse sue rebellionis ~eum erigentes (Cl) Mon. Francisc. II 280; s1459 dicebant eos ‥ suum erexisse ~eum contra personam domini regis Reg. Whet. I 337. 3 heel of shoe. 1572 pro translacione xij parium calceorum de velvet cum novis ~eis Ac. LChamb. 63 f. 24v.