candelaria
in festo S. Marie ~ie
dicitur vel Purificatio B. Marie vel ~ia vel ὑπαντἡ Domini
vespera ~iae ‥ Galliae orator ‥ profectus erat
pro serruris ad coffera ~ie
duo coclearia pro ~ia(
pro xvj li. candelarum Paris’ empt’ ‥ pro officio ~ie
clerico speciarie et ~ie(
garcio candellarie hospicii regis
serviens ~ie nostre
tegulario operanti ‥ circa candellariam
circa combleam chaundellarie
vacantibus circa ~iam ‥ regine matris apud Westm’, que minabatur ruinam
operantibus tam in capella quam in ~ia
la Candeliere, hodie
la Chandeleur ; CandeloraItalis ;
Sancta Maria Candelaia, Joanni Villaneo lib. 6. cap. 34. lib. 10. cap. 7.
Festum Candelosæ, in Charta ann. 1286. in Probationib. Historiæ Castilionensis pag. 71. et alibi passim.
Festum Candelarum, apud Ulug. Begh. cap. 7.
Festum S. Mariæ Candelariæ, in Statutis Massiliens. pag. 142.
Festum S. Mariæ Candelarum, in Charta Sicardi Episcopi Cremonensis ann. 1207. apud Ughellum tom. 4. pag. 1297. Sic dictum a Candelis ardentibus, quas hac die deferri a fidelibus præcepit Gelasius PP. abrogatis Lupercalibus, quæ mense Februario agi solita
Sed hanc lustrandi consuetudinem bene mutavit Christiana religio, cum in mense eodem, die S. Mariæ plebs universa cum Sacerdotibus ac Ministris, hymnis modulatæ vocis per Ecclesias, perque congrua urbis loca procedit, datosque a Pontifice cuncti cereos in manibus gestant ardentes, et augescente bona consuetudine idipsum cæteris quoque ejusdem B. Matris et perpetuæ virginis agere didicit, non utique in lustrationem terrestris Imperii quinquennem, sed in perennem regni cœlestis memoriam : quando juxta parabolam Virginum prudentium, omnes electi lucentibus bonorum actuum lampadibus, obviam sponso ac regi suo venientes, mox cum eo ad nuptias civitatis intrabunt.Alcuinus in serm. in Hypapant. :
Maxime autem eo loco, quo primatum Ecclesia Catholica in primo Pastore sortita est, in tanta reverentia habetur, ut ea die cuncta civitatis turba, in unum collecta, immensis cereorum luminibus coruscans, Missarum solemnia devotissime celebrent, nullusque aditum publicæ stationis intret, si lumen manu non tenuerit, tanquam scilicet Dominum in templo oblaturi, imo etiam suscepturi fidei lumen, quo interius fulget, exterius oblationis suæ religione demonstrent.Tradit Olaus Wormius in Fastis Danicis antiquis, quos edidit, ad diem Purificationis, quæ ibi
Kendelmessdicitur, manum facem ostentantem esse depictam. Germanis vero
Liecht mess, id est,
Missa luminumappellatur, ut est apud Gretserum in Muricibus Christianis pag. 177. Vide S. Eligium Homil. 2. Rabanum lib. 2. de Instit. Cleric. cap. 33. Rupert. lib. 3. de Divin. Offic. cap. 25. Honor. Augustod. lib. 3. cap. 24. Durand. lib. 7. cap. 7. n. 16. Baronium ad Martyrol. etc. Adde Cyrillum Scythopolit. in Vita S. Euthymii apud Allatium de Hebdomadis Græcorum pag. 147.
Candelieret
Candellerie. Charta ann. 1283. in magn. Chartul. nig. Corb. fol. 98. v° :
Et les doi païerCh. ann. 1407. ex Chartul. 23. ejusd. monast. :(cinq muis de blé) chascun an jou et mi hoir, ou nos quemans dedens le Candelier.
Au jour de le Chandellerie. Au jour de le Candelliere,in Chartul. sign.
Ezéchielad ann. 1415. fol. 18. v°.
Calamayvel
Kalamay. Charta ann. 1307. tom. 1. Probat. Hist. Brit. col. 1215 :
Baellera ledit Vicomte à ladite sa mere trois cent livres par chesqun an,... c'est à sçavoir la moetié à chesqune Calamay, etc.Alia ann. 1309. ibid. col. 1223 :
Cinq cens livres à la Septembresche, et trois cens livres au quart jour de l'an neuf, et cinq cens livres à l'octieve de la Kalamay ensevante.Forte a Calamus, ad cujus formam cerei efficiuntur. Vide infra Candelatio et Cannela.
Candelabrum, Gallice
Chandelier, apud Rymer. tom. 7. pag. 745 :
Duo coclearia pro Candelaria.
candelas, Gall.
Symonneta de Fretis Candelaria S. Martini Lingonensis dedit in augmentationem albarum et vestimentorum ecclesiæ Lingonensis 74. ulnas telæ in duabusAliud vero sonatpeciis.
Chandeliere, in Lit. remiss. ann. 1382. ex Reg. 122. Chartoph. ch. 168 :
Guillaume Yon fermier d'une branche de la ferme du grant pois de Rouen, nommée la Chandeliere.